MATIEΣ Tα μνήματα…

Όλο και πιο συχνά, τελευταία, μου ‘ρχονται στον νου οι στίχοι του Μίλτου
Σαχτούρη: «Δεν έχω γράψει ποιήματα /μόνο σταυρούς/ μόνο σταυρούς/ σε μνήματα/
καρφώνω». Γιατί ο Άδης είναι αχόρταγος, αλίμονο…

Θέλω να πω κι εγώ δυο λόγια για τον Μίμη Χρυσομάλλη, που έφυγε πριν από λίγες
ημέρες, τόσο ξαφνικά… Έξοχος ηθοποιός, μ’ ένα «εσωτερικό», ευαίσθητο
παίξιμο, αλλά και έξοχος άνθρωπος. Είχε, πάντοτε, την έκπληξη στο βλέμμα. Και
στεκόταν αμήχανος, ντροπαλός, όταν άκουγε να μιλάνε για το ταλέντο του.
Παίζαμε πόκα κάποτε. Μαζί μας μερικές φορές και ο Φασουλής, και ο Αρζόγλου,
και ο Φέρτης. Μονίμως, έχανε! Κι έμενε να κοιτάζει, αμέσως ύστερα από κάθε
«κόλπο», τα χαρτιά του, απορημένος… Αυτός μου γνώρισε τον μεγάλο ζωγράφο
Διαμαντή Διαμαντόπουλο… Συνήθως δεν έλεγε πολλά λόγια. Αλλά τα χέρια του, οι
κινήσεις του, είχαν κάτι το ποιητικό. Και ήταν δημοκράτης γνήσιος. Που η
αδικία εις βάρος των αδύνατων και των κατατρεγμένων τον τρέλαινε…

Είδα στην «Καθημερινή» (κείμενο του Νίκου Παπαχρήστου) μια μεγάλη φωτογραφία
του Ορφανοτροφείου της Πριγκίπου. Του ξύλινου, επιβλητικού οικοδομήματος, που
κτίστηκε το 1898 για να γίνει ξενοδοχείο και καζίνο, κόστισε 50.000 χρυσές
οθωμανικές λίρες και το 1902 αγοράστηκε από την πλούσια Κωνσταντινουπολίτισσα
Ελένη Ζαρίφη, στο όνομα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Τον επόμενο χρόνο το
μεγαλοπρεπές αυτό οικοδόμημα έγινε Ορφανοτροφείο και, έως το 1964 που έκλεισε,
φιλοξένησε 5.500 παιδιά. Σήμερα η τουρκική κυβέρνηση κάνει ό,τι είναι δυνατόν
για να το «φάει».

Ο πατέρας μου γεννήθηκε στο Μιχαλίτσι της Προύσας, το 1909. Το 1914 έχασε και
τους δύο γονείς του. Κάποιοι συγγενείς φρόντισαν και τον έβαλαν στο
Ορφανοτροφείο της Πριγκίπου. Εκεί έζησε έως το 1924. Ύστερα τον έδιωξαν για
την Ελλάδα. Μαζί του στο Ορφανοτροφείο, μερικά χρόνια μικρότερός του, ήταν και
ο πιο σπουδαίος ποδοσφαιριστής της Τουρκίας, ο Λευτέρης Αντωνιάδης. Που του
είπα κι εγώ ένα «χαίρω πολύ» πριν από κάμποσα χρόνια, στο τσαγκαράδικο του
αδελφού του, του Κώστα, Αχαρνών και Φιλιππίδου γωνία, 50 μέτρα από το
νυχτερινό κέντρο «Τζίμης ο χοντρός», όπου εμφανίζονταν για μία δεκαετία ο
Τσιτσάνης με τη Νίνου.

Είδα τη φωτογραφία στην «Καθημερινή». Και βούρκωσα. Κάποτε είχα παρακαλέσει
τον πατέρα μου να πάμε μαζί στην Πρίγκιπο, στην Πόλη. Αρνιόταν επίμονα χωρίς
να μου εξηγεί τον λόγο. Κάποια Χριστούγεννα μου είπε ένα χλιαρό «ναι». Αλλά,
το ταξίδι μας δεν πραγματοποιήθηκε… Ο «Βενιζέλος» – έτσι τον φώναζαν στο
Ορφανοτροφείο – πέθανε, πριν μπει το Πάσχα…