Pουά ματ από την… πασαρέλα

Είναι ένα νέο φαινόμενο. Γυναίκες που διακρίνονται στο σκάκι φωτογραφίζονται
ως μοντέλα και μοντέλα που διακρίνονται για την ομορφιά τους φωτογραφίζονται
να παίζουν σκάκι.

Το φαινόμενο έχει ως κύρια προέλευση την πρώην Σοβιετική Ένωση, οι φωτογραφίες
σκακιστριών μπαίνουν όμως σε μεγάλα έντυπα της Ευρώπης και της Αμερικής. Το
σκάκι χρησιμοποιείται από την ομορφιά για να σπάσει παλιές αντιλήψεις και να
την συνδέσει με ένα σύμβολο ισχύος, γνώσης, εξυπνάδας, ενώ η ομορφιά
χρησιμοποιείται από το σκάκι για να σπάσει τη δική του εικόνα αυστηρότητας.

Πριν από λίγο καιρό, ένα από τα πιο γνωστά φωτομοντέλα στον κόσμο, η Εσθονή
Κάρμεν Κας που ζει μεταξύ Παρισιού και Νέας Υόρκης, εξελέγη πρόεδρος της
Εσθονικής Ομοσπονδίας Σκακιού. H χώρα που γέννησε τον μεγάλο σκακιστή Πολ
Κέρες αποφάσισε να την χρησιμοποιήσει για να διαδώσει το σπορ και να φέρει
μεγάλες οργανώσεις στην Εσθονία (η χώρα υπέβαλε υποψηφιότητα να οργανώσει τη
Σκακιστική Ολυμπιάδα του 2008), ενώ και η ίδια η Κας, που πρόσφατα εντάχθηκε
στο κυβερνών κόμμα της Εσθονίας, φαίνεται να χρησιμοποιεί το σκάκι για να
ανανεώσει το προφίλ της με πιθανό στόχο, όπως γράφτηκε στον εσθονικό Τύπο, μια
θέση στην Ευρωβουλή.

H πρωταθλήτρια Ευρώπης 2004, Ρωσίδα Αλεξάνδρα Κόστενιουκ, είναι το πιο
ισχυρό παράδειγμα της άλλης όχθης. Εμπνευσμένη από την επιτυχία της Κουρνίκοβα
στο τένις, η Κόστενιουκ έχει δημιουργήσει ένα site στο Ίντερνετ με τεράστια
γκάμα φωτογραφιών. Ένα κορίτσι που φέτος έγινε 20 ετών, οργανώνει ειδικές
φωτογραφήσεις (πρόσφατα και στο Παρίσι) με τις οποίες τροφοδοτεί το site,
ρωτάει τους χρήστες του Ίντερνετ αν συμφωνούν με αυτόν τον τρόπο προβολής του
σκακιού (συμφωνεί, σύμφωνα με το site, πάνω από το 90% όσων απαντούν), ενώ
γίνεται και εξώφυλλο σε περιοδικά.

«Ο συνδυασμός ομορφιάς και σκακιού είναι θαυμάσιος!», λέει στα «NEA» η
πρωταθλήτρια Ευρώπης, Αλεξάντρα Κόστενιουκ. «Όλες οι γυναίκες θέλουν να
χαρακτηρίζονται όχι μόνο για την ομορφιά τους, αλλά και για την ευφυΐα τους.
Αυτό τους επιτρέπει να αναλαμβάνουν σημαντικότερους ρόλους στον κόσμο, τους
οποίους και αξίζουν να έχουν. Δεν υπάρχει λόγος να είναι οι γυναίκες λιγότερο
έξυπνες από τους άντρες και άρα θα έπρεπε να έχουν ανάλογες εργασιακές θέσεις.
Είμαι χαρούμενη που μέσω του σκακιού είμαι ικανή να αποδείξω ότι οι γυναίκες
μπορεί να είναι το ίδιο καλές με τους άντρες σε ένα άθλημα που πολλοί
περιγράφουν ως το πιο πνευματικό όλων».

Αλλά υπάρχει και μια άλλη σκακίστρια που δημιούργησε θύελλα συζητήσεων.
Πρόκειται για τη Μαρία Μανάκοβα, μια Ρωσίδα σκακίστρια από το Καζάν, που
φωτογραφήθηκε σχεδόν γυμνή σε ρωσικό περιοδικό. H 30χρονη Μανάκοβα δεν έχει
μεγάλες διακρίσεις, είναι όμως πολύ ισχυρή σκακίστρια. Είχε φτάσει Νο20 στον
κόσμο, ενώ σήμερα αγωνίζεται στην Εθνική Γιουγκοσλαβίας (έχει κερδίσει και το
εκεί εθνικό πρωτάθλημα), λόγω του γάμου της με Σέρβο γκραν μετρ. Σε μια
πρόσφατη συνέντευξή της αποκάλεσε τις περισσότερες σκακίστριες «βρώμικα,
φαρδιά παντελόνια» και τις συμβούλευσε να φορέσουν κοντά μπλουζάκια αν θέλουν
να προσελκύσουν χορηγούς. «Συχνά οι σκακίστριες αφιερώνονται ολοκληρωτικά στο
σκάκι. Δεν έχουν ηλικία ούτε φύλο», λέει. Και προσθέτει: «Πρέπει να
προσελκύσουμε το χρήμα επιχειρηματιών και πολιτικών που… δυστυχώς γι’ αυτούς
έχουν ερωτευθεί το σκάκι. Είναι καιρός να εργαστούμε για να μαζέψουμε χρήματα,
αν όχι με τη συμπεριφορά, τουλάχιστον με την εμφάνισή μας!». Έδωσε, δε, το
παράδειγμα του Αμπράμοβιτς (που έχει την Τσέλσι) ως τύπου επιχειρηματία που θα
μπορούσε να βάλει χρήματα στο σκάκι. H Μανάκοβα έχει σπουδάσει μάνατζμεντ και
δημοσιογραφία και πρόσφατα συμφώνησε με ρωσικό κρατικό κανάλι την παραγωγή
εκπομπής με τίτλο «Τα μυστήρια του σκακιού». Γιατί «το σκάκι δεν είναι μόνο
σπορ, είναι και θρησκεία γεμάτη συμβολισμούς».

Οι θέσεις – και κυρίως οι φωτογραφίες – της Μανάκοβα έχουν προκαλέσει ποικίλες
αντιδράσεις. H Ναταλία Σουστάγιεβα, μέλος της ρωσικής ομοσπονδίας σκακιού,
είπε δηκτικά σε ερώτηση της «Daily Telegraph»: «Αν καταφέρει να προσελκύσει
πόρους με αυτό τον τρόπο θα είναι θαυμάσιο, αλλά δεν νομίζω ότι θα μπορέσει».
H Βρετανή γκραν μετρ Γιοβάνκα Χούσκα την κατηγόρησε ότι «ευτελίζει την εικόνα
του σκακιού», προσθέτοντας ότι «δεν είναι απαραίτητο να βγάλεις τα ρούχα σου
για να τραβήξεις διαφήμιση». H Κλερ Σαμερσκέιλ, υπεύθυνη για το γυναικείο
σκάκι στη Βρετανική Ομοσπονδία, λέει ότι «η Μανάκοβα υπονομεύει τις
προσπάθειες προσέλκυσης περισσότερων γυναικών στο σκάκι, στέλνοντας όλα τα
λάθος μηνύματα στα παιδιά». Αντίθετα, ένας κορυφαίος στον κόσμο σκακιστής, ο
Νάιτζελ Σορτ, έγραψε στη στήλη του στην «Telegraph» ότι «η εικόνα-στερεότυπο
του σκακιστή είναι αυτή ενός σπασίκλα, ενώ η Μανάκοβα υπενθυμίζει στον κόσμο
ότι δεν είναι όλοι έτσι και ότι ο κόσμος του σκακιού περιλαμβάνει όλους τους
ανθρώπινους τύπους -και πολύ ελκυστικές γυναίκες». «Ό,τι και να τραβάει τον
κόσμο στο σκάκι, είναι καλό. Γιατί το σκάκι να είναι η μόνη δραστηριότητα που
δεν περιέχει το σεξ;». Αλλά και η 19χρονη Γερμανίδα γκραν μετρ Ελίζαμπεθ Πετζ
είπε: «Δεν θα το έκανα εγώ, αλλά αν η Μανάκοβα θεωρεί ότι έτσι βοηθάει το
σκάκι, γιατί όχι;».

Όσο για την Αλεξάνδρα Κόστενιουκ, μας λέει σε σχετική ερώτηση: «Συμφωνώ
με τον εκδότη του σκακιστικού περιοδικού “64”, που είπε ότι η Μανάκοβα
ξεπέρασε το όριο που χωρίζει το σκάκι από τη χυδαιότητα. Δεν θέλω με κανέναν
τρόπο να συγκρίνομαι μαζί της, είμαι ένα πρότυπο για χιλιάδες παιδιά στον
κόσμο που προσβλέπουν σ’ εμένα και δεν επιθυμώ να τα απογοητεύσω».

MAPIA ΜΑΝΑΚΟΒΑ

«Να χρησιμοποιήσουμε τη σεξουαλικότητά μας»

H γυμνή φωτογράφιση της σκακίστριας Μαρίας Μανάκοβα στο εξώφυλλο του ρωσικού περιοδικού «Speed», σκανδάλισε τον κόσμο του πνευματικού αθλήματος

H Μαρία Μανάκοβα θεωρεί ότι οι σκακίστριες θα μπορούσαν να κάνουν «ό,τι κάνουν
οι γυναίκες στα άλλα αθλήματα, δηλαδή να χρησιμοποιήσουν τη σεξουαλικότητά
τους». Πιστεύει ότι ορισμένων τα μυαλά έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια, αλλά
«οι περισσότερες δεν είναι έτοιμες να κάνουν τη σεξουαλική τους επανάσταση».
Λέει ότι οι επαγγελματίες σκακίστριες, με τις συνεχείς μετακινήσεις, δύσκολα
μπορεί να κάνουν οικογένεια – το ίδιο συμβαίνει και με τους άντρες. Γι’ αυτό
και συχνά οι σκακιστές παντρεύονται μεταξύ τους. «Είδα μια αγγελία σε
εφημερίδα που έλεγε: “Ψάχνω σύζυγο. Δεν πρέπει να έχει βαθμό αξιολόγησης (ΕΛΟ)
λιγότερο από…”. Και πράγματι βρήκε. Έχουν ένα παιδί 10 ετών τώρα». Όταν της
ζητήθηκε να πει ποιος από τους κορυφαίους σκακιστές είναι «αληθινός άντρας»,
δεν δίστασε καθόλου: «Με έλκουν χαρισματικοί άνθρωποι. Ο Κασπάροφ είναι
οπωσδήποτε ο επικεφαλής αυτής της λίστας. ίναι πολύ χαρισματικός και η
ενέργεια που εκπέμπει έχει μεγάλη επίδραση σε οποιονδήποτε βρίσκεται δίπλα
του. Υπάρχει κάτι ελκυστικό και στον Κάρποφ επίσης. Όσο για τον Κράμνικ, δεν
μ’ ενδιαφέρει. Δεν είναι ούτε καλός ούτε κακός. Όταν κέρδισε τον παγκόσμιο
τίτλο έπρεπε να προσφέρει στον Κασπάροφ τη δυνατότητα επαναληπτικού. Δεν το
έκανε διότι, απλά, φοβήθηκε. Τέτοιοι άντρες δεν μ’ ενδιαφέρουν».

KAPMEN ΚΑΣ

Από τα ντεφιλέ στις παρτίδες

Ένα από τα γνωστότερα φωτομοντέλα, η Εσθονή Κάρμεν Κας, έγινε πρόεδρος της Ομοσπονδίας Σκακιού της χώρας της! Εδώ, σε παρτίδα με τον Ινδό Βισβανάθαν Ανάντ, Νο 2 στην παγκόσμια κατάταξη (πίσω από τον Κασπάροφ)

H Κάρμεν Κας είναι σήμερα 26 ετών και θεωρείται η πεμπτουσία της ομορφιάς της
«μετα-ανορεξικής γενιάς». Διαφημίζει το άρωμα «J’ adore» του Κριστιάν Ντιόρ
και τα προϊόντα Γκαπ. Το 2000 είχε ανακηρυχθεί μοντέλο της χρονιάς, ενώ
θεωρείται η πιο πολιτικοποιημένη γυναίκα του χώρου της. Είναι από το Ταλίν,
ζει όμως στη Νέα Υόρκη και οι ασχολίες της συχνά τής γίνονται εμμονές. Μία από
τις μανίες της είναι να κοιτάζει κάθε τρεις και λίγο τα mail της, μια άλλη
είναι το σκάκι. Παίζει καλά και… σκίζει πολύ κόσμο, ερασιτεχνικά βέβαια.
Άνθρωποι που την ξέρουν καλά λένε ότι προτιμάει να μείνει σπίτι και να παίξει
σκάκι με έναν φίλο, παρά να πάει στα νάιτ κλαμπ της Νέας Υόρκης. Πριν από
λίγους μήνες εξελέγη πρόεδρος της Εσθονικής Ομοσπονδίας Σκακιού και πριν από
λίγες ημέρες βρέθηκε ως καλεσμένη σε μεγάλο τουρνουά στο Μάιντς της Γερμανίας,
τουρνουά στο οποίο έπαιρνε μέρος ο Ινδός Ανάντ (Νο2 στον κόσμο). H Κας έπαιξε
μερικές φιλικές παρτίδες, έκανε την εναρκτήρια κίνηση σε κανα-δυο επίσημες και
ανακοίνωσε την υποψηφιότητα της Εσθονίας να οργανώσει τους Ολυμπιακούς του
Σκακιού το 2008, προς μεγάλη λύπη των Γερμανών, που θέλουν επίσης αυτήν τη
διοργάνωση για λογαριασμό της Δρέσδης.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΟΣΤΕΝΙΟΥΚ

Και στους Ολυμπιακούς

«Όλες οι γυναίκες θέλουν να χαρακτηρίζονται όχι μόνο για την ομορφιά τους, αλλά και για την ευφυΐα τους», λέει η πρωταθλήτρια Ευρώπης Αλεξάντρα Κόστενιουκ, που όμως δεν θέλει να συγκρίνεται με κανέναν τρόπο με τη Μανάκοβα

«Παρακολούθησα από κοντά τους Ολυμπιακούς Αγώνες και είναι όνειρό μου να δω
το σκάκι ως τμήμα της Ολυμπιακής οικογένειας», λέει στα «NEA» η Αλεξάνδρα
Κόστενιουκ. «Νομίζω ότι κάτι τέτοιο θα βοηθούσε πολύ το σκάκι και θα το έκανε
πιο δημοφιλές στον κόσμο. Αν μάλιστα το σκάκι συμπεριληφθεί κάποια ημέρα στο
Ολυμπιακό πρόγραμμα, θα αποδειχθεί ότι τέλειος αθλητής είναι εκείνος που
συνδυάζει καλή φυσική κατάσταση, γερά νεύρα και υψηλές διανοητικές ικανότητες».