Ένας ύφαλος-σανίδα σωτηρίας

Το «θαλάσσιο ξενοδοχείο» στο Φανάρι Ροδόπης είναι ένας τεχνητός ύφαλος που
ποντίστηκε από Έλληνες επιστήμονες για να αποτελέσει καταφύγιο για ψάρια και
άλλους θαλάσσιους οργανισμούς. H τεχνική αυτή άρχισε να εφαρμόζεται χρόνια
πριν σε χώρες της Ευρώπης. Υπάρχουν πολλές θαλάσσιες περιοχές όπου τα ψάρια
λιγοστεύουν εξαιτίας της υπεραλίευσης ή της έλλειψης τροφής. Το ίδιο συμβαίνει
και στην Ελλάδα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο αν ποντίσεις ένα σύμπλεγμα από
περίτεχνες κατασκευές στον βυθό της θάλασσας και φροντίσεις να προστατεύσεις
την περιοχή, τα ψάρια θα έρθουν για να βρουν καταφύγιο.

Στη χώρα μας υπάρχει μονάχα ένας τεχνητός ύφαλος, ο οποίος βρίσκεται σε βάθος
από 22 μέχρι 25 μέτρα. Καλύπτει μια έκταση 6×1 ναυτικά μίλια και απέχει κάπου
3 ναυτικά μίλια από την ακτή της Ροδόπης. Ο τεχνητός ύφαλος κατασκευάστηκε και
ποντίστηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας του υπουργείου
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την επιστημονική επιμέλεια για τη
δημιουργία του είχε το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας του Εθνικού Ιδρύματος
Αγροτικής Έρευνας που εδρεύει στη Νέα Πέραμο Καβάλας και το Ινστιτούτο
Θαλάσσιας Βιολογίας Κρήτης που πρόσφατα ενσωματώθηκε στο Ελληνικό Κέντρο
Θαλασσίων Ερευνών.

«Ο τεχνητός ύφαλος ποντίστηκε σε μια υποβαθμισμένη περιοχή και τα
τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί πως δεκάδες είδη ψαριών και οργανισμών έχουν
βρει εκεί καταφύγιο», λέει στα «NEA» ο διευθυντής του Ινστιτούτου Αλιευτικών
Ερευνών δρ Αργύρης Καλλιανιώτης. Ο κύριος όγκος του υφάλου αποτελείται από μια
πυραμοειδή διάταξη τσιμεντένιων ογκόλιθων. Οι ογκόλιθοι έχουν τρύπες διαφόρων
διαμετρημάτων ώστε να μπορεί να φωλιάζει σε αυτές κάθε μεγέθους ψάρι ή
οργανισμός. Το βάθος των 22 έως 25 μέτρων επιλέχθηκε για να είναι προσβάσιμο
από τους δύτες οι οποίοι πηγαίνουν εκεί για να καταγράφουν τον ρυθμό με τον
οποίο κυλάει η ζωή στο καταφύγιο.

Οι πρώτοι τεχνητοί ύφαλοι κατασκευάζονταν από αρχαίες φυλές στον Ειρηνικό
Ωκεανό. Τοποθετούσαν στη θάλασσα σωρούς ξύλων ώστε να συγκεντρώνονται τα
ψάρια. Τη δεκαετία του 1960 έγιναν οι πρώτες απόπειρες να δημιουργηθούν ύφαλοι
στη Μεσόγειο. Ο πρώτος επιστημονικά σχεδιασμένος ύφαλος ποντίστηκε στην
Αδριατική Θάλασσα το 1974 από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Αλιείας που εδρεύει στην
Αγκώνα. Ο ύφαλος αυτός αποτελείτο από 12 κυβόλιθους σε διάταξη πυραμίδας και
από δύο βυθισμένα σκάφη. Άλλοι τεχνητοί ύφαλοι που ποντίστηκαν σε διάφορες
περιοχές αποτελούνταν ακόμη και από σκελετούς αυτοκινήτων ή ελαστικά.