Eθνική Eλλάδας γεια σου!

Ο «Αλέξανδρος» λοιπόν, που κινδυνεύει από την κανιβαλική θεουσομανία, είναι
(από κάτω προς τα πάνω): α) H καλύτερη και πιο ακριβή διαφημιστική καμπάνια
που έγινε ποτέ για την Ελλάδα, την ελληνική μυθολογία, την αρχαία τραγωδία και
την ελληνική, ελληνικότατη Μακεδονία. «H Ελλάδα», λέει ο Στόουν διά στόματος
Πτολεμαίου (Άντονι Χόπκινς) «μπορούσε να κυβερνήσει τον κόσμο». Επομένως
απαξάπαντες οι πολιτικοί αυτού του τόπου με προεξάρχοντα τον Πρωθυπουργό, να
ανάβουν στον «βωμό» του Όλιβερ Στόουν από ένα κερί στον όγκο του Βουκεφάλα και
στο μπόι του Μεγαλέξανδρου (του αγάλματος, όχι του Κόλιν Φάρελ). β) Ο δήμαρχος
και ο νομάρχης Θεσσαλονίκης να του παραδώσουν το χρυσό κλειδί της πόλης και να
τον ανακηρύξουν επίτιμο δήμαρχο και νομάρχη ολόκληρης της Μακεδονίας! γ) Όλο
το σινάφι της θεουσομανίας (και το υποκινούμενο και το αυθόρμητο) να κάνει
γαργάρα την ερωτική μονομανία του Αλέξανδρου προς τον Ηφαιστίωνα (τι να
κάνουμε, οι μύθοι είχαν τις ιδιοτροπίες τους, οι οποίες άλλωστε σήμερα είναι
πολύ της μόδας). δ) H αμερικανική κριτική, να με συγχωρείτε δηλαδή,
αδικαιολόγητα και ολίγον «ύποπτα» κατέπεσε με όλη τη μανία της εναντίον μιας
ταινίας, που ούτε χειρότερη αλλά ούτε καλύτερη είναι απ’ όσες υπερπαραγωγές
είδαμε τα τελευταία χρόνια. Δηλαδή, κινηματογραφικά μιλώντας, ούτε
Μεγαλέξανδρος, ούτε Μικραλέξανδρος. Απλώς.. Μετριοαλέξανδρος!

Έτσι, σαν «ύφος», το 1/3 καταναλώνεται στη ρητορική για το όραμά του.
Το δεύτερο 1/3 στον ρομαντικό έρωτά του, για τον οποίο ο Πτολεμαίος έγραψε
σύμφωνα με τον Στόουν «ο Αλέξανδρος μόνο μια φορά ηττήθηκε, κι αυτή από τα
μπούτια του Ηφαιστίωνα» («είσαι το πολυτιμότερο πλάσμα του κόσμου» του
εξομολογείται, «σαν τον Αχιλλέα με τον Πάτροκλο, αν πεθάνεις θα σε ακολουθήσω»
και πράγματι τον ακολούθησε). Και το υπόλοιπο 1/3 καταναλώθηκε σε κατάρες για
τη «δόλια», το φίδι την Ολυμπιάδα, τη μητέρα του!

Ως δομή, η μια σκηνή ρητορικής μεγαλοστομίας «έκλεινε» με δεύτερη σκηνή
γλεντιού, πανηγυριού και (στο τέλος) οργίου. Ως «διάλογοι», η μια «σοφία»
διαδέχεται την άλλη (όπως ας πούμε «φτάνουμε στο απόγειο και πέφτουμε»). Και
σαν ταινία δράσης, αν τη στύψεις, όλες κι όλες μόνο δύο μάχες βλέπεις!

Μια από τις εντυπωσιακές μάχες τις ταινίας, όπου ο Όλιβερ Στόουν διαπρέπει ως «μάστορας»

Με άλλα λόγια, ο Στόουν μπέρδεψε τα μαθήματα Ιστορίας (με ιστορική ακρίβεια
υποδειγματική, αν λάβει κανείς υπόψη του τις συνήθεις παραχαράξεις, αλλοιώσεις
και πλαστογραφίες του Χόλιγουντ) με το θέαμα και τη δράση. Πρέπει λοιπόν να τα
πει όλα, γι’ αυτό «βάζει» τον γέροντα Πτολεμαίο στην Αίγυπτο να υπαγορεύει
στους «χρονογράφους» της εποχής. Πρέπει να εξηγήσει φροϋδικά τις
ομοφυλοφιλικές ανησυχίες του Αλέξανδρου, γι’ αυτό εξαντλητικά περιγράφει τον
βάναυσο, βίαιο και αυταρχικό χαρακτήρα του πατέρα του και το άσβεστο μίσος της
μάνας του προς τον Φίλιππο και συνακόλουθα προς ολόκληρο το γένος των
αρσενικών. «Εσύ», της λέει, «μ’ έκανες να αγαπώ τους άντρες». Επομένως, πώς να
μην του συμβεί αυτό, όταν ολημερίς κι ολονυχτίς ακούει τη μάνα του να…
λούζει τον πατέρα του; Πρέπει ακόμα – για να αποκαλύψει το μεγαλείο του – να
καταφύγει στον… Καρατζαφέρη. Όπου οι μεν Μακεδόνες και Έλληνες ήταν ο
μοναδικός φάρος ανυπέρβλητου πολιτισμού, οι δε κάτοικοι της Μεσοποταμίας ήταν
βάρβαροι της εσχάτης υποστάθμης. Μεταξύ μας; Αν ο Αλέξανδρος ήταν…
Αμερικανός και έλεγε τα ίδια για τους Ιρακινούς, θα τον κατατάσσαμε αρχηγό της
Κου Κουξ Κλαν.

Και τέλος «πρέπει» (έτσι φαίνεται αισθάνθηκε ο Στόουν) να πάει κόντρα στην
συνταγή του action movie, ενώ ταυτοχρόνως κάνει ό,τι μπορεί να την υπηρετήσει
με τον καλύτερο τρόπο! Σχεδόν σχιζοφρενικό. Από τη μια, ως πρόθεση, κόντρα στο
«είδος» και το Χόλιγουντ, και από την άλλη, χωμένος μέσα μέχρι τ’ αυτιά.
Κολυμπώντας σε δύο βάρκες, ήταν αναμενόμενο. Ο διχασμός τιμώρησε την…
πονηριά!

H κατάληξη είναι το ίδιο… διχαστική. Οι ηθοποιοί φωνάζουν,
απαγγέλλοντας σαν από παράσταση του «Εθνικού» στο θέατρο της Επιδαύρου. Ο
Κόλιν Φάρελ είναι λίγος. Ο Βαλ Κίλμερ παίζει σαν μονόφθαλμος σε καουμπόικη
ταινία. H Αντζελίνα Τζολί παίζει με την ομορφιά της κι ελάχιστα με το ταλέντο
της. Το δράμα και η ίντριγκα αλληθωρίζει προς τον Σαίξπηρ και τον «Ριχάρδο»
και οι χαρακτήρες, αν και κατ’ επίφαση περίπλοκοι και σύνθετοι, καταλήγουν σε
προκαθορισμένα μυθικά σχήματα. Θέλετε πιο… καταληκτικά; E, λοιπόν αν
εξαιρέσει κανείς τις δύο εξαιρετικές, μεγαλειώδεις σκηνές των μαχών και τη
σκηνή της συνωμοσίας και της παραλίγο λιποταξίας στην Ινδία, το υπόλοιπο
(δηλαδή τα 2/3) είναι επίπεδο, άχρωμο και απρόσωπο. Το ξέρουμε, το έχουμε δει,
το έχω επανειλημμένα γράψει: το Χόλιγουντ στο talking (δράμα) είναι νούλα, στη
δράση είναι πρώτο!

Τα «ναι» και τα «όχι» της ταινίας

H Αντζελίνα Τζολί ως Ολυμπιάδα. Μάλλον για αδελφή, παρά για μάνα του Αλεξάνδρου δείχνει

Ναι, ο Αλέξανδρος ήταν ελληνάρας περισσότερο και από τον… Παπαθεμελή!

Ναι, ήταν μέχρι θανάτου ερωτευμένος με τον Ηφαιστίωνα!

Ναι, για όλα φταίει ο… Φρόυντ και η μάνα του η «καταραμένη» Ολυμπιάδα

Ναι, φιλιέται, αλλά μόνο με τον Πέρση… παιδαρά Βαγώα!

Ναι, ορκίστηκε να πεθάνει αν πρώτος πέθαινε ο εραστής του

Ναι, η διαφορά ηλικίας Κόλιν Φάρελ – Αντζελίνας Τζολί είναι όσο δίδυμων
αδελφών

Ναι, οι μάχες είναι καλύτερες και από τον «Μονομάχο» και από την
«Τροία»

Όχι μέγας, αλλά Μικραλέξανδρος ο Κόλιν Φάρελ

Όχι, οι πολεμικές σκηνές διαρκούν μόνο μισή από τις τρεις ώρες

Όχι, δεν είναι action, αλλά φλύαρη movie

Όχι, η ουσία δεν δικαιολογεί τόση διάρκεια

Και όχι, έλεος, φίλτατοι Αμερικανοί κριτικοί! Δεν είναι ό,τι χειρότερο
έκανε το Χόλιγουντ μέχρι στιγμής!

Γραφική περιπλάνηση χωρίς πυξίδα

Εντελώς μέτρια έως (ακόμα) και αόρατη η πρώτη εβδομάδα του Δεκεμβρίου. Με
πρώτους, τους δύο Ρώσους, Μπόρις Κλέμπνικοφ – Αλεξέι Ποπογκρέμπσκι, φερόμενους
(από διεθνή φεστιβάλ) και ως ταλαντούχους της νέας γενιάς. Έτσι, με την
εντύπωση να δω μια κάποια δεύτερη «Επιστροφή» πήγα, αλλά στο τέλος με
αλλιώτικη βγήκα.

H προσωπογραφία του ιδεολογικο-κοινωνικού «κάδρου» ορίζεται από έναν πατέρα
(της εκκρεμούς γενιάς ανάμεσα στον Γκορμπατσώφ και τον Πούτιν) και τον
πιτσιρικά γιο του, εκπρόσωπο του αόριστου, ομιχλώδους και ανασφαλούς μέλλοντος
της νεώτερης, τελευταίας ρωσικής σποράς. Αμφότεροι χωρίς «στέγη», να
ξενοδουλεύουν με ό,τι βρουν και να περιφέρονται στην επαρχία, πορευόμενοι προς
το Κίεβο, τη θάλασσα και ένα εγκαταλειμμένο αεροδρόμιο που φιλοξενούσε
ανεμοπλάνα, δηλαδή χωρίς μηχανές ιπτάμενα «αντικείμενα», αυτοσχέδιους,
χάρτινους Ίκαρους του… αέρα. Περίπου ιστορία δρόμου, με αρχή τη μουντή
πραγματικότητα, με συνέχεια τη ρήξη γιου – πατέρα και με φινάλε την
αυτοδιάθεση και το δικαίωμα του πρώτου στην ποίηση, τη φαντασία και τους
ελεύθερους αιθέρες. Αυτά ως πρόθεση.

«Ο δρόμος για το Κοκτεμπέλ». Οικογενειακά ερείπια στους δρόμους της Ρωσίας

Το πρώτο μέρος της περιπλάνησης μίζερο, προβλέψιμο, σχεδόν γραφικό. Χωρίς
συγκεκριμένη πολιτική, κοινωνική και ιδεολογική πυξίδα, η ταινία πορεύεται στη
συνήθη (προσφάτως και μετα-κομμουνιστική) γραφικότητα. Ελλειπτικά, δεν λέω,
συγκροτημένα και «στοιχειοθετημένα». Όμως η φλυαρία, η επανάληψη και η
επιμήκυνση του ίδιου μοτίβου, προκαλεί πλήξη και συναισθήματα που μόνο στο
Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είναι τόσο γνώριμα και διαδεδομένα.

Από τη στιγμή που ο πιτσιρικάς αποσπάται από την πατρική κηδεμονία και μόνος
του πορεύεται προς το όνειρο και την ουτοπία του Κοκτεμπέλ, η αφήγηση αλλάζει
και η γραφικότητα παραδίδει τη σκυτάλη στην πυκνότητα και την ποίηση του
Αμερικανού Τέρενς Μάλικ! Σιωπές με νοήματα, σουρεαλιστικά απρόβλεπτα, όλα
σηματοδοτημένα από εσωτερικά απρόοπτα. Το «μήνυμα» όμως παραμένει το ίδιο.
Εκεί, δηλαδή, όπου οι ήρωες της αριστοτεχνικής «Επιστροφής» σκάλιζαν την
Ιστορία και το παρελθόν του «πατέρα», εδώ απλώς ψάχνουν ποιητικό αέρα. Για να
τελειώνω με τους «αναλφάβητους» σινεφίλ, όσο το Κοκτεμπέλ έχει σχέση με την
«Επιστροφή», άλλο τόσο έχω εγώ με τον «Kill Bill». Διότι ο πιτσιρικάς στο
αριστούργημα του Ζιάγκιντσεφ έκανε βουτιά στο νερό, ενώ ο άλλος κάθεται και
κοιτάει στο απέραντο κενό. Έτσι χωρίς σημείο αναφοράς, χωρίς ομφάλιο λώρο,
χωρίς αναζήτηση, η κατάληξη, όσο επιδέξια και να την κινηματογραφείς, είναι η
εξής: Αέρα, πατέρα!

Ο τελευταίος να κλείσει την πόρτα

Από τη συνήθη ρωσική, ποιητική γραφικότητα, στην επίσης συνηθισμένη
αμερικανική, οικογενειακή (αλλά ηθογραφική) δραματικότητα. Το λένε «Πόρτα στο
πάτωμα» (The door in the floor), αλλά επί της ουσίας είναι μια μεγάλη,
συμπαθητική δεν λέω, τρύπα στο νερό!

Με λίγα λόγια: Ζευγάρι με διάσημο συγγραφέα βιβλίων για παιδιά (Τζεφ Μπρίτζες)
και σύζυγο χωρίς «ταυτότητα» και συγκεκριμένη δουλειά (Κιμ Μπάσιντζερ), διάγει
βίο αβίωτο λόγω τραγικού ατυχήματος που στοίχισε τη ζωή του ενός από τα δύο
παιδιά τους. Αμφότεροι στον δικό τους κόσμο. Ο συγγραφέας με τις λόξες του και
τις απιστίες του. H νοικοκυρά με το ένα πόδι μέσα και με το άλλο έξω από την
ιδιόκτητη βίλα της παραλιακής του Ανατολικού Χάμπτον της N. Υόρκης. Αν
καταφέρει κανείς και αποφλοιώσει το βαρύγδουπο και τόσο σοβαροφανές κλίμα
αυτής της πολυτελούς, κουλτουριάρικης νεύρωσης, καταλήγει στην εξής
παρορμητική παρατήρηση: Να μην είχατε μία και θα σας έλεγα εγώ!

«Πόρτα στο πάτωμα»: Το μόνο πράγμα που ξεχωρίζει, είναι ο πάντα άριστος Τζεφ Μπρίτζες

H συνέχεια που ο σκηνοθέτης Τοντ Ουίλιαμς επιφυλάσσει στους θεατές του, είναι
το ίδιο συνηθισμένη όσο και η αρχή. Αμφότεροι στο τσιλημπούρδισμα. Ο σύζυγος
με το μοντέλο του, η σύζυγος με τον πιτσιρικά βοηθό του άντρα της (Τζον
Φόστερ). Τοιουτοτρόπως, εντός ταινίας εφορμούν όχι δύο αλλά τρεις! Έχουμε και
λέμε: Και το δράμα ζεύγους με νεκρό παιδί και συζυγικά κέρατα αλλά και
σεξουαλική ωρίμανση παρθένου νεαρού. Να κάνουμε τον σταυρό μας που δεν βάλανε
Δίδυμους Πύργους και Μπιν Λάντεν!

Εν κατακλείδι: Αν αυτή η τριπλή συσκευασία δεν είχε ραντιστεί από την
(μονίμως) χαρισματική περσόνα του θηριώδους Τζεφ Μπρίτζες, η πόρτα θα έμενε
για πάντα κλειστή!

Ένας Βέγγος παντός καιρού

Ο τίτλος «Run, Thanassis, run» εκ του «Run, Lola run», αλλά το μόνο κοινό
σημείο που υφίσταται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ του Γιάννη Σολδάτου «Ένας
άνθρωπος παντός καιρού» και τη «Λόλα», είναι το… run!

Το αποτέλεσμα «απαντάει» σε ερώτηση καθηγητή της Σχολής Σταυράκου προς
υποψήφιο κινηματογραφιστή: Για πες μας, παιδί μου, τίνι τρόπω θα
κινηματογραφούσες το πορτρέτο του Θανάση Βέγγου; Ελάτε τώρα, είναι τόσο απλό.
Καμιά εικοσαριά κινηματογραφιστές εκφράζουν την άποψή τους, ενδιαμέσως
παρεμβάλλω αποσπάσματα από κωμωδίες του Βέγγου να τρέχει υπέρ δημοκρατίας και
πατρίδος και επίσης ενδιαμέσως σκηνοθετώ ως σχόλιο προς Νέα Γενιά, τρία
μειράκια να σχολιάζουν αυτά που τάχαμου κινηματογραφούν. Κάτι δηλαδή σαν ιμάμ
μπαϊλντί με πρώτη στρώση τα «αποσπάσματα», με δεύτερη το ρεπορτάζ (δηλώσεις)
και με «πάτο» αποστασιοποίηση… Μπρεχτική!

«Ένας άνθρωπος παντός καιρού»: Τρέξε, Θανάση, τρέξε!

Όσο για το φαινόμενο «Βέγγος», ιδού οι χαρακτηρισμοί: «Υπέροχος, Αθώος,
Μεγαλειώδης, Ψυχάρα, Άγγελος, Πάθος, Κάλλιστος, Ρωμιός, Σπάνιος, Αντίχριστος,
Συνεπής, Αδελφός, Φέγγος, Ξεσκονόπανο, Τρέλα, Σβούρα, Τρυφερότητα, Φωτιά,
Άνθρωπος, Σούστα, Φαλακροδρομέας». Ψυχραιμία, παιδιά. Λίγο ακόμα και θα τον
ανεβάσουμε από τον Τσάπλιν πιο ψηλά!

Ξεφυλλίζοντας περιοδικό μόδας

Τρίτη μέτριο… ασημαντότητα με αγαπησιάρικο τίτλο «De-Lovely» (περίπου…
ο αξιαγάπητος), όπου ο Ίρβινγκ Γουίνκλερ επί 125 λεπτά μετατρέπει την ιστορία
του Κόουλ Πόρτερ (1891-1964) σε πασαρέλα με ρετρό φωτογραφίες, αρκετές να
γεμίσουν το επόμενο και πολυσέλιδο συλλεκτικό τεύχος τού «Marie Claire»!

«De-Lovely». Επιτέλους, μαθαίνουμε τις ομοφυλοφιλικές επιδόσεις του Κόουλ Πόρτερ (Κέβιν Κλάιν)

Για να καταλάβετε (διαβάζω από το δελτίο Τύπου) ο Κέβιν Κλάιν που παριστάνει
τον συνθέτη του «Night and day» αλλάζει 38 κοστούμια, η Άσλεϊ Τζαντ, που
παριστάνει τα συζυγικά κέρατα του ομοφυλόφιλου Κόουλ Πόρτερ, 48 τουαλέτες και
οι υπόλοιποι από 18 με 20 κοστούμια ο καθένας! A, ξέχασα να «διαβάσω» το
στόρι. Δεν σας τρώω τον χρόνο σας, ούτε ο σεναριογράφος. Απλώς, ο Πόρτερ, αφού
πρώτα επέβαλε τους όρους του (ούτε μισή στιγμή στο ίδιο «κρεβάτι») νυμφεύθηκε
τη ζάπλουτη Λίντα και στη συνέχεια εξόρμησε, ελεύθερος και πλούσιος, προς
φρέσκο αρσενικό τσιμπολόγημα. Εντάξει, «έγραψε» και μερικά αριστοτεχνήματα,
αλλά that’s another story, another film!

Τα Oscar της εβδομάδας

Ελληνικής υμνολογίας: «Αλέξανδρος»

Ρομαντικής ομοφυλοφιλίας: Ο ίδιος «Αλέξανδρος»

Πολεμικών σκηνών: The same «Alexander the great»

Ταινίας: Καμία

Πούτιν: «Ο δρόμος για το Κοκτεμπέλ»

Family life: «Πόρτα στο πάτωμα»

Ανδρικής ερμηνείας: Τζεφ Μπρίτζες (πόρτα)

Κοσμικής στήλης: «De-Lovely»

ET1: «Ένας άνθρωπος παντός καιρού»