Eκτάκτως ορατοί

Συμβασιούχοι. Υπάρχει άραγε ανθρώπινη λύση σε μια απάνθρωπη εργασιακή πολιτική;

Ο τίτλος στην οθόνη ήταν «Κομφούζιο με τους συμβασιούχους» και αυτό ακριβώς
συνέβαινε. Στο στούντιο του Γιώργου Αυτιά είχαν προσκληθεί συμβασιούχοι.
Πλήθος. Μπουλουκηδόν, όχι όπως επιβάλλουν οι κανόνες της τηλεόρασης ένας-δυο
εκπρόσωποί τους, αλλά πολλοί μαζί, τουλάχιστον καμια τριανταριά, διαφόρων
επαγγελμάτων, όλοι εξίσου εξαγριωμένοι με το Προεδρικό Διάταγμα της
κυβέρνησης, που δεν ικανοποιεί τις προεκλογικές υποσχέσεις τις οποίες τους
έδωσε για μονιμοποίηση.

Το θέμα, από τα κορυφαία της εποχής. Όχι μόνο γιατί αφορά χιλιάδες πολίτες,
αλλά γιατί αποτελεί την πιο ακραία και απάνθρωπη μορφή εκμετάλλευσης υπό την
ομπρέλα της δημοκρατικής προσφοράς εργασίας.

Μια «ομπρέλα» ικανοποίησης του δικαιώματος στην εργασία, που από κάτω της
συγκέντρωσε δικαιούχους-ομήρους, συχνά με εκλογικό αντίκρυσμα. Άνθρωποι σε
παραγωγικές ηλικίες που εργάζονται χωρίς τα δικαιώματα του εργαζομένου, χωρίς
καμία υποχρέωση από την πλευρά του εργοδότη και εν προκειμένω του ίδιου του
κράτους.

Και μόνον αυτό το γεγονός υποδηλώνει μια στρέβλωση του δημοκρατικού
συστήματος. Ποιος υπολογίζει, αλήθεια, τον ψυχολογικό αντίκτυπο μιας τέτοιας
κατάστασης στον ανθρώπινο παραγωγικό πυρήνα ενός κράτους; Ποιος υπολογίζει την
αποθάρρυνση αυτών των ανθρώπων για την ίδια τη ζωή, αφού αυτή είναι ταυτισμένη
με την εργασία…

Και αυτούς τους ανθρώπους είδαμε στο στούντιο του Alpha να διεκδικούν.

Μόνο που εκείνος ο τίτλος «Κομφούζιο με τους συμβασιούχους» έμοιαζε να
ανταποκρίνεται στην εικόνα της στιγμής, στην εικόνα ανθρώπων που εκδηλώνουν
υπό την πίεση της αγανάκτησης και των προδομένων τους ελπίδων αγελαία
συμπεριφορά.

Οι ίδιοι, οι συμβασιούχοι, όρθιοι και στριμωγμένοι. Μπροστά τους
πολιτικοί, εκπρόσωποι των κομμάτων που επίσης είχαν κληθεί να καταθέσουν τις
απόψεις τους, ο κ. Λυκουρέντζος από τη N.Δ. να υπερασπιστεί το Προεδρικό
Διάταγμα που δεν τους δικαιώνει, ο κ. Μαγκριώτης από την πλευρά της
αντιπολίτευσης, ο κ. Λαφαζάνης από την πλευρά του Συνασπισμού.

H εικόνα, με την αναγκαστική τηλεοπτική σκηνοθεσία να φαίνονται όλοι μπροστά
στην κάμερα, μετατρεπόταν σε ένα ταμπλό βιβάν, όπου οι συμβασιούχοι
αποτελούσαν απλώς το αγανακτισμένο φόντο και οι πολιτικοί μπροστά τους ένα
είδος «συμβουλίου σοφών».

Όσο για το «κομφούζιο», ο τηλεθεατής είχε την αίσθηση ότι η λέξη εξέφραζε το
πραγματικό γεγονός της στιγμής, τον θόρυβο της αγανακτισμένης μάζας, ενώ στην
ουσία το «κομφούζιο» είναι αυτό που έχουν δημιουργήσει οι πολιτικές των
κομμάτων εξουσίας. Αναπόφευκτη η σύγχυση.

Δυστυχώς, η καθιερωμένη τηλεοπτική τελετουργία για την ανάδειξη κρίσεων
καθοδηγεί κάθε παρουσίασή τους, μετατρέποντάς την εντέλει σε ένα είδος
δραματικού ριάλιτι με ξεσπάσματα στο στούντιο. Πολύ θεαματικά αυτά αλλά,
ταυτοχρόνως, εκτός από το θέαμα της αγανάκτησης, απέχουν από το να δώσουν τις
διαστάσεις του προβλήματος – να αναγνωρίσουμε πάντως στον Γιώργο Αυτιά ότι
επιμένει εδώ και καιρό.

Όρθια η Μαρία Νικόλτσιου τέντωνε το χέρι με το μικρόφωνο σε κάθε στόμα που
μιλούσε, το ίδιο ακριβώς γινόταν και στο στούντιο της Θεσσαλονίκης. Οι μεν δεν
άκουγαν τους δε, κανείς δεν άκουγε κανέναν. Άλλωστε, δεκάδες περιπτώσεις
παρόμοιες: «Εργάζομαι 22 μήνες καθαρίστρια», «τι 22 μήνες» – ακούγεται από το
στούντιο της Αθήνας – «εγώ εργάζομαι 10 χρόνια!». Μιλάνε ταυτοχρόνως, και από
τα δύο στούντιο, καθαρίστριες των δήμων, καθηγητές στη Μέση Εκπαίδευση,
τεχνικοί, μηχανικοί, πλήθος οι ειδικότητες, πλήθος οι περιπτώσεις, το πρόβλημα
ένα. Άραγε ο επί 22 μήνες εργαζόμενος συμβασιούχος έχει λιγότερα δικαιώματα
από εκείνον που εργάζεται 10 ή και 15 χρόνια; Δικαίωμα στη ζωή έχουν όλοι.

H τηλεόραση ανελέητη, καταγράφει την αγανάκτηση της στιγμής, εκτονώνει
πρόσκαιρα τον καημό τους, η θέα στην υποβαθμισμένη ποιότητα της ζωής τους
παραμένει στη σκιά.

Αποτρόπαιος κυνισμός

Αλήθεια, ποια ποιότητα ζωής για όλους μας, όταν έρευνες στις χώρες όπου ισχύει
το ίδιο καθεστώς, όπως στις ΗΠΑ, λένε πως η ομηρεία μέσω του καθεστώτος τής
προσωρινής απασχόλησης είναι αιτία για τα ανερχόμενα επίπεδα κατάθλιψης, ότι
πλήττει την κοινωνική ειρήνη, ότι φέρνει αντιμέτωπους ανθρώπους με τα ίδια
συμφέροντα, ότι κάθε φορά η αγωνία που βιώνουν με τη λήξη της σύμβασης και το
άδηλο μέλλον είναι σαν προσωρινός θάνατος, συναίσθημα κάθε φορά και πιο
δυνατό, που οδηγεί στην παραίτηση από τη ζωή.

Άνθρωποι αόρατοι, όσο κι αν προσκαλούνται σε τηλεοπτικές εκπομπές να
εκδηλώσουν με φωνές και συνθήματα την αγωνία τους. Παραμένουν «ανώνυμοι»,
«πλήθος». Γιατί αυτό που πρέπει να «δούμε» δεν αντέχεται: είναι ο αποτρόπαιος
κυνισμός ενός συστήματος αγοράς που δεν λειτουργεί για τους ανθρώπους, αλλά
για το κέρδος, αναλώνοντάς τους.