ΔHMHTPHΣ ΠAΠAXPHΣTΟΣ «Aιμάτινη υποθήκη» μιας γενιάς

«Το Πολυτεχνείο δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Ανήκει σ’ αυτούς που δεν παύουν να αγωνίζονται. Είναι σύμβολο και αφετηρία για νέους αγώνες, μιας και από τότε έχουν προστεθεί περισσότερα προβλήματα και ζούμε μια αόρατη παγκόσμια δικτατορία που δημιουργεί ανθρώπους φοβισμένους, υποτακτικούς, απασχολήσιμους και αναλώσιμους», παρατηρεί ο Δημήτρης Παπαχρήστος, κάτω

Το Πολυτεχνείο ζει; Το ερώτημα επιδέχεται πολλές απαντήσεις και οι απαντήσεις
πολλές αναγνώσεις. Ο Δημήτρης Παπαχρήστος αναρωτιέται για τα τριάντα συν ένα
χρόνια μετά, αφού έχει κλείσει ο μετεμφυλιακός, αλλά και ο μεταπολιτευτικός
κύκλος της Ελλάδας και αρχίζει ένας άλλος, άγνωστος και σκοτεινός. Με την
ελπίδα πως ό,τι έχει υπάρξει αληθινά δεν γίνεται να χαθεί, ο συγγραφέας – από
τα πρωταγωνιστικά πρόσωπα της εξέγερσης του ’73 – επιχειρεί μια ανάγνωση εκ
των υστέρων, με προβολή στο παρελθόν, με αναφορά στο παρόν, με προεκτάσεις στο
μέλλον, μέσα από τα μάτια των πρωταγωνιστών του αντιδικτατορικού φοιτητικού
κινήματος, αλλά και των «παιδιών» της γενιάς του Πολυτεχνείου, των σημερινών
τριαντάρηδων που γεννήθηκαν μετά το ’74, «στο φως και στη σκιά μιας
εξέγερσης».

Το «Το Πολυτεχνείο ζει; 30 +1. Όνειρα – Μύθοι – Αλήθειες» (Εκδ. Λιβάνη) είναι,
κατά τον Παπαχρήστο, μια «αιμάτινη υποθήκη μιας τρυφερά εξεγερμένης γενιάς».
Γιατί, όσο κι αν την αμφισβητούμε, κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει το
γεγονός ότι δημιούργησε ένα ιστορικό ορόσημο, και κανένας δεν μπορεί να μην
παραδεχτεί «το θάρρος, την αυταπάρνηση, τη θυσία, την τόλμη, τον ηρωισμό, την
προσφορά και τη συμβολή όλων εκείνων των νέων που το δημιούργησαν και
αγωνίστηκαν για να πέσει η χούντα».

Σε μια εποχή που η σκέψη και η μνήμη καθίστανται ιδιότητες επικίνδυνες,
υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους πρέπει να μιλήσουμε και να
υπερασπιστούμε αυτονόητα ό,τι ζήσαμε, γράφει στην εισαγωγή ο συγγραφέας. Γιατί
το Πολυτεχνείο; Γιατί πολλοί προσπάθησαν να εξιλεωθούν εκ των υστέρων και να
οικειοποιηθούν σύμβολα, γιατί η ηρωοποίηση των πρωταγωνιστών δημιούργησε ένα
χάσμα, γιατί κάποιοι προσπαθούν να δημιουργήσουν τεχνητούς διαχωρισμούς μεταξύ
των γενεών, γιατί η καπηλεία της εξέγερσης της 17ης Νοεμβρίου έφτασε σε σημείο
να θεωρείται από τους αδαείς συνώνυμη της οργάνωσης 17N.

Το βιβλίο περιέχει κείμενα ογδόντα νέων που έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην
εξέγερση, στοιχεία από ιστορικές έρευνες για την εποχή, αναφορές σε σύγχρονες
έρευνες για το πώς αξιολογούν την εξέγερση του Πολυτεχνείου οι νέοι σήμερα,
ντοκουμέντα, φωτογραφίες, μαρτυρίες και ένα CD με ηχητικά ντουκουμέντα του
«ελεύθερου» ραδιοφωνικού σταθμού Εδώ Πολυτεχνείο.

«Το Πολυτεχνείο δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Ανήκει σ’ αυτούς που δεν παύουν
να αγωνίζονται». Και επειδή αποτελεί υποθήκη για τις επόμενες γενιές, τα
πνευματικά δικαιώματα του βιβλίου του Δημήτρη Παπαχρήστου θα κατατίθενται από
τον εκδότη κάθε χρόνο στον Σύνδεσμο Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων 1967-1974.

«Το Πολυτεχνείο έγινε σύμβολο και αφετηρία για νέους αγώνες. Οι νέοι μπορούν
να αρχίσουν – με άλλα λόγια και με τους δικούς τους τρόπους – και τα δικά τους
Πολυτεχνεία, και μάλιστα από εκεί που δεν μπορέσαμε να φτάσουμε εμείς»,
παρατηρεί ο Δημήτρης Παπαχρήστος. «Μια και από τότε έχουν προστεθεί
περισσότερα προβλήματα και ζούμε μια αόρατη παγκόσμια δικτατορία, που δεν
φοράει πηλήκιο και δημιουργεί μια εικονική πραγματικότητα, με πολλές
ψευδαισθήσεις, ακόμα και στην έννοια της ελευθερίας και της δημοκρατίας,
δημιουργώντας ανθρώπους φοβισμένους, υποτακτικούς, απασχολήσιμους και
αναλώσιμους, βορά του καταναλωτικού καπιταλιστικού συστήματος».

«Το Πολυτεχνείο συγκατοικεί με τους γονείς του μέχρι τα τριάντα»

Στο βιβλίο περιλαμβάνονται και κείμενα νέων παιδιών, που είναι σήμερα 30
και κάτι, όπως ο Δημήτρης Τζιαντζής: «Το Πολυτεχνείο του ’73 μοιάζει να έχει
πολλά κοινά με τη νέα γενιά: συγκατοικεί με τους γονείς του μέχρι τα τριάντα,
έχει στο ενεργητικό του αρκετές απογοητεύσεις, προσωπικές και συλλογικές, έχει
περάσει περιόδους κατάθλιψης, απανωτούς κύκλους μικρών εξεγέρσεων και μεγάλων
συμβιβασμών, δυσπιστεί απέναντι στους λεγόμενους εκπροσώπους του, ενώ τα
ινδάλματά του έρχονται και παρέρχονται. Έχει αλλάξει πολλές δουλειές και δεν
ξέρει πόσες ακόμη θ’ αλλάξει, μαντεύει πως η συνταξιοδότησή του τοποθετείται
στο μακρινό μέλλον, αλλά και δεν γουστάρει καθόλου την αποστρατεία. Το
Πολυτεχνείο του ’73 αλλά και η νέα γενιά προσπαθούν απεγνωσμένα να μπουν στον
μαγικό “κόσμο της εργασίας” και ίσως στη διαδρομή τους μέλλεται να ανακαλύψουν
την πραγματική “εξουσία της φαντασίας”, αυτού ακριβώς του κόσμου που
αναποδογυρίζει τα πάντα», γράφει.

INFO

Δημήτρης Παπαχρήστος, «Το Πολυτεχνείο ζει; 30+1. Όνειρα – Μύθοι – Αλήθειες»,
Εκδόσεις Λιβάνη, Σελ. 375, τιμή: 20 ευρώ.