Tρελός μέχρι θανάτου

Όλος ο προβληματισμός, οι υπαρξιακές και φιλοσοφικές ανησυχίες του Ζαν Λικ
Γκοντάρ «κλαίνε» στα πλάνα του «Τρελού Πιερό» (Pierrot le fou), δέκατη ταινία
του, παραγωγής ’65. Στο πιο δραματικό φιλμ του, που η απελπισία του «συναντά»
την προπέρσινή του «Ελεγεία του έρωτα», με την οποία απέδειξε ότι παραμένει
και σήμερα στην πρώτη γραμμή της αναζήτησης. Τόσο της φόρμας που αρνείται μετά
βδελυγμίας τη σύμβαση όσο και του περιεχομένου, στο οποίο κυριαρχεί ο
προβληματισμός πάνω σε θεμελιακά ζητήματα – έρωτας, θάνατος, ζωή. Και
παραμένει μέχρι σήμερα το «τρομερό παιδί» – είναι 74 χρόνων! – του παγκόσμιου
κινηματογράφου. Που όχι μόνο δεν τα «έχει χάσει» σαν πολλούς της γενιάς του,
αλλά τον τρώει δημιουργικά η αγωνία για την ανθρώπινη μοίρα.

Ο Πιερό, λοιπόν, που ζει στο Παρίσι με τη φίλη του – Ζαν Πολ Μπελμοντό, Άννα
Καρίνα – που είναι το πιο «γκονταρικό» πρωταγωνιστικό δίδυμο όλων των ταινιών
του. H ανειλικρίνεια των σαλονιών, αλλά και το δήθεν του πεζοδρομίου τούς
πνίγει. Όλοι γύρω τους μιλούν ακατάπαυστα χωρίς να λένε τίποτα. Όπου κι αν
ρίξουν το βλέμμα τους θα αντικρύσουν «αδειανά» μάτια. Κι όσο κι αν προσπαθούν
να αγγίξουν τα σώματα των διπλανών τους, δεν καταφέρνουν να πιάσουν κρέας –
παρά μόνο κούκλες βιτρίνας. Σκέψου, δηλαδή, να βρίσκονταν στο σήμερα, ούτε καν
θα προσπαθούσαν να δραπετεύσουν, όπως στον «Πιερό…», προς τη θάλασσα, θα
ανατίναζαν τα μυαλά τους στη μέση του Παρισιού – και όλη της Δύσης!

Από μέσα τρώει το σκουλήκι το φρούτο και «Ο τρελός Πιερό», μια από τις καλύτερες ταινίες του Ζαν Λικ Γκοντάρ, έρχεται ξανά κοντά μας με τους Ζαν Πολ Μπελμοντό – Άννα Καρίνα

«Όσο οι άνθρωποι δεν καταφέρνουν να συνεννοηθούν απευθείας με τη ματιά, με την
αφή, με το ένστικτο, τα λόγια θα τους κρατούν όμηρους της σύμβασης και του
ψέματος. Γιατί; Επειδή οι λέξεις κρύβουν την αλήθεια. Κάτι που συμβαίνει όλο
και σε μεγαλύτερη κλίμακα όσο πιο “πολιτισμένη” είναι η κοινωνία», παρατηρεί η
Αντιγόνη που νιώθει κολακευμένη όταν τις λέμε με τον Δημήτρη ότι θυμίζει την
Άννα Καρίνα.

Και με ανορθόδοξο χιούμορ, που στο φινάλε γίνεται απελπισία, ο Ζαν Λικ Γκοντάρ
επιτίθεται στην αστική υποκρισία με τον «Τρελό Πιερό» του, στον οποίο υπάρχουν
«αναφορές» σε όλα τα προηγούμενα φιλμ του.

Το «λάθος» των ηρώων σ’ αυτό το φιλμ του Γκοντάρ, είναι ότι αναζητούν τον
χαμένο παράδεισο σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι είναι άοσμοι, άγευστοι. Και να
φανταστείς ότι ακόμα δεν έχουμε φθάσει στη μετάλλαξη των ημερών μας… Αυτοί,
πάντως, νιώθουν ότι έχουν φθάσει στο αμήν. Και αφήνουν πίσω τους το Παρίσι.
Δραπετεύουν προς τον Νότο. Αναζητώντας στον ήλιο και στη θάλασσα την ελευθερία
της ψυχής τους… Μάταια όμως, γιατί από μέσα τρώει το σκουλήκι τον καρπό και
ο «πολιτισμός» τούς έχει διαβρώσει κι αυτούς…

Έτσι, στο φινάλε του οδοιπορικού τους στη Μεσόγειο, παραμονεύει ο θάνατος…
Αλλά ένας θάνατος που έχει καταγραφεί ως ένα από τα πιο ποιητικά και «φευγάτα»
αυτοσαρκαστικά φινάλε σε ταινία. Ο εξαγνισμός μέσα στα νερά της θάλασσας θα
είναι ο θάνατος. Γιατί, όπως έγραφε ο δάσκαλος Βασίλης Ραφαηλίδης, «τα ποτάμια
χύνονται στη θάλασσα, ενώ ο Γκοντάρ, και όλοι οι ποιητές, θα επιθυμούσε μια
αντίστροφη πορεία: να διοχετεύσει τη θάλασσα μέσα από τα ποτάμια στη στεριά,
μπας και ξεπλύνει αυτό το τεράστιο αχούρι που κατάντησαν τον πλανήτητη μας οι
μωροί και οι απατεώνες» (πρόγραμμα Studio 1968).

Μαφιόζος της συμφοράς

Σίκουελ με τη… μούμια του Μπρους Γουίλις είναι η φάρσα και παρωδία των
γκαγκστερικών ταινιών «Ο μαφιόζος της διπλανής πόρτας ξαναχτυπά» (The whole
nine yards). Γιατί, εντάξει, είπαμε ότι τη… δόξα πολλοί εμίσησαν, το χρήμα
ουδείς, αλλά υπάρχουν και όρια. Που εδώ τα ξεπερνά με… χίλια ο Μπρους
Γουίλις παίζοντας σε μια μπαλαφάρα που ούτε ο Ψάλτης δεν θα… δεχόταν να το
κάνει. Το μόνο που εύχεσαι, είναι να πιαστούν όσο γίνεται λιγότερα κορόιδα
σινεφίλ που θα πάνε να δουν αυτό το κατάπλασμα.

Επαγγελματίας δολοφόνος που έχει αποσυρθεί από την έργο δράση ο Μπρους
Γουίλις, απολαμβάνει τον παράδεισο στο παραθαλάσσιο εξοχικό του στο Μεξικό και
κάνει χόμπι του τα οικιακά… Έλα, όμως, που η γυναίκα του νοσταλγεί τις
παλιές καλές ημέρες, τότε που ο καλός της τραβούσε πιστόλι στο παραμικρό
κοίταγμα. Και η επιστροφή στο ένδοξο παρελθόν δεν θα αργήσει να τους χτυπήσει
την πόρτα…

Ρυτιδωμένος «Μαφιόζος της διπλανής πόρτας ξαναχτυπά» ο Μπρους Γουίλις

Ο χρόνος ως γνωστόν είναι αμείλικτος για όλους. Και βλέποντας αυτό το σίκουελ,
τρομάζεις με το πόσο έχει πατσουρέψει ο Μπρους Γουίλις. Κι ας μας δείχνει
μέρος των οπισθίων του θέλοντας να μας πείσει για το αντίθετο. Το πρόσωπό του
έχει το απόλυτο κρέμασμα. Αλλά ας μη φτάνουμε στα άκρα. Ας ήταν καλή – έστω
γελαστική – η κωμωδία που παίζει και κομμάτια να γίνουν όλα τα άλλα.

Δεν είναι απίθανο, πάντως, να σκέφτηκε «ας τα αρπάξω όσο πιο γρήγορα γίνεται
γιατί δεν τα βλέπω καλά τα πράγματα» ή μπορεί να ήταν δεσμευμένος από
συμβόλαιο. Μόνο με αυτές τις «δικαιολογίες» θα μπορούσε να δεχθεί να παίξει σε
μια τέτοια ανεκδιήγητη και ρεζίλι φάρσα σε «σκηνοθεσία» Χάουαρντ
Ντόιτς.

Αιμοβόρα… ψηφιακά

Θρίλερ τρόμου που τα ψηφιακά και σπέσιαλ εφέ «δένουν» με το πνεύμα της
ιστορίας του είναι το σίκουελ «Jeepers creepers 2». Φιλμ που σκηνοθέτησε –
πάλι – ο Βίκτορ Σάλβα, ακολουθεί την παράδοση αυτού του κινηματογραφικού
είδους και θα αρέσει στους φαν.

Το σαρκοβόρο και αιωνόβιο τέρας «creeper» ξαναχτυπά κι αυτήν τη φορά η λεία
του είναι ανάμεσα στα παιδιά ενός σχολείου που πιάνει λάστιχο το αυτοκίνητό
τους και μένουν στην ερημιά… Η νύχτα πέφτει και τα τρομαγμένα παιδιά
παλεύουν για να μείνουν ενωμένα, καθώς διαπιστώνουν ότι το τέρας είναι
επιλεκτικό στις επιθέσεις του…

Τον ανακάλυψε ο Φράνσις Φορντ Κόπολα τον σκηνοθέτη της ταινίας Βίκτορ Σάλβα.
Και τα σκιάχτρα των αγρών, που αντί να φοβίζουν τα πουλιά ώστε να μην τσιμπάνε
τις σοδειές, ζωντανεύουν και τρώνε οποιαδήποτε σάρκα – προπαντός ανθρώπινη! –
βρουν μπροστά τους, γίνεται μια χαρά νεανικό θρίλερ για τις νύχτες του
καλοκαιριού…

Λύκε, λύκε, είσαι εδώ;

Δικαίωμα στην αποτυχία έχουν όλοι. Πιο πολύ, ίσως, οι δημιουργοί με σημαντικό
έργο πίσω τους. Και ο Μίχαελ Χάνεκε ανήκει σ’ αυτή την περίπτωση, καθώς οι
προηγούμενες ταινίες του – «71 συμπτώσεις», «H δασκάλα του πιάνου» – ήταν
μοναδικές. Αλλά εδώ δεν…

Και φυσικά με την «Ώρα του λύκου» (Le temps du loup) δεν ήθελε να κάνει μια
ταινία καταστροφής, σαν αυτές τις ψηφιακές και χάρτινες με τις οποίες μας
πνίγει το Χόλιγουντ. Αλλά απ’ αυτό, μέχρι να μη σε πείθει τίποτα ως αληθινό
στη δράση της «Ώρας του λύκου» (Le temps du loup), υπάρχει… άβυσσος.

«H ώρα του λύκου» χωρίς… δόντια και μία από τις πιο αδύνατες ταινίες του Μίχαελ Χάνεκε

H Ιζαμπέλ Ιπέρ κάνει ό,τι μπορεί, αλλά δεν έχει να πιαστεί ούτε από μια ατάκα
για να μας πείσει κι εμάς ότι ήρθε η συντέλεια της κακομαθημένης μέχρι
αναισθησίας Δυτικής Ευρώπης. Σύμφωνα, λοιπόν, με το στόρι, πάει με την
οικογένειά της στο εξοχικό τους που το έχουν καταλάβει άγνωστοι, σκοτώνουν τον
σύζυγό της κι αυτή με τα παιδιά της γυρίζουν στην ερημωμένη επαρχία χωρίς να
τρέξει να τους βοηθήσει κανείς. Αντίθετα, όλα και όλοι είναι υπό διωγμό –
θαρρείς και έγινε κάποια ολική καταστροφή…

«Δεν συμφωνώ, μου φαίνεται απόλυτη μια τέτοια τοποθέτηση. Εντάξει. Ο Χάνεκε
δεν κάνει εδώ μια από τις καλές του ταινίες, αλλά το φιλμ του παραμένει ένα
σκεπτόμενο δοκίμιο», επεμβαίνει η Αντιγόνη…

«Χωρίς κινηματογραφική γλώσσα και γραφή, το “σκεπτόμενο δοκίμιο” είναι ανούσιο
στο σινεμά που πάνω απ’ όλα πρέπει να σε πείθει, να σε παρασύρει και
ταυτόχρονα να σε κάνει να σκέπτεσαι», απαντά ο Δημήτρης.

Τα Oscar της εβδομάδας

Καλύτερης ταινίας: «Ο τρελός Πιερό» που δεν φοβάται να σε κοιτάξει στα
μάτια

Ζευγάρι ονειροπαρμένων φευγάτων: Ζαν Πολ Μπελμοντό – Άννα Καρίνα, οι
πιο «γκονταρικοί» πρωταγωνιστές όλων των ταινιών του «τρομερού παιδιού».

Σκέτης νούλας: «Ο μαφιόζος της διπλανής πόρτας ξαναχτυπά»

Απογοήτευσης: Μπρους Γουίλις στον «Μαφιόζο» της συμφοράς

Νεανικού θρίλερ: «Geepers creepers 2» που δεν είναι για «πέταμα»

Δικαίωμα στην αποτυχία: Ο Μίχαελ Χάνεκε και η «Ώρα του λύκου» του