Kαι μηνύσεις για τη… «γαλήνη των λόγων»

Δεν είναι η πρώτη φορά που το επίμαχο κείμενο του Ηλία Βενέζη γίνεται
αντικείμενο αντιπαραθέσεων. Το 1997, ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς, σε άρθρο
του στην «Καθημερινή», με τίτλο «Ελληνοκτόνος παιδαγωγία», εξέφρασε την άποψη
ότι τα αναγνωστικά των τριών πρώτων τάξεων του Δημοτικού αφελληνίζουν τη
νεολαία, «χειραγωγώντας το Ελληνόπουλο σε μια κοινωνία ουδέτερη, χωρίς
ταυτότητα, χωρίς παραδόσεις, χωρίς Ιστορία» και ότι ελάχιστες είναι οι
αναφορές στη λέξη «πατρίδα» και σε ήρωες του ’21. Χωρίς να ονομάσει ειδικά
κείμενο ή συγγραφέα.

Αυτό το έκανε αναγνώστρια της εφημερίδας που έφερε παράδειγμα σε επιστολή της
το κείμενο «Έτσι είναι ο πόλεμος» του Ηλία Βενέζη (από τη συλλογή διηγημάτων
«Ώρα Πολέμου») από την ύλη της Δ’ Δημοτικού: «Ο Αντώνης ήταν μικρός βοσκός και
ήταν δέκα χρονώ όταν ο πόλεμος ήρθε στα 1940 στην Ελλάδα (…) Ο πόλεμος
ταξίδεψε πολλές χώρες και πέρασε πολλά βουνά και πολλές κοιλάδες, ήρθε στην
Ελλάδα, πήρε τον πατέρα τού μικρού βοσκού απ’ τη γαλήνη των λόγων και τον
έστειλε να σκοτώνει ανθρώπους (…) Ο μικρός βοσκός δεν καταλάβαινε τίποτα.
Ήξερε για τη νεροποντή, πως, σαν έρθει απ’ τα σύννεφα, οι άνθρωποι τρέχουν να
φυλαχτούνε. Τι κάνουνε λοιπόν γι’ αυτή την άλλη, τη μεγάλη νεροποντή, και πώς
γίνεται να τη φέρνουν οι ίδιοι στη γη και τίποτα να μην κάνουν, για να
φυλαχτούν;».

Γύρω από το κείμενο αυτό του – συντηρητικού – Ηλία Βενέζη αναπτύχθηκε οξύς
διάλογος μέσω των εφημερίδων. Οι επικρίσεις στηρίζονταν στο επιχείρημα ότι
τέτοια κείμενα αμβλύνουν το φρόνημα των μαθητών που μπορεί να κληθούν να
υπερασπιστούν την πατρίδα σε δίκαιους πολέμους.

H υπόθεση κατέληξε στα δικαστήρια, καθώς ο κ. Γιανναράς μήνυσε τον
δημοσιογράφο της «Εξουσίας» Μανώλη Βασιλάκη, ο οποίος είχε επιτεθεί σε όσους
«επικρίνουν ή διορθώνουν τον Βενέζη». Τον M. Βασιλάκη υπερασπίστηκε η κόρη τού
Βενέζη η οποία ζούσε στο Λονδίνο: «Θα ήθελα να διαμαρτυρηθώ έντονα για την
απαράδεκτη προσβολή της μνήμης και του έργου του πατέρα μου. Θλίβομαι αληθινά
από το γεγονός ότι μόνον ο κ. Βασιλάκης βρέθηκε να υπερασπιστεί τον Βενέζη,
ενώ την υποχρέωση αυτή θα είχαν λόγιοι, διανοούμενοι και θεσμικοί φορείς του
τόπου…».

H εγκύκλιος του υπουργείου Παιδείας «κόβει» και το κείμενο «Δρίμακος» από το
βιβλίο «H γλώσσα μας», για το οποίο έχουν υπάρξει επίσης στο παρελθόν
αντιδράσεις. Οργάνωση για τη «διάδοση της Αληθινής Ελληνικής Παραδόσεως»
(δηλαδή της «προχριστιανικής») ισχυρίζεται πως είχε στείλει επιστολή
παλαιότερα στο υπουργείο Παιδείας εξηγώντας γιατί, κατά τη γνώμη της, στον
«Δρίμακο» υπάρχουν πολλά λάθη και δυσφημείται ο «πατρογονικός μας πολιτισμός».