«9 Σεπτεμβρίου έγινε η Mάχη του Mαραθώνα»

Το μνημείο στον Τύμβο του Μαραθώνα

Ο… δέκατος τρίτος μήνας φταίει για τη διαμάχη ιστορικών και αστροφυσικών
σχετικά με την ακριβή ημερομηνία της Μάχης του Μαραθώνα. H άποψη δύο
Αμερικανών καθηγητών της Φυσικής και της Αστρονομίας ότι η Μάχη του Μαραθώνα,
που έκρινε την ιστορία του δυτικού πολιτισμού πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο
και όχι τον Σεπτέμβριο του 490 π.X., αναζωπύρωσε τη διαμάχη ιστορικών και
φιλολόγων για το πότε ακριβώς συνέβη το κοσμοϊστορικό γεγονός. Οι Αμερικανοί
Ντ. Όλσον και N. Τέσερ υποστήριξαν ότι ο μαραθωνοδρόμος Φειδιππίδης, ο οποίος
ξεψύχησε μόλις έφερε την είδηση της νίκης στην Αθήνα, πέθανε από θερμοπληξία.

Την άποψη αυτή ανατρέπει ένας Έλληνας φιλόλογος, ιστορικός και αρχαιολόγος, ο
Χρήστος Διονυσόπουλος, με εκτενές άρθρο του, το οποίο πρόκειται να δημοσιευθεί
στο τεύχος Δεκεμβρίου του περιοδικού «Αρχαιολογία και Τέχνες». Υποστηρίζει ότι
η μάχη έγινε στις 9 Σεπτεμβρίου του 490 π.X., αμέσως μετά την πανσέληνο του
σπαρτιατικού μηνός Καρνείου και προσπαθεί να εξηγήσει τι προκαλεί αυτή τη
διχογνωμία.

Αθηναίοι και Σπαρτιάτες χρησιμοποιούσαν το σεληνιακό ημερολόγιο, παρατηρεί ο
κ. Διονυσόπουλος. Κάθε μήνας είχε διάρκεια 30 ή 29 ημερών και κάθε οκτώ χρόνια
παρεμβάλλονταν τρεις εμβόλιμοι μήνες για να προσεγγίζουν το ηλιακό ημερολόγιο.

Για τους Αμερικανούς αστρονόμους, το έτος 490 π.X. δεν είχε εμβόλιμο δέκατο
τρίτο μήνα. Ο κ. Διονυσόπουλος αναλύει τόσο το σπαρτιάτικο όσο και το αθηναϊκό
ημερολόγιο εκείνης της χρονιάς και καταλήγει ότι το 490 π.X. είναι χρονιά με
εμβόλιμο μήνα – που είχε ήδη παρεμβληθεί στο μέσον του έτους. Έτσι ο Κάρνειος
– και οι γιορτές των Καρνείων, του Τρύγου, που σύμφωνα με τους συγγραφείς
εμπόδισαν τους Σπαρτιάτες να εκστρατεύσουν αμέσως για να βοηθήσουν τους
Αθηναίους κατά των Περσών στον Μαραθώνα – ως δωδέκατος μήνας εκείνης της
χρονιάς ξεκίνησε με τη νέα σελήνη που ήταν ορατή στις 27 Αυγούστου, η δε
πανσέληνος αυτού του σεληνιακού μηνός σημειώθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου του 490
π.X.

Κατά τον ίδιο τρόπο, ο Έλληνας ερευνητής εξετάζει και το αθηναϊκό ημερολόγιο,
και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και κατά το αττικό και το σπαρτιατικό
ημερολόγιο, ο μαραθωνοδρόμος έτρεξε τον Σεπτέμβριο του 490 π.X.