Eθνικό, πλην άστεγο

Δέκα χρόνια διευθύνει ήδη το Εθνικό Θέατρο ο Νίκος Κούρκουλος

Στην περίπτωση του Εθνικού Θεάτρου έχει ανατραπεί η λαϊκή ρήση «απ’ έξω κούκλα
κι από μέσα πανούκλα». H εύρυθμη λειτουργία και η καλλιτεχνική του ανάπτυξη
γίνεται εσωτερικά, ενώ εξωτερικά το ιστορικό κτίριο Τσίλερ έχει καταντήσει
έμβλημα κενό περιεχομένου, παραμένοντας κλειστό και περιμένοντας το
εγκεκριμένο κονδύλι για την ανάπλασή του.

Εν τω μεταξύ ο Νίκος Κούρκουλος, ο οποίος διευθύνει δυναμικά το Εθνικό από το
1994, ενεργοποιεί τα υπόλοιπα πεδία ανάπτυξης και προχωράει στη δημιουργία
καλλιτεχνικής υποδομής του θεάτρου. Στην ίδρυση Εργαστηρίου Αρχαίου Δράματος
και στη θεσμοθετημένη αναβάθμιση του Εργαστηρίου Σκηνοθεσίας και
Μετεκπαίδευσης Ηθοποιών.

«Για το Εθνικό Θέατρο, το αρχαίο ελληνικό δράμα είναι ζήτημα πρωταρχικής
σημασίας. Το Εθνικό Θέατρο οφείλει να ασχοληθεί με την παραγωγή προϋποθέσεων
και συνθηκών για την ανάπτυξη αυτού του τομέα της δραματικής τέχνης. Ωρίμασαν
οι συνθήκες για να δημιουργήσουμε ένα Εργαστήρι Αρχαίου Δράματος, με αρμόδιους
δασκάλους και υπεύθυνη τη Λυδία Κονιόρδου», λέει, αν και επιφυλάσσεται ως προς
το ύφος επίσημης εξαγγελίας.

Ταυτόχρονα οργανώνει την ακαδημαϊκή αναβάθμιση του Εργαστηρίου Σκηνοθεσίας και
Μετεκπαίδευσης Ηθοποιών, το οποίο λειτουργεί στο Εθνικό Θέατρο, ως τμήμα της
Πειραματικής Σκηνής, υπό τη διεύθυνση του Στάθη Λιβαθινού. H σημαντική, αθέατη
προετοιμασία, που έγινε μέσα σε τρία χρόνια, έχει ρίξει γερά θεμέλια για την
ανάπτυξή του. Γιατί, πράγματι, σ’ αυτό το πλούσιο φυτώριο δεν είναι λίγοι οι
φερέλπιδες νέοι καλλιτέχνες που βρήκαν γόνιμο έδαφος να «ανθήσουν». H
πρωτοβουλία του Εθνικού για δημιουργία Ακαδημίας μπορεί να καλύψει το κενό της
Πολιτείας για εκπαίδευση σκηνοθετών και μετεκπαίδευση ηθοποιών.

«Ο στόχος είναι εφικτός. Θα πάμε βήμα βήμα. Αυτό που έχει σημασία είναι
πως πρέπει να δώσουμε όλες τις δυνατότητες στα ταλαντούχα παιδιά τα οποία
διψάνε για εκπαίδευση, καλλιέργεια και εφαρμογή της θεατρικής τέχνης και που
χρειάζεται το ελληνικό θέατρο. Το κόστος δεν είναι μεγάλο. Το έχουμε ήδη
αντιμετωπίσει. Όταν ο Ουνκόφσκι, ένας διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνοθέτης και
θεατράνθρωπος, προσφέρθηκε να διδάξει με την ελάχιστη αμοιβή, όταν άλλοι
δίνουν την ψυχή τους για να γίνει πραγματικότητα το όνειρο, όταν τα
αποτελέσματα είναι τόσο υψηλού επιπέδου, τότε μιλάμε για μονόδρομο. Οι χώροι
υπάρχουν και μπορούν να δημιουργηθούν κι άλλοι, όπως υπάρχει και το ανθρώπινο
δυναμικό».

Αλλά το Εθνικό θέατρο, σε μία χώρα ευρωπαϊκή, η οποία μάλιστα γέννησε τη
θεατρική λειτουργία, είναι όσο ποτέ υπόθεση δημοσίου ενδιαφέροντος. H ευθύνη
της Πολιτείας για μία πολιτιστική πολιτική που να αφορά σε όλες τις βαθμίδες
ανάπτυξης – από την κτιριακή μέχρι την εκπαιδευτική – είναι προφανής. Στο
μερίδιο που αναλογεί στις πρωτοβουλίες του θεάτρου έχει γίνει τέτοια και τόση
δουλειά από τον Κούρκουλο και τους συνεργάτες του (ως και το Κολοσσαίο άνοιξε
για τον ελληνικό «Οιδίποδα τύραννο») ώστε το Εθνικό θέατρο λειτουργεί ως
πρεσβευτής της Ελλάδας στο εξωτερικό. Στο εσωτερικό όμως; Για ποιο Εθνικό
Θέατρο μπορεί να καμαρώνει η χώρα, όταν κρατάει κλειστό το κεντρικό ιστορικό
του συγκρότημα και λειτουργεί σε περιφερειακές σκηνές;

Το σίριαλ της αναστήλωσης

H υπόθεση της αναστήλωσης του κτιρίου της οδού Αγίου Κωνσταντίνου και της
ανακατασκευής των σκηνών του έχει γίνει πλέον σίριαλ χωρίς τέλος. H
διαβεβαίωση του Πρωθυπουργού και υπουργού Πολιτισμού Κώστα Καραμανλή και του
υφυπουργού Πέτρου Τατούλη πως το Εθνικό θέατρο έχει προτεραιότητα, μέλλει να
αποδειχθεί. Γιατί ακόμα δεν έχει προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την
ανακατασκευή του. H διαδικασία της προκήρυξης διαγωνισμού δεν μπορεί να
προχωρήσει, γιατί προϋποθέτει την καταβολή του κονδυλίου της εγκεκριμένης
προμελέτης. Σύμφωνα με αυτήν, το κόστος ανέρχεται στα 10 δισεκατομμύρια
δραχμές – 34.075.000 ευρώ. Ωστόσο, παρά την επίσημη έγκριση του κονδυλίου, το
ποσό μειώθηκε, σχεδόν κατά το ήμισυ, στα 17.609.000 ευρώ, ενώ στον
συγκεκριμένο κωδικό έχει περάσει το ποσό των 11.700.000 ευρώ. Οι υπουργικές
υποσχέσεις και διαβεβαιώσεις δεν αρκούν. Το αίτημα αφορά το Εθνικό Θέατρο της
Ελλάδας, στο οποίο η Πολιτεία οφείλει να ανταποκριθεί.