Eίναι ελεύθερη, σοφή και τη λένε… Bίκι

Εγκυκλοπαίδεια, σύμφωνα με το λεξικό Μπαμπινιώτη, είναι «σύγγραμμα, συνήθως σε
περισσότερους του ενός τόμους, που περιέχει συνοπτικώς και σε αλφαβητική σειρά
το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης, δηλαδή άρθρα για κάθε θέμα και τομέα του
επιστητού».

Οι άνθρωποι της «Βικιπαίδεια» έχουν διαφορετική αντίληψη: στο λήμμα
«εγκυκλοπαίδεια» μιλούν για «σύγγραμμα στο οποίο επιχειρείται η διαχείριση,
κατά τρόπο εξαντλητικό, του συνόλου της ανθρώπινης γνώσης».

H διαφορά προκύπτει από το μέσον. Τα άρθρα στο χαρτί είναι αυτονοήτως
συνοπτικά, τα άρθρα στο Διαδίκτυο μπορούν να έχουν οποιαδήποτε έκταση.

Τι είναι όμως η «Βικιπαίδεια»; Αντί της λέξης «εγκύκλιος» που
αναφέρεται σε όλο τον κύκλο της γνώσης, οι νέοι διαδικτυακοί εγκυκλοπαιδιστές
χρησιμοποίησαν ως πρώτο συνθετικό της επινόησής τους τον… χαβανέζικο όρο
wiki που σημαίνει «γρήγορος», δίνοντας έμφαση στα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα του
Ίντερνετ. Θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για πραγματική εγκυκλοπαίδεια; Το
πράγμα είναι συζητήσιμο. Κυρίως γιατί, όπως είπε και ανώτερο στέλεχος της
εγκυκλοπαίδειας Britannica στην αμερικανική εφημερίδα «Boston Globe», στη
«Βικιπαίδεια» δεν υπάρχει ούτε συντακτική επιτροπή, ούτε εκδοτική γραμμή, ούτε
ομάδα ερευνητών επιφορτισμένων με τη σύνταξη των κειμένων, ούτε ομάδα
επαλήθευσης. Τι υπάρχει; Μα… μαζική συμμετοχή! Ο καθένας μπορεί να συμβάλλει
με άρθρο του στη σύνταξη και μπορεί επίσης να διορθώσει λάθη προηγουμένων! Το
νέο διαδόθηκε αστραπιαία. H «Βικιπαίδεια», τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της
(2001) φιλοξένησε περί τα 10.000 άρθρα, το 2003 έφτασε τα 100.000 άρθρα και
πριν από έναν μήνα ξεπέρασε το 1.000.000 άρθρα! Και μάλιστα, σε όλες τις
γλώσσες του κόσμου. Τα περισσότερα (περί τα 400.000) είναι γραμμένα στα
αγγλικά, ωστόσο υπάρχουν 100.000 άρθρα στα γερμανικά, άλλα τόσα στα ιαπωνικά,
62.000 στα γαλλικά και πάει λέγοντας. Υπάρχουν άρθρα ακόμη και στα γιορούμπα,
γλώσσα που μιλιέται από 25.000.000 ανθρώπους στη Νιγηρία.

Το μεγάλο όπλο της «Βικιπαίδειας» είναι η συνεχής επικαιροποίηση. Ήδη,
στο λήμμα «Αραφάτ» έχει δημοσιευτεί ο θάνατος του Παλαιστίνιου ηγέτη, ενώ στο
λήμμα «Κώστας Σημίτης» μπορεί να βρει κανείς όλες τις τελευταίες πολιτικές
εξελίξεις, την αλλαγή ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ και την αλλαγή κυβέρνησης στη χώρα.

Οι επικριτές του νέου εγχειρήματος του προσάπτουν έλλειψη αξιοπιστίας – τα
άρθρα δεν υπογράφονται. Οι άνθρωποι της «Βικιπαίδεια» υποστηρίζουν όμως ότι
υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου. «Το σύστημα λειτουργεί με το σύστημα του
αναδρομικού ελέγχου», λένε. Οποιοσδήποτε μπορεί να προσθέσει κάτι σε ένα
λήμμα, ωστόσο εμφανίζεται πάντοτε ιστορικό των προσθηκών και ορισμένοι
μετέχοντες που έχουν κριθεί ως άξιοι εμπιστοσύνης, καλούμενοι «διαχειριστές»,
έχουν δικαίωμα κατάργησης χωρίων. Με αυτή τη διαδικασία καταργούνται επίσης
και συνθήματα, ακόμα και ύβρεις που κατά καιρούς εισάγονται σε λήμματα. Όπως
λέει στη γαλλική εφημερίδα «Λιμπερασιόν» ο «διαχειριστής» Βενσάν Ράμος, συχνά
εισάγονται φράσεις του τύπου «κουκού, είμαι εδώ» ή «φιλιά σε όλους». Ο Ράμος,
28χρονος φιλόλογος από το Μονπελιέ, άρχισε να συνεργάζεται συστηματικά με τη
«Βικιπαίδεια» από τον Ιούνιο του 2003. Έκτοτε, έχει εισαγάγει 11.000 κείμενα,
κυρίως γλωσσολογίας, αρχαίων ελληνικών και λατινικών.

Μηχανή αναζήτησης

Στα λήμματα της Βικιπαίδειας βρίσκει κανείς μέχρι και λεπτομερές βιογραφικό του Γεωργίου Παπανδρέου, καθώς και φωτογραφία του με την οικογένεια Μινέικο

H ιδέα μιας «ελεύθερης εγκυκλοπαίδειας», όπως την χαρακτηρίζουν, ανήκει σε
έναν 38χρονο επιχειρηματία από την Αλαμπάμα των ΗΠΑ, τον Τζίμι Ντόνα (ή
«Τζίμπο») Ουέιλς ο οποίος ζει στη Φλόριδα, όπου εδρεύουν και οι… τριάντα
servers που απαιτούνται για τη λειτουργία του site. Το σύστημα λειτουργεί χάρη
σε δωρεές και στον εθελοντισμό.

H «Βικιπαίδεια» έχει, κατά κάποιον τρόπο, διπλό ρόλο: εγκυκλοπαίδειας και
μηχανής αναζήτησης. Γι’ αυτό και μπορεί να αναζητήσει κανείς αυτό που τον
ενδιαφέρει με διάφορους τρόπους. Είτε, για παράδειγμα, με λέξη-κλειδί που θα
τον οδηγήσει στα άρθρα που την περιέχουν, είτε με αλφαβητική σειρά όπως
συμβαίνει στις «κλασικές» εγκυκλοπαίδειες. Επειδή όμως τα λήμματα είναι πάρα
πολλά, το «κλικ» γίνεται στα δύο πρώτα γράμματα της λέξης που ενδιαφέρει τον
χρήστη. Και πολλές φορές μπορεί να χρειαστούν πολλά διαδοχικά «κλικ» με το
ποντίκι, μέχρι να φτάσεις αλφαβητικά στο σχετικό λήμμα.

LINK

http: //www.wikipedia.org