Έντεκα χρόνια στο «περίμενε»

Οι τηλεοπτικές άδειες θα δοθούν από Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης
διαβεβαίωνε ο κυβερνητικός εκπροσωπος, Θοδωρής Ρουσόπουλος στη Βουλή αλλά «οι
φορείς που θα τις πάρουν θα πρέπει να προσαρμοστούν στα δεδομένα τα οποία θα
προσδιορίσει το νέο νομικό πλαίσιο». Ο υπουργός έκανε σαφές ότι «θα δοθεί ο
εύλογος χρόνος προσαρμογής», ωστόσο διεμήνυσε πως «σύντομα στη Βουλή θα
κατατεθεί ένα σύγχρονο νομοθετικό, ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα εγγυάται τη
διαφάνεια στο χώρο των MME, ώστε να μην αντιμετωπισθεί στο μέλλον οποιαδήποτε
νομική επιπλοκή».

Το ομιχλώδες τηλεοπτικό τοπίο στην Ελλάδα από το 1989 με την έλευση της
ιδιωτικής τηλεόρασης, ως φαινόμενο είναι εφάμιλλο μόνο με το σίριαλ για τις
τηλεάδειες στην Ιταλία. H πρώτη αχνή προσπάθεια για να μπει τάξη και…
νομιμότητα στις τηλεσυχνότητες έγινε το φθινόπωρο του 1993, ενώ η ιδιωτική
τηλεόραση είχε ήδη κλείσει τέσσερα χρόνια. H τότε κυβέρνηση, με υπουργική
απόφαση και τη σύμφωνη γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, είχε
χορηγήσει 12 άδειες λειτουργίας (εννέα εθνικής και τρεις τοπικής εμβέλειας),
αλλά δεν είχε καθορίσει συχνότητες. Το τηλεοπτικό τοπίο δεν ξεκαθάρισε τότε,
αφού δεν υπήρχε ανάλογο νομοθετικό πλαίσιο.

Μόλις το περασμένο φθινόπωρο ο πρόεδρός του, κ. Ιωάννης Λασκαρίδης, είχε πει
πως «μέχρι τα Χριστούγεννα θα έχουν δοθεί οι άδειες πανελλαδικής εμβέλειας».
Το επανέλαβε και τον Ιανουάριο, κάνοντας λόγο για αδειοδότηση μετά τις
εκλογές. Πριν από το Πάσχα, δήλωνε πως «θα έχουν δοθεί μέσα στον Ιούνιο»,
βασίζοντας την ευχή-πεποίθηση στο γεγονός ότι ο έλεγχος (νομικός και
οικονομικός) των φακέλων με τα στοιχεία των καναλιών ολοκληρώνεται. Το πρώτο
«αγκάθι» είναι εδώ. «Διαπιστώθηκαν ελλείψεις σε κάποιους φακέλους», έλεγε
μέλος του ΕΣΡ και τώρα το Συμβούλιο θα πρέπει να ζητήσει τα συμπληρωματικά
στοιχεία.

H προσφυγή του μουσικού καναλιού Mad (υποψήφιου για τηλεάδεια) στο
Συμβούλιο της Επικρατείας, με το επιχείρημα-ισχυρισμό ότι το αρμόδιο Προεδρικό
Διάταγμα «φέρνει σε πλεονεκτικότερη θέση τα πολυσυλλεκτικά κανάλια», θεωρείται
από το ΕΣΡ ως ένα ακόμη εμπόδιο. Αν η προσφυγή δικαιωθεί στο ΣτΕ (απόφαση τον
Ιούνιο), δεν αποκλείεται να προκληθεί εμπλοκή στη διαδικασία αδειοδότησης.

Το άλλο «αγκάθι» είναι, κατά το ΕΣΡ, η διάσταση ανάμεσα στον Νόμο 2328
για τα MME και το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα για την ονομαστικοποίηση των
μετόχων των καναλιών. «Νομική διαφορά δεν υπάρχει και, επομένως, ούτε
πρόβλημα», λέει στα «NEA» ο πρώην υπουργός Τύπου και MME και βουλευτής του
ΠΑΣΟΚ Χρήστος Πρωτόπαπας.

Πώς φθάσαμε έως εδώ; Τα ιδιωτικά κανάλια εξέπεμπαν σε καθεστώς «παρανομίας»
(με παρεμβολές ακόμη και στις συχνότητες δημόσιων φορέων) έως το φθινόπωρο του
1993. H τότε κυβέρνηση, με σύμφωνη γνώμη του ΕΣΡ, προσπάθησε να βάλει τάξη
χορηγώντας, με υπουργική απόφαση, οκτώ άδειες πανελλαδικής εμβέλειας σε Mega,
Antenna, New Channel, Κανάλι 29, Νέα Τηλεόραση, SevenX, Μακεδονία TV, Σκάι
(ακόμη μία δόθηκε στον 902 από την επόμενη κυβέρνηση) και τρεις άδειες τοπικής
εμβέλειας σε TV100, Τηλετώρα, TeleCity, δίχως όμως να εκχωρηθούν συχνότητες.

Με την ψήφιση του Νόμου 2328 για την ιδιωτική τηλεόραση, το 1995,
επιχειρήθηκε ξανά να μπει τάξη. Τον Μάρτιο του 1998, το υπουργείο Τύπου
προκήρυξε τρεις διαγωνισμούς για χορήγηση αδειών εθνικής (για έξι κανάλια),
περιφερειακής (για 51 κανάλια) και τοπικής (για 57 κανάλια) εμβέλειας. Το
υπουργείο «βομβαρδίστηκε» από δεκάδες κούτες με έγγραφα-δικαιολογητικά από 170
κανάλια από όλη τη χώρα, που ενδιαφέρονταν για άδεια. Τις πανελλαδικής
εμβέλειας διεκδίκησαν Mega, Antenna, Alpha, Alter, Star, New Tempo, Tele City,
Seven, 902 και Μακεδονία TV. Άδειες περιφερειακής εμβέλειας ζήτησαν 86 σταθμοί
και τοπικής 61.

Με τον Νόμο 2863, το υπουργείο Τύπου και ΜΜΕ μεταβίβασε, το 2000, όλες τις
αρμοδιότητες σχετικά με τις άδειες στο ΕΣΡ. Που εδραιώθηκε με συνταγματική
αναθεώρηση τον επόμενο χρόνο. Προκηρύχθηκε αδειοδοτικός διαγωνισμός, οι
ενδιαφερόμενοι απέστειλαν τους φακέλλους, το Συμβούλιο ζήτησε δύο φορές
συμπληρωματικά στοιχεία αλλά και πάλι οι φάκελοι ήταν ελλιπείς. Στις 28
Μαρτίου 2002 το ΕΣΡ έκρινε τη διαδικασία αδειοδότησης άγονη, δηλαδή άκυρη, στο
σύνολό της.

Από τους όρους στο λουκέτο

Ο Νόμος 3051 του 2002 έδωσε τη δυνατότητα στο υπουργείο Τύπου να καθορίσει
ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις για τη χορήγηση των αδειών και στις τρεις
κατηγορίες (πανελλαδικής, περιφερειακής και τοπικής εμβέλειας), με την έκδοση
σχετικού Προεδρικού Διατάγματος. Κατά το Νόμο, τα κανάλια εθνικής εμβέλειας,
που δεν θα πληρούν τους όρους, θα οδηγηθούν σε λουκέτο. Τι θα γίνει με τα
περιφερειακά και τα τοπικά; Ο νόμος προβλέπει ότι θα εξακολουθήσουν να
εκπέμπουν, εφόσον συμμετείχαν στη διαδικασία του 1998.