Aγαπητέ Συνάδελφε Γουλιέλμε

Σε κοσμικό βιβλιοπωλείο. Εξετάζω τα ράφια με τις νέες αφίξεις, να εξακριβώσω
από ποια καινούργια έργα τέχνης να προφυλαχτώ. Οπλίζομαι με τα γυαλιά μου.
(Θυμάμαι διανοουμενίζοντα κύριο που με ρώτησε: ποια είναι η βασική προϋπόθεση
για να γράψετε; Μα, να έχω τα γυαλιά μου, του απάντησα).

– Νεαρέ! Ακούω φωνή πίσω μου. Εάν είχε στόχο της εμένα, έπρεπε να είχε
εκτοξευθεί πριν από πενήντα χρόνια και κάτι. Ανοήτως στρέφομαι: ένας κύριος
σαν απαρχαιωμένος, με παντελόνι του είδους Κάπρι, που τελείωνε αρκετά πιο πάνω
από τους αστραγάλους, η προ τετραετίας μόδα που τηρεί αναδρομικώς ή εφετινή
νεολαία. Τον πλησιάζω.

– Σας παρακολουθώ, μου δηλώνει. Ιδού.

– Κρατούσε ένα βιβλίο δικό μου. Μα, τι συμπαθής κύριος, σκέφτηκα χωρίς
περίσκεψη.

– Αυτόγραφο; Λέω, και αναζήτησα μολύβι.

– Εγώ, μου απαντάει, και βγάζει γραφίδα. Με πούπουλο. Ανοίγει το βιβλίο μου,
και υπογράφει αυτός. Εγώ σε καθωσπρέπει αμηχανία. Σας γνωρίζω; τον ρωτάω. Μου
δίνει το βιβλίο. Σας το προσφέρω, λέει. Ακολούθως μού δίνει το διαβατήριό του.

– Σαίηκσπηρ. Σαίηκσπηρ Γουλιέλμος. Συγγραφέας κι εγώ. Εγώ εκέκραξα ο αγώνας
τώρα δικαιώνεται! Παρατυχών υπάλληλος του καταστήματος μού απαντάει
ενθαρρυντικά σε ποδοσφαιρική διάλεκτο.

– Επιθυμώ μία συνέντευξη κύριε… μου διαφεύγει το όνομά σας. Μία συνέντευξη.
Να μου παραχωρήσετε. Λέει το άτομο Σαίηκσπηρ κι εγώ τον ικετεύω ψιθυριστά και
μη μιλάει στεντορείως… τόσοι ομότεχνοι ελλοχεύουν, άλλοι στα ράφια, άλλοι
στα πέριξ.

– Σας γνώρισα, συνεχίζει. Πέρυσι στη Φλωρεντία, φεστιβάλ Ιντερσίτυ,
παρουσίασαν ένα εργάκι σας, δεν ήταν κακό, παρ’ ότι πρωτοποριακό: ο Αρχάγγελος
που ξενοικιάστηκε. Σωστός ο τίτλος;

– Περίπου, ψελλίζω.

– Ήμουνα στο Κοινό, δεν συγκράτησα το όνομά σας. A προπό, μήπως τυχόν
βαρβαρίζω; Τα ελληνικά μου είναι… αβέβαια. Πληροφορούμαι, καλλιτεχνικοί
οργασμοί στις κομητείες σας, νοτίως και βορείως. Και Αριστοφάνης. Καλός αυτός;
Δεν έχω ακούσει το όνομα. Σύγχρονός μου;

– Θα έλεγα, μάλλον βιάστηκε να γεννηθεί. Ή εσείς αργήσατε.

– Και εμπαίζονται πολλά έργα του; Σωστό το ρήμα ή βαρβαρίζω;

– Κυριολεκτείτε.

– Παρουσιάζουν και δικά μου. Επιθυμώ να τα δω, πλην δεν γνωρίζω πού, δεν
κατέχω και από συγκοινωνία, τι μέσον με συμβουλεύετε να πάρω;

– Αεροπλάνο. Για Λονδίνο. Εξπρές.

– Εσείς, νεαρέ; Θα πάτε να τα δείτε;

– Ο βίος είναι σύντομος.

– Θέλω να αξιοποιήσω και εμπορικώς την ένθαδε βιζιτά μου. Ειδικώς τώρα που
αρχίζουν οι εκπτώσεις. Από πού με συμβουλεύετε να αρχίσω;

– Χαλαρά. Ηρώδειο, Επίδαυρος, κομητείες μας και βαρονίες μας.

– Μερσί. Ακούω, άφθονα έργα μου εκτελούνται εδώ – ορθά το διατύπωσα.

– Κυριολεκτήσατε.

– Εσείς, παιδί μου, άκουσα έχετε επισκεφθεί το πατρικό μου στο Στράτφορντ…
μάλιστα ελέχθη πως διατυπώσατε απαρέσκεια για την κουζίνα μας.

– Όχι μόνο την προσωπική σας. Γενικώς η αγγλική κουζίνα…

– Αφήστε. Πάντως λύστε μου μια απορία: όταν πηγαίνω στη γενέθλια πόλη μου, στο
προσωπικό μου παρεκκλήσιο (αλήθεια, προσέξατε εκεί την επιτύμβιο επιτομή μου;
– από σέβας δεν τον διόρθωσα. Πολύ σκιτζής ο γλύψας, δεν φρονείτε; Φωτογένεια
μηδέν), ναι, στο προσωπικό μου παρεκκλήσιο, ακούω ενίοτε τα οστά μου να
τρίζουν. Γιατί;

– A, τίποτα. Εδώ τρίζουν τα δικά μου… από τώρα. Συνευρέθητε μήπως με
κριτικούς; Τολτστόη;

– Αυτόν τον Σταλινικό!

– Με Στάινερ; Βιτγκενστάιν;

– Ακούστε παλληκάρι μου. Μία αχόρταγη βιβλιοφάγος ήτο η γερμανίς κυρία Ίλζε
Κοχ. Ήταν… οιονεί επιμελήτρια στο στρατόπεδο Νταχάου. Τα βιβλία της δε, όλα
δερματόδετα. Και το άμπαζουρ της επίσης. Αμφότερα από δέρμα κρατουμένων. Και α
προπό, διαβάστε ένα θρίλερ, υπό Μάρτιν Βάλζερ. Όπου ένας στυγερός γερμανός
κριτικός λογοτεχνίας δολοφονείται από συγγραφέα, θύμα του. Τον δολοφονηθέντα
υποδύεται ο κριτικός Ρανίτσκι. Γερμανός και αυτός. Έχει μεταφραστεί εις τα
καθ’ υμάς, κάπου εδώ δίπλα το είδα. Βέβαια, τι να σου κάνουν και οι κριτικοί;
H πατρίδα μου δεν διαθέτει πλέον συγγραφείς θεάτρου όπως εσείς λόγου χάριν –
αν και πάντα μού διαφεύγει το όνομά σας. Τώρα στη Βρετανία γράφουν θέατρο η
Σάρα η Μάρα και το κακό συναπάντημα.

– H Σάρα όχι πλέον, τον ενημέρωσα. Στην εποχή σας όμως είχατε ομότεχνους…
του Μάρλοου.

– A, ο Χριστόφορος, μου κάνει χαμογελαστός. Άταχτο παιδί. Τον εμαχαίρωσαν
προώρως. Όχι κριτικοί δε.

– Εσείς πάντως είχατε παίξει σε έργα του, νομίζω.

– Να του κάνω αβάντα του παιδιού. Και σεις τώρα μεταφράζετε ένα έργο του – μου
διαφεύγει ο τίτλος.

– Εδουάρδος ο Βήτα.

– Άλλος ταραξίας. Δεν φέρθηκε καθόλου βασιλοπρεπώς. Εδώ, από μεταφράσεις, πώς
διάγετε; Να ησυχάζουμε;

– Απολύτως. Εδώ αρκετά, στο θέατρο κυρίως, εφαρμόζεται συνήθως μια παλαιά
μέθοδος: H Ελληνική άνευ Διδασκάλου.

– Για τον Ευριπίδη σας ακούω εγκώμια. Πολύ κύριος λένε. Αν και πρωτοποριακός.
Ξέρετε, είχα συνθέσει κι εγώ ένα έργο αθηναϊκό, με τον Θησέα. Ο τίτλος του…
ας ήτανε αληθινό τ’ όνειρο το αποψινό… ή κάπως έτσι. Κατά τα λοιπά, πώς τα
πάτε; Πάντα με τους Τούρκους;

– Όχι. Με Αλβανούς τώρα. Λύστε μου κι εμένα μια απορία, Μαιτρ. H βασίλισσα,
πώς δεν σας χειροτόνισε Λόρδο; Ή βαρονέτο έστω. Φημολογείται πως έτσι και
περάσεις έξω από Μπάκινχαμ, αρπάζεις και τίτλο: μοδίστρες, φραγκοράφτες,
χορευτές κοιλιακών χορών, όλους τους έχρισε η Ελισάβετ.

– Παρθένα μου! Ζει ακόμη!!! Και το στυλ Κάπρι παντελόνι κατέβηκε κάπου δώδεκα
εκατοστά.

– Όχι η δικιά σας, η άλλη· αυτή με τα καπέλλα, του λέω, και του επαναφέρω το
Κάπρι του να καλύψω την κοιλιακή του χώρα. Αξιότιμε συνάδελφε Γουλιέλμε,
αληθεύει πως γίνονται ενέργειες για να εκλεγείτε Μίστερ υφήλιος της Χιλιετίας;

– A. Διέρρευσε;

– Έχετε πιθανότητες; Εδώ μπαίνουν στην πασαρέλα φίρμες. Μότσαρτ, Μιχαήλ –
Άγγελος, Ντα Βίντσι, Γκόγια, Βιβάλντι, Μπαχ, Θερβάντες, Δάντης…

– Εγώ όμως, νεαρέ μου, γράφω για βασιλείς. Ή, έστω, Λόρδους. Εσείς δηλαδή,
ποιον θα ψηφίζατε;

– Μα… Μότσαρτ… Γκόγια.

– Σονέτα όμως σαν τα δικά μου, ποιος άλλος έχει γράψει; Τα έχετε υπ’ όψη σας;

– Πώς, Μαιτρ. Θυμάμαι… σποραδικά.

Εζούσα μοναχός χωρίς αγάπη,

μ’ έναν αράπη…

ή: αν είσαι χριστιανή και ελληνίς,

μην κλέψεις το τεκνό της ορφανής,

ή το άλλο:

μελαγχολική και μόνη πάντα,

με τα προφυλακτικά στην τσάντα…

– και άλλα πολλά.

– Πολύ πρωτοποριακή μετάφραση μού κάνατε, βλέπω. Δεν θυμάμαι ακριβώς τα
πρωτότυπα.

– Θιγμένος οφθαλμοφανώς, μου ξαναπαίρνει το αυτόγραφό του. Φεύγω, κραυγάζει.
Θεωρείστε την συνέντευξή μας ως απουσία. Μα γιατί μονίμως μού διαφεύγει το
όνομά σας. Πώς το είπα, αρχικώς;

– Δεν το είπατε.

– Πάντως, νέε μου, χάρηκα πολύ που με γνωρίσατε.

– Στο καλό, Συνάδελφε Γουλιέλμε. Σας εύχομαι αιωνιότητα.

– Αγαπητέ, εγώ προσωπικώς δεν υπάρχω. H ανάμνησή μου μονάχα ζει.

– Ωραίο αυτό. Να το ευχηθώ και για μένα;

– Μου ξανάδωσε το βιβλίο.

– Μήπως είστε υπερβολικά αισιόδοξος; Χαιρετώ.

– Και ώχετο απιών.