Γκρικ γουέι, μαμζέλ

Ομιλούμε δεν ομιλούμε τα «ξένα» εμείς φιλοξενούμενοι θα είμαστε

«Γουέρ ιζ δε Ολύμπικ στέιντιουμ;» «Πάρεις, τρένο, μια στάση, ουάν στάση, μετά
στάδιο» (χαμόγελο), λέει ο ηλικιωμένος που ερωτάται από ξανθιά νεαρή, με τη
δυνατή φωνή που χρησιμοποιούν οι αγνοούντες την ξένη γλώσσα, λες και μιλούν σε
κωφούς, χειρονομώντας παραλλήλως, μπας και η παντομίμα βοηθήσει την κατάσταση.

Παρακάτω οι διάλογοι συνεχίζονται πιο σπαρταριστοί.

«Ντου γιου σπικ ίγκλις;».

«Ίγκλις; Όχι, ελληνικά είδη έχουμε, κάναμε έρευνα αγοράς και είδαμε ότι θέλουν
ελληνικά είδη». (χαμόγελο)

Και παρακάτω:

«Χάου ματς νταζ δις κοστ;»

«Κουλούρια είναι», απαντά έκπληκτος ο ερωτώμενος, αφού ρίχνει βιαστική ματιά
προς τα εκεί όπου του δείχνει η νεαρή.

«Ντου γιου νόου γουέρ δε ολύμπικ βίλατζ ιζ;»

«Βίλατζ; Χάρτη, εδώ, πας μετά εδώ, βίλατζ». (χαμόγελο)

Συνεννοηθήκαμε; Μπα! Καλή καρδιά. Και χαμόγελο. Αυτό όχι να το παινευτούμε,
αλλά βγαίνει αβίαστο τη στιγμή της αμηχανίας. Το ρεπορτάζ προβάλλεται από το
πρωινό ενημερωτικό πρόγραμμα «Καλημέρα με τον ANT1» και είναι ένα ακόμη από τα
δεκάδες που βλέπουμε κάθε τόσο για να θαυμάσουμε και να καταναλώσουμε την
εθνική μας άγνοια.

Και τώρα τι κάνουμε; Εκείνο το «Λόουερ» δεν το πήραμε ποτέ. Κάναμε
κοπάνες. Μήπως ξέραμε πώς θα ‘ρθουν τα πράγματα και θα πάρουμε τους
Ολυμπιακούς;

Στο κάτω κάτω ολόκληρος Γιάννης Βόγλης, με την γκλίτσα και τη χούφτα γεμάτη
μύγδαλα σε εκείνο το ασπρόμαυρο διαφημιστικό φιλμ της γκρικ-αγνότητας
«Κορίτσια στον ήλιο», μπορεί να παρεξηγήθηκε προς στιγμήν από την «πονηρεμένη»
Ευρωπαία Αν Λόμπεργκ, αλλά μετά «την έριξε» με την αγνή του καρδιά και το
φιλότιμο. «Δατ ιζ γκρις».

Ιερά στερεότυπα της εγχώριας ασπρόμαυρης παραγωγής που έθρεψαν μύθους
και καλλιέργησαν – γιατί να το κρύψωμεν – εκατέρωθεν προσδοκίες. Τι κι αν δεν
ομιλούμε «τα ξένα», έχουμε «φιλότιμο» – μέιντ ιν γκρις πατέντα – και
γεφυρώνουμε το χάσμα.

Του είδους τα ρεπορτάζ δεν κρύβουν μια διάθεση ειρωνείας για τις φιλοδοξίες
κεντρικών και τοπικών αρχών που είδαν στην επίσκεψη του Ολυμπιακού τουρισμού
μια ευκαιρία να ενδυθεί ο τόπος την αίγλη του κοσμοπολιτισμού. «Ολυμπιακός
Δήμος» χαρακτηρίστηκε το Μαρούσι, μια και φιλοξενεί στον τόπο του τις μεγάλες
Ολυμπιακές εγκαταστάσεις και θα γίνει «πέρασμα», υποθέτουμε, για πλήθος
τουριστών. Θεωρήθηκε προφανώς ότι αυτό αυτομάτως μετατρέπει το αθηναϊκό
προάστιο σε κοσμοπολίτικο κέντρο, που θα αποδείξει πως «σαν έτοιμο από καιρό»
περίμενε την ευκαιρία του να γίνει η βιτρίνα της νέας Ελλάδας.

Και τόσοι σπουδαγμένοι πού πήγαν; Μα στις δουλειές τους. Δεν τους στείλαμε
στις Ευρώπες για να γυρνούν στους δρόμους και να δίνουν πληροφορίες στους
τουρίστες.

H άλλη όψη του τόπου δεν κάνει διασκεδαστική τηλεόραση. Προτιμάμε να
καταναλώνουμε την άγνοια σαν ευτράπελο και να βουλιάζουμε αναπαυτικά στα
εθνικά στερεότυπα, που την εντάσσουν στις «ιδιαιτερότητες» του έθνους. Ότι
είμαστε ακόμη επαρχιώτες, ότι η Ψωροκώσταινα ζει και βασιλεύει παρά τις
Ολυμπιακές προσπάθειες – πανάκεια πια αυτοί οι Ολυμπιακοί, στο όνομά τους και
μόνο το έθνος πρέπει να αλλάξει, από τσαρούχι σε μοκασίνι κι ας είναι εδώ και
δεκαετίες μουσειακό είδος το τσαρούχι.

Όχι, θέλουμε αυτή την εικόνα της νοσταλγικής μιζέριας των κλειστοφοβικών
επαρχιωτών της Ευρώπης, που μπορεί να μας πληγώνει, αλλά συντηρεί τόσο ωραία
την ψευδαίσθηση της αγνότητας και της λεβεντιάς.

Ωραία θέα φουστανέλας…

Το «στάσου μύγδαλα» του Βόγλη, από σύνθημα που ειρωνεύεται τη φαιδρή
αφέλεια μιας εποχής, η οποία «πούλησε» souvlaki – syrtaki και γκρικ καμάκι,
έχει μετατραπεί σε πεμπτουσία της ελληνικότητας, έστω στη χιουμοριστική εκδοχή
της. Αυτοσαρκαζόμαστε σαν να αυτοθαυμαζόμαστε.

Διά της ειρωνείας αναπαράγουμε το στερεότυπο που μας βολεύει αναπαυτικά στα
ελαττώματα. Ο Έλλην δεν αλλάζει. Τι κι αν δεν γνωρίζουμε την αγγλική; Μήπως οι
Ισπανοί, οι Ιταλοί, για να μην πούμε για τους Γάλλους, γνωρίζουν; Αλλά είναι
αλλιώς αυτοί. Αναγνωρίζουμε πως έχουν επιδέξια οπίσθια για τα μεταξωτά
εσώρουχα που τα ενδύουν, ε;

E, κι εμείς πορευόμαστε με ντρίλινα. Άλλωστε δεν συνηθίζονται κάτω από τη
φουστανέλα και κάνει τόσο ωραίο θέαμα αυτή η ανανεωμένη, μοδάτη θέα της!