Yπαρξιακή περιπλάνηση

Ο Τζον Χιούστον ήταν ο Έρνεστ Χεμινγουέι του σινεμά και εύστοχα τον είχαν
αποκαλέσει σκηνοθέτη-νομάδα. Και το 1952 που γύρισε τη «Βασίλισσα της Αφρικής»
(The African queen) – ένατη ταινία στην καριέρα του – καταφέρνει να συνδυάσει
την περιπλάνηση με τη σκηνοθεσία. Όχι μόνο για τον ίδιο ζώντας στον ποταμό
Ρουίκι του Κονγκό, αλλά αναγκάζοντας σταρ σαν τους Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Κάθριν
Χέπμπορν να ζήσουν δίπλα στην άγρια φύση με καταιγίδες, θηρία, φυλές με σύφιλη
και λέπρα. Θέλοντας, μάλιστα, να αποβάλει από το φιλμ κάθε στοιχείο εξωτισμού
και να του δώσει ρεαλιστική διάσταση, υποχρέωσε τους ηθοποιούς και το
συνεργείο σε μια καθημερινή επαφή με το περιβάλλον της ζούγκλας!

Το στόρι της ταινίας – από το μυθιστόρημα του Σ. Φόρεστερ – επικεντρώνεται
πάνω σε δύο πρόσωπα διαφορετικής ιδιοσυγκρασίας που αναγκάζονται να συμβιώσουν
πάνω σ’ ένα πλοιάριο της συμφοράς που φέρει και τον τίτλο της ταινίας. Και,
φυσικά, η οργιαστική φύση γύρω τους παίζει καταλυτικό ρόλο στις συμπεριφορές
τους, ενώ η θύελλα του A’ Παγκοσμίου Πολέμου που έχει ξεσπάσει στον
«πολιτισμένο» κόσμο τούς βάζει να ξεπεράσουν τους εαυτούς τους. Κι ενώ,
παράτολμα, παράλογα και τυχοδιωκτικά, πάνε να καταστρέψουν μια αρμάδα των
Γερμανών, αυτό το ταξίδι θα γίνει ταξίδι αυτογνωσίας, ένα ταξίδι υπαρξιακό. Κι
αυτό χωρίς να λείπει ο σαρκασμός και η ειρωνεία, καθώς η «φιλοσοφία» του Τζον
Χιούστον είναι ότι ο άνθρωπος ωριμάζει μέσα στον κίνδυνο και την αποτυχία όπου
δυναμώνει το αίσθημα της αλληλεγγύης.

Ταξίδι αυτογνωσίας για τους Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Κάθριν Χέπμπορν πάνω στη «Βασίλισσα της Αφρικής» του Τζον Χιούστον

«Κι ενώ ο Τζον Χιούστον ήταν “σκηνοθέτης ανδρών”, εντυπωσιάζει εδώ η ματιά του
πάνω στη γυναίκα καθώς η συντηρητική και θεούσα Κάθριν Χέπμπορν – μέλος
ιεραποστολής – είναι, ουσιαστικά, ο “αρχηγός”. Αυτή θα πείσει τον τυχοδιώκτη
και τολμηρό Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ να “επιτεθούν” στους Γερμανούς! Αυτή θα τον κάνει
να κόψει τις αυτοκαταστροφικές συνήθειές του, αποδεικνύοντας, άλλη μια φορά,
ότι ο άνδρας παραμένει παιδί όσες κακουχίες κι αν περάσει, μέχρι τα βαθιά
γεράματά του», παρατηρεί ο Δημήτρης κάνοντας την Αντιγόνη να χαμογελάσει –
τους δύο φίλους που συνεχίζουμε να βλέπουμε μαζί τις ταινίες στις
δημοσιογραφικές προβολές και μετά να μιλάμε, να διαφωνούμε και να…
αγαπιόμαστε ακόμα πιο πολύ στο πέρασμα του χρόνου. Γιατί μερικά από τα
καλύτερα χρόνια της ζωής σου είναι «δεμένα» με τους φίλους που είδατε μαζί
αγαπημένες ταινίες…

Γιαγιά… εξολοθρευτής

Πολύ θα το ήθελε – και οι σινεφίλ περισσότερο – ο Ντάνι ντε Βίτο να είχε
κάτι από την ιδιοφυΐα του Φρανκ Κάπρα, αλλά δεν… Αυτό, πάντως, δεν του
στερεί το δικαίωμα να είναι ένας πηγαίος λαϊκός κωμικός ηθοποιός και
σκηνοθέτης που έχει γυρίσει ξεκαρδιστικές φάρσες. Αλλά μέχρι εδώ – αν κι αυτό
δεν είναι καθόλου λίγο…

Στη νέα κωμωδία του «Συγκάτοικοι με το ζόρι» (Duplex), υπάρχει η έξυπνη
σεναριακή ιδέα το ζευγάρι του «Πόλεμου των Ρόουζ» να αφήνει την αλληλοεξόντωσή
του κατά μέρος και να ενώνει τις δυνάμεις του για να εξολοθρεύσει μια γριούλα!
Μια γριούλα, όμως, που τύφλα να ‘χει ο… εξολοθρευτής Σβαρτσενέγκερ από την
ανάποδη. Είναι τόσο γλυκιά, αλλά και της προσκολλήσεως που κάνει τους Ρόουζ να
αναθεματίζουν την ώρα και τη στιγμή που αγόρασαν ένα διώροφο σπίτι με αυτήν
ενοικιάστρια και «στενό κορσέ» στον επάνω όροφο και στην προσωπική τους ζωή.
Μια γιαγιά-άγγελος, που θα αποδειχθεί σωστός… διάβολος με τις αφέλειές της
που θα σπάσουν το νευρικό σύστημα του νεαρού ζευγαριού.

«Σλάπστικ κωμωδία που να θυμίζει το “Αρσενικό και παλιά δαντέλα” του Φρανκ
Κάπρα θα ήθελε να έχει κάνει ο Ντε Βίτο, μα άλλα τα μάτια του λαγού…

Αγγελική γιαγιά… εξολοθρευτής φτάνει στο αμήν τούς Μπεν Στίλερ – Ντρου Μπάριμορ στη φάρσα του Ντάνι ντε Βίτο «Συγκάτοικοι με το ζόρι»

Κι αυτό παρά το γεγονός ότι υπάρχει ένα καλογραμμένο σενάριο – από τον Λάρι
Ντόιλ – και οι Μπεν Στίλερ – Ντρου Μπάριμορ είναι ό,τι πρέπει για
πρωταγωνιστικό ζευγάρι μιας φάρσας με συνεχή γκαγκ. Τι να πω, δεν ξέρω τι
φταίει που λίγες φορές βγαίνει γέλιο…», αναρωτιέται η Αντιγόνη.

Κακά τα ψέματα. Το πρόβλημα είναι ο Ντάνι Ντε Βίτο και η σκηνοθεσία του που
δεν «προχωράει» πιο πέρα απ’ ό,τι στις προηγούμενές του κι όλα μοιάζουν να τα
έχεις ξαναδεί… Ακόμα και την Αϊλίν Έσελ στον ρόλο της γλυκιάς και αφόρητης
γιαγιάς, που είναι χάρμα…

Λαβύρινθος συναισθημάτων

Σκηνοθέτης που έχει γυρίσει το πιο ακραίο ψυχαναλυτικό και ερωτικό
θρίλερ-σοκ της δεκαετίας του ’80 – «H δύναμη της σάρκας» – είναι ο Άγγλος
Νίκολας Ρεγκ. Και στο «Μετά τα μεσάνυχτα» (Don’t look now) – παραγωγής ’73 –
που βγαίνει σε επανέκδοση, καταφέρνει να σκηνοθετήσει ένα παζλ συναισθημάτων
που βυθίζονται στη χειμερινή Βενετία και διαλύουν τον χρόνο έτσι που να μην
ξέρεις αν ζεις στο παρόν, στο μέλλον ή στο παρελθόν. Ένα φιλμ μεταφυσικής
αγωνίας και ατμόσφαιρας που σάρωσε τα περισσότερα βραβεία της Βρετανικής
Ακαδημίας Κινηματογράφου το ’74.

H χειμερινή Βενετία όπως δεν την έχουμε ξαναδεί στο «Μετά τα μεσάνυχτα» του Νίκολας Ρεγκ με τους Τζούλι Κρίστι – Ντόναλντ Σάδερλαντ

Το βαθύ και σκοτεινό Εγώ του ανθρώπου αποτελεί τον «πυρήνα» όλης της
φιλμογραφίας του Νίκολας Ρεγκ (γεννημένος το 1928 στο Λονδίνο). Και στο «Μετά
τα μεσάνυχτα» ένα ζευγάρι – άψογοι οι Ντόναλντ Σάδερλαντ, Τζούλι Κρίστι –
χάνει από πνιγμό μπροστά στα μάτια του το ένα από τα δύο παιδιά του και
βρίσκεται στη Βενετία όπου ο σύζυγος έχει αναλάβει την αναστήλωση ενός ναού…
Κι εκεί – στο ιδανικό περιβάλλον… – τα φαντάσματα του πιο σκοτεινού Εγώ τους
θα βγουν ελεύθερα από τα βάθη της ψυχής τους ζητώντας να τους πνίξουν κι
αυτούς…

Το σενάριο βασίζεται σε μια ιστορία της Δάφνης Ντε Μοριέ. Και ο Νίκολας Ρεγκ
δίνει τον απόλυτο εσωτερικό ρυθμό στην εξέλιξη της δράσης. Έτσι που ο θεατής
να νιώθει ότι ακολουθεί νοσηρούς υπνοβάτες που η «μοίρα» οδηγεί τα βήματά τους
στην αποκάλυψη της ψυχής τους, που θαρρείς κι έχει γεννηθεί αμαρτωλή. Όλες οι
ταινίες Νίκολς Ρεγκ έχουν εκπληκτικό μοντάζ – η δεύτερη σε αξία, μετά τη
σκηνοθεσία, στον κινηματογράφο. Κι εδώ το μοντάζ του Γκρέιμ Κλίφορντ είναι
υπόδειγμα τέχνης που καμία σχέση δεν έχει με το μοντάζ των σημερινών
χολιγουντιανών ταινιών που γίνονται μηχανικά στο κομπιούτερ με στόχο τον
εντυπωσιασμό και όχι απορρέοντας από το σενάριο και τη σκηνοθεσία.

Πίτερ Σέλερς για πάντα

Σπάνια κάποια άλλη κωμική κινηματογραφική σειρά έχει καταφέρει να είναι
τόσο πετυχημένη και με εκατομμύρια λάτρεις σινεφίλ σ’ όλο τον κόσμο όσο αυτή
του «Ροζ πάνθηρα». Και 41 χρόνια μετά το πρώτο φιλμ έχουμε σε επανέκδοση – με
καινούργιες κόπιες – την τρίτη από τις έξι ταινίες της μοναδικής συνεργασίας
των Μπλέικ Έντουαρντς – Πίτερ Σέλερς.

Ο Πίτερ Σέλερς ως επιθεωρητής Κλουζό στην ταινία «H επιστροφή του Ροζ Πάνθηρα»

«H επιστροφή του Ροζ Πάνθηρα» (The return of Pink Panther) – ’74 – είχε
ακολουθήσει το πρώτο «The Pink Panther» του ’63 και το «Α shot in the dark»
του ’64, στο οποίο υπήρχαν και ο δαιμόνιος… γκαφαδόρος επιθεωρητής Κλουζό
και ο γενικός επιθεωρητής Ντρέιφους. Μετά έχουμε τα φιλμ «Ο Ροζ Πάνθηρ
ξαναχτυπά» – ’76 – «H εκδίκηση του Ροζ Πάνθηρα» – ’79 – «Στα ίχνη του Ροζ
Πάνθηρα» – ’81 – και τη μαϊμού της σειράς «Το φάντασμα του Ροζ Πάνθηρα» – ’83
– όταν πια ο Πίτερ Σέλερς είχε πεθάνει… Στην «Επιστροφή του Ροζ Πάνθηρα» –
υποψήφια για τρεις Χρυσές Σφαίρες το ’76 – το διάσημο διαμάντι «Ροζ Πάνθηρας»
εξαφανίζεται για ακόμα μια φορά και ο επιθεωρητής Κλουζό αναλαμβάνει να το
βρει και να μας τρελάνει με τις αλησμόνητες γκάφες του… Ο Πίτερ Σέλερς
έγραψε ιστορία στο σινεμά με αυτήν τη σειρά. Και οι φανς του ανεπανάληπτου
κωμικού μπορούν να τον χαίρονται στο Διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση http: //www.petersellersappreciationsociety.com

Τα Oscar της εβδομάδας

Καλύτερης ταινίας: «H βασίλισσα της Αφρικής»

Καλύτερης κωμωδίας: «H επιστροφή του Ροζ Πάνθηρα»

Καλύτερων «σοβαρών» ερμηνειών: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ – Κάθριν Χέπμπορν (στη
«βασίλισσα», φυσικά)

Καλύτερων κωμικών ερμηνειών: Πίτερ Σέλερς – Χέρμπερτ Λομ (το δίδυμο
που… σκοτώνει στον «Ροζ Πάνθηρα»)

Σεναριακής ιδέας: «Συγκάτοικοι με το ζόρι»

Σκοτεινού Εγώ: «Μετά τα μεσάνυχτα»