«Mατωμένη» έκλειψη Σελήνης

Ολική έκλειψη για… ξενύχτηδες θα είναι η μεθαυριανή, αφού θα αρχίσει στις 3 το πρωί. Και θα είναι η τελευταία ολική έκλειψη Σελήνης, μέχρι τον Μάρτιο του 2007

H Σελήνη θα δείξει στη Γη το «ζεστό» της πρόσωπο, τόσο διαφορετικό από το
«ψυχρό», γκρι που αντικρύζουμε καθημερινά. Στη διάρκεια της τρίωρης ολικής
έκλειψης, ξημερώματα Πέμπτης, ο δορυφόρος της Γης θα αποκτήσει μια βαθυκόκκινη
απόχρωση, εξαιτίας των ακτίνων του Ηλίου που καμπυλώνονται στη γήινη
ατμόσφαιρα.

Ο διευθυντής του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου κ. Διονύσης Σιμόπουλος
εξηγεί στα «NEA» ότι η έκλειψη θα αρχίσει τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης
Οκτωβρίου, συγκεκριμένα στις 3.00, και θα κορυφωθεί τρεις ώρες αργότερα, στο
δυτικό κομμάτι του ουρανού. Στη συνέχεια το φαινόμενο θα αρχίσει να φθίνει και
τα τελευταία του στάδια δεν θα είναι ορατά αφού στο μεταξύ ο Ήλιος θα έχει
ανατείλει.

H βαθυκόκκινη απόχρωση θα κατακλύσει το φεγγάρι στις 6.00. Το χρώμα που αποκτά
το φεγγάρι στη διάρκεια της έκλειψης οφείλεται εν πολλοίς στις ρυπογόνες
ουσίες και τον καπνό που βρίσκονται στην ατμόσφαιρα. Ορισμένες φορές, το
φεγγάρι έχει αποκτήσει ακόμη και μπλε χροιά εξαιτίας των σωματιδίων που
γέμισαν την ατμόσφαιρα ύστερα από κάποια ηφαιστειακή έκρηξη.

Όπως και να ‘χει, οι ολικές εκλείψεις της σελήνης που συνέβαιναν πριν από
εκατομμύρια χρόνια θα πρέπει να ήταν πολύ πιο θεαματικές αν σκεφθεί κανείς ότι
το φεγγάρι βρισκόταν πλησιέστερα στη Γη, όπως λέει ο κ. Σιμόπουλος. Λέγεται
μάλιστα πως όταν σχηματίστηκε, απείχε περίπου 22.530 χιλιόμετρα ενώ τώρα
βρίσκεται σε απόσταση περίπου 450.000 χιλιομέτρων. Αυτό συμβαίνει επειδή η
Σελήνη κλέβει κάθε χρόνο λίγη από την περιστροφική ενέργεια της Γης και τη
χρησιμοποιεί για να κινήσει τον εαυτό της, απομακρυνόμενη κατά περίπου 3,8
εκατοστά (ψηλότερα) στην τροχιά της.

Για να πραγματοποιηθεί μια ολική έκλειψη πρέπει να έχουμε Πανσέληνο, όπως στις
28 Οκτωβρίου. Τότε το φεγγάρι θα βρίσκεται ακριβώς αντίθετα από τον Ήλιο στον
ουρανό και η ορατή σε μας πλευρά του θα είναι φωτεινή. Το φεγγάρι κινείται σε
κεκλιμένη τροχιά αναφορικά με το επίπεδο που βρίσκονται η Γη και ο Ήλιος.

H κλίση αυτή είναι περίπου 5 μοίρες. Εξαιτίας της κεκλιμένης περιφοράς, οι
«δρόμοι» που ακολουθούν η Σελήνη και ο Ήλιος διασταυρώνονται περιστασιακά. Τα
σημεία της επαφής των τροχιών τους λέγονται δεσμοί. Μόνο σε τέτοια περίπτωση
έχουμε έκλειψη. Όταν συμβαίνει αυτό, η Σελήνη περνά από τη σκιά της Γης στο
διάστημα, «μπλοκάροντας» πάνω της το φως του Ήλιου. Για να διασχίσει τη σκιά
της Γης, η Σελήνη χρειάζεται σχεδόν δύο ώρες. Στο διάστημα αυτό διανύει μια
απόσταση περίπου 10.000 χιλιομέτρων.

Σύμφωνα με τον κ. Διονύση Σιμόπουλο, «ο μεγαλύτερος αριθμός σεληνιακών και
ηλιακών εκλείψεων που μπορεί να παρατηρηθούν στη διάρκεια ενός χρόνου είναι
επτά (όπως έγινε το 1935 με 5 ηλιακές και 2 σεληνιακές και το 1982 με 4
ηλιακές και 3 σεληνιακές) και ο μικρότερος δύο, οπότε και οι δύο θα είναι
οπωσδήποτε ηλιακές όπως έγινε το 1984».

Παρ’ όλο που συνήθως οι σεληνιακές εκλείψεις ακολουθούν ή προηγούνται κατά
περίπου 15 ημέρες τις ηλιακές εκλείψεις, εν τούτοις οι ηλιακές εκλείψεις είναι
πολύ πιο συχνές από τις σεληνιακές. Ο μεγαλύτερος αριθμός σεληνιακών εκλείψεων
στη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους δεν υπερβαίνει τις τρεις (όπως έγινε το
1917 και το 1982). Αντίθετα, ο μέγιστος αριθμός των ηλιακών εκλείψεων μπορεί
να φθάσει τις πέντε, όπως έγινε το 1934.

Φωτογραφικά «καρέ» δίχως φλας

H αυριανή ολική έκλειψη έχει κινήσει το ενδιαφέρον πολλών ερασιτεχνών
αστρονόμων σε όλο τον κόσμο, επειδή δεν θα παρατηρηθεί άλλο τέτοιο φαινόμενο
για τα επόμενα τρία χρόνια, δηλαδή μέχρι τις 4 Μαρτίου 2007. Οι ειδικοί
συμβουλεύουν εκείνους που θα επιχειρήσουν να φωτογραφίσουν τη Σελήνη, να μη
χρησιμοποιήσουν φλας και να τραβήξουν πολλά «καρέ». Ωστόσο όμως, μέσα από τον
φακό μιας συνηθισμένης κάμερας, το φεγγάρι δεν θα είναι τίποτε περισσότερο από
μια φωτεινή κηλίδα. H καλύτερη λύση είναι να χρησιμοποιηθεί ένα μικρό
τηλεσκόπιο ή ένας τηλεφακός με δυνατότητα εστίασης 2.000 m.m. Αν πάλι έχετε
μια ψηφιακή φωτογραφική αλλά και διαθέσιμο κάποιο τηλεσκόπιο, φωτογραφίστε την
έκλειψη τοποθετώντας τη μηχανή στο μάτι του τηλεσκοπίου. H ψηφιακή μηχανή ως
γνωστόν δίνει τη δυνατότητα να βλέπετε άμεσα τα αποτελέσματα και επομένως να
κάνετε επί τόπου διορθωτικές ρυθμίσεις στη λήψη της φωτογραφίας.

LINKS

http: //www.space.com/fullmoonfever/

http: //www.nasa.gov/vision/universe/watchtheskies/13oct-lunareclipse.html