Δημοκρατία και… Δερτούζος

Μία από τις πλατείες της Χώρας Άνδρου πήρε το όνομα του Μιχάλη Δερτούζου, ενώ τα αποκαλυπτήρια της προτομής του έκανε η οικογένειά του, παρουσία του Αλ Γκορ και του υπουργού Αιγαίου κ. Παυλίδη. Δίπλα, ο αντιπροέδρος της κυβέρνησης Κλίντον Αλ Γκορ στη Χώρα της Άνδρου

Υπό τους ήχους ελληνικής μουσικής, από μία πλατεία στην Άνδρο, ο Αλ Γκορ
μίλησε με πάθος και ενθουσιασμό για τον «Μάικ», που γνώρισε όταν ήταν
επικεφαλής της κυβερνητικής Επιτροπής στήριξης του WWW. «Τότε το Web είχε μόνο
60 διευθύνσεις. Ήταν επειδή ο δημιουργός του, ο Tim Burners Lee, δεν είχε
ακόμη συναντήσει το Μιχάλη Δερτούζο». Μίλησε για τον «σύγχρονο Περικλή», για
τον «Έλληνα στην ψυχή που έβλεπε μακριά, που με θάρρος επιχείρησε (για πολύ
καιρός ολομόναχος) να διορθώσει το λάθος του Διαφωτισμού να διαχωρίσει την
τεχνολογία από τις ανθρωπιστικές επιστήμες».

Ο Αλ Γκορ, μαζί με ορισμένα από τα πιο δυνατά μυαλά της πληροφορικής από το
Τεχνολογικό Ίδρυμα Μασαχουσέτης (MIT), ο πρόεδρος του ΜΙΤ, Dr Charles Vest,
κορυφαίοι επιστήμονες από την Ελλάδα και την Ευρώπη, πολιτικοί, βρέθηκαν το
Σαββατοκύριακο στην Άνδρο για να τιμήσουν τη μνήμη του Μιχάλη Δερτούζου.

Το όραμα του Μιχάλη Δερτούζου για την τεχνολογία που θα έχει ως κέντρο τον
άνθρωπο, αναβίωσε στην Άνδρο, στον τόπο καταγωγής του Έλληνα οραματιστή της
πληροφορικής, καθηγητή για χρόνια στο Εργαστήριο Επιστήμης των Υπολογιστών του
ΜΙΤ. Οι εκδηλώσεις στη μνήμη του, τις οποίες διοργάνωσε η Εταιρεία Ανδρίων
Επιστημόνων και το Κληροδότημα Δημητρίου & Λιλίκας Μοραΐτη, δεν ήταν
«μνημόσυνο». Ήταν γιορτή σκέψης, δύναμης μυαλού, τεχνολογίας και αγάπης για
την εξέλιξη και τον άνθρωπο. Ήταν ενθουσιώδης αναπόληση όλων των αρετών ενός
«ανθρώπου που παθιάστηκε με την επιστήμη των υπολογιστών, με τη διδασκαλία –
τελικά, και πάνω απ’ όλα, με τον άνθρωπο», όπως είπε ο Γιώργος Μυτακίδης,
καθηγητής Μαθηματικής Λογικής στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, ο οποίος
συνεργάστηκε με τον Δερτούζο στην «κοινοπραξία» ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης για
την προώθηση του World Wide Web.

Στο Δημοτικό Σχολείο της Χώρας Άνδρου (που ως επιλογή χώρου μάγεψε τη σύντροφο
της ζωής του Κάθριν, η οποία παρακολούθησε συγκινημένη τις εκδηλώσεις), ένα
γλυκό απόγευμα, με τον αέρα να έχει κοπάσει, οι φίλοι και συνεργάτες του
Μιχάλη Δερτούζου μοιράστηκαν στιγμές και εμπειρίες. «Με τον Μιχάλη ποτέ δεν
δουλεύαμε απλά. Πάντα διασκεδάζαμε. Ό, τι κι αν έκανε το έκανε με κέφι», είπε
ο Victor Zue, καθηγητής στο Εργαστήριο Επιστήμης των Υπολογιστών στο ΜΙΤ.
«Είχε τα προσόντα ενός πραγματικού ηγέτη που προκαλεί τους ανθρώπους να δώσουν
την πιο θετική τους ενέργεια. Κι ήταν μοναδικός δάσκαλος, με πολλή αγάπη για
τους μαθητές του και πάντα πηγή έμπνευσης γι’ αυτούς. Έβλεπε με σκεπτικισμό τη
χρήση της τεχνολογίας για εκπαιδευτικά προγράμματα από απόσταση γιατί ένιωθε
πως θα ήταν μοναχικά χωρίς τη μαγεία της ανταλλαγής συναισθημάτων μεταξύ
δασκάλου και μαθητή».

Για τον επιστήμονα που «επιζητούσε τη συνέπεια μέσα στο (τεχνολογικό) χάος»,
αλλά και τον πολύ καλό προσωπικό του φίλο μίλησε επίσης ο πρόεδρος του ΜΙΤ,
Charles Vest, ο οποίος ανέτρεξε στις σημειώσεις του από τις αρχές του ’90, από
την εποχή που ανέλαβε πρόεδρος του ΜΙΤ και ζήτησε από τον Δερτούζο τη γνώμη,
τις ιδέες και τις απόψεις του. «Μου περιέγραφε τότε το όραμά του για το
Ίδρυμα. Πως ήθελε να αποκτήσει ηγετική παρουσία μέσα από την επιστήμη και την
τεχνολογία και όχι απλά στην επιστήμη και την τεχνολογία». Ο πρώην υπουργός κ.
Ιωάννης Παλαιοκρασσάς θυμήθηκε την εποχή που κάλεσε τον Δερτούζο ως σύμβουλο
για τον σχεδιασμό του συστήματος Taxis στο υπουργείο Οικονομικών: «Παθιάστηκε
και με αυτή την ιδέα. Άλλωστε, πάντα πίστευε πως η τεχνολογία μπορεί να
προσφέρει πολλά σε μια χώρα όπως η Ελλάδα. Ζητούσε να μάθει τα πάντα. Ήθελε
ακόμη να γνωρίσει τους ανθρώπους που εργάζονται στις Εφορίες, να ακούσει τι
θέλουν εκείνοι. Το έκανε. Δεν έβγαλε έτοιμες λύσεις από το συρτάρι. Δούλεψε
συστηματικά, με μυαλό και φαντασία, έχοντας πάντα ως γνώμονα τι χρειάζονται οι
άνθρωποι από ένα τεχνολογικό σύστημα».

N. Νεγκροπόντε: H επανάσταση συνεχίζεται

«H επανάσταση συνεχίζεται, σιγά σιγά ολοκληρώνεται». Ή, σύμφωνα με τον Νίκολας
Νεγκροπόντε (Nicholas Negroponte), από το Media Lab του MIT, o οποίος επίσης
βρέθηκε στην Άνδρο, «η επανάσταση ήδη τελείωσε – έχει γίνει πια πολιτισμός».
Το επιστημονικό μέρος του συνεδρίου στη μνήμη του Μιχάλη Δερτούζου ήταν γεμάτο
από τεχνολογικά θαύματα: στην εκπαίδευση, στην υγεία, στη ναυτιλία, στην
αρχιτεκτονική.

Ο ελληνικής καταγωγής Amedeo Odoni, καθηγητής αεροναυπηγικής στο ΜΙΤ, ο Σπύρος
Πολλάλης, καθηγητής αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στο Harvard, ο Nicholas
Negroponte, o Γρηγόρης Παπαδόπουλος από τη Sun Microsystems (ο οποίος
ακολούθησε τη συμβουλή του Δερτούζου και τώρα βρίσκεται στο MIT και
χρησιμοποιεί μάλιστα το γραφείο του), ο Γιώργος Σύμπουρας, επιτυχημένο
στέλεχος της ελληνικής ναυτιλίας, η Suzanne Berger, καθηγήτρια Πολιτικής
Επιστήμης στο ΜΙΤ (η μόνη γυναίκα της «παρέας» και η μόνη εκτός του τομέα της
Πληροφορικής) και ο Παύλος Σπυράκης, καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο
της Πάτρας, βρέθηκαν στο Δημοτικό Θέατρο της Χώρας Άνδρου, για να εντοπίσουν
το όραμα του Μιχάλη Δερτούζου στο σήμερα, τρία χρόνια μετά τον ξαφνικό θάνατό
του. Περιέγραψαν θαύματα, εξελίξεις, τάσεις, αισιόδοξες προοπτικές.

«Αισθάνομαι ασφαλής και σίγουρος»

«Αισθάνομαι πολύ ασφαλής στην Ελλάδα», είπε, μιλώντας στα «NEA», ο πρώην
αντιπρόεδρος της κυβέρνησης των ΗΠΑ, Αλ Γκορ. «Ασφαλής και σίγουρος, τόσο με
τις υποδομές της χώρας όσο και με τους ανθρώπους». Απλός και άνετος, φιλικός
με όλους και προσιτός όχι μόνο στους διοργανωτές αλλά και σε όσους
παρακολούθησαν τις εκδηλώσεις στην Άνδρο ήταν ο Αλ Γκορ. Έμεινε στον ξενώνα
του Μουσείου Γουλανδρή και, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του και την κόρη του,
περπάτησε πολύ στα σοκάκια της Χώρας, ενθουσιάστηκε από την ελληνική φιλοξενία
και την ομορφιά του νησιού.