Aπό το Διάστημα «είδαν» την αφυδάτωση του Aμαζονίου

![]() |
![]() |
|
Επίγεια και διαστημική τεχνολογία χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά, για να |
«O Αμαζόνιος παραείναι περίπλοκος για να τον μελετήσει κανείς μόνο από το
έδαφος. H διαστημική τεχνολογία είναι το μέλλον στην ανάλυση του πλανήτη»,
λέει στα «NEA» ο Γκρεγκ Άσνερ, συντονιστής της ομάδας επιστημόνων από το
Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, που μέτρησε για πρώτη φορά τις συνθήκες ξηρασίας
και την κατανάλωση άνθρακα στην τροπική ζούγκλα του Αμαζονίου, από το
Διάστημα.
H παρατήρηση ζωνών της μεγαλύτερης ζούγκλας του κόσμου έγινε με έναν μοναδικό
συνδυασμό επίγειας και διαστημικής τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων ο δορυφόρος
της NASA Earth Observing-1 (ΕΟ-1), ο οποίος εκτοξεύθηκε στην τροχιά της Γης
τον Νοέμβριο του 2000. «Είναι η πρώτη μελέτη που θα εκτιμήσει το περιεχόμενο
του δάσους σε νερό χρησιμοποιώντας μια νέα τεχνολογία βασισμένη στο Διάστημα,
η οποία ονομάζεται “φασματοσκοπία με εικόνες”. Επίσης, είναι η πρώτη
τεχνολογία τέτοιου είδους που τοποθετείται στην τροχιά της Γης και μετρά τη
μοριακή δραστηριότητα συγκεκριμένων οργανικών και ανόργανων μειγμάτων – σ’
αυτή την περίπτωση – του νερού», εξηγεί ο Άσνερ, ερευνητής στα Τμήματα
Παγκόσμιας Οικολογίας και Γεωλογικών και Περιβαλλοντικών Επιστημών του
Στάνφορντ (Καλιφόρνια).
Οι μετρήσεις του δορυφόρου επιβεβαίωσαν τις μετρήσεις που έκαναν οι
επιστήμονες στη λεκάνη του Αμαζονίου και έδειξαν ότι η υγρασία του εδάφους
στην περιοχή μειώνεται και ότι τα φυλλώματα των δέντρων αφυδατώνονται. Ο
Γκρεγκ Άσνερ και η ομάδα του – μια ειδική ομάδα υποστηριζόμενη από τη NASA με
το όνομα «Νέο Πρόγραμμα για τη Χιλιετία» – κάλυψαν με πλαστικό 10.000
τετραγωνικά μέτρα ζούγκλας και μέτρησαν τη βροχόπτωση, την υγρασία του εδάφους
και τα φυλλώματα της καλυμμένης ζώνης. «Μελετήσαμε τις επιδράσεις της ξηρασίας
στη δασική οικολογία, τη χημεία και την υδρολογία. Οι έρευνές μας
επικεντρώνονται στις εφαρμογές των νέων δορυφορικών τεχνολογιών, στη μελέτη,
την παρακολούθηση και τη διαχείριση του τροπικού οικοσυστήματος. Το να
καλύψεις το δάσος με 10.000 τετραγωνικά μέτρα πλαστικού είναι μια πρόκληση και
έγινε από πολλούς επιστήμονες και φοιτητές. Είναι η προσπάθεια μιας μεγάλης
ομάδας».
Τα τροπικά δάση, και ιδιαίτερα ο Αμαζόνιος, έχουν τεράστια σημασία για τη
μελέτη της οικολογίας, γιατί αποτελούν δείκτες για τη σχέση ανάμεσα στη
βιόσφαιρα και την αλλαγή του κλίματος: «Τα τροπικά δάση παίζουν μεγάλο ρόλο
στο παγκόσμιο κλιματικό σύστημα. Μεγάλο μέρος της ενέργειας του Ήλιου
κατευθύνεται προς τις τροπικές περιοχές και αυτή η ενέργεια “ηλεκτρίζει” μια
τεράστια διαδικασία απομόνωσης διοξειδίου του άνθρακα στα τροπικά δάση, τη
φωτοσύνθεση. H ποσότητα της φωτοσύνθεσης είναι σημαντική, επειδή απομακρύνει
μια ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα που διοχετεύεται στην ατμόσφαιρα από
την εκβιομηχάνιση και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Τα τροπικά δάση επίσης
παίζουν τεράστιο ρόλο στη ρύθμιση του κύκλου νερού τού πλανήτη. Στον Αμαζόνιο
η ξηρασία είναι κοινή και συνδέεται με τις επιδράσεις του Ελ Νίνιο και άλλες
αλλαγές στο κλιματικό σύστημα. Ο Αμαζόνιος έχει μεγάλη επίδραση στον κύκλο
άνθρακα και νερού τού πλανήτη, οπότε, μαθαίνοντας περισσότερα για την ξηρασία
στον Αμαζόνιο, καταλαβαίνεις καλύτερα το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα. Πέρα απ’
αυτό, ο Αμαζόνιος είναι μια οικολογικά σημαντική περιοχή με τεράστια
βιοποικιλότητα», εξηγεί.
Ο Γκρεγκ Άσνερ μελετά τον Αμαζόνιο τα τελευταία επτά χρόνια. Και τα
ευρήματα της νέας έρευνας υποδηλώνουν ότι «η ξηρασία έχει μετρήσιμη επίδραση
στην οικολογία του δάσους. Αν η ξηρασία αυξηθεί στο μέλλον, θα πρέπει να
περιμένουμε ότι το δάσος θα υποστεί καταπόνηση εξαιτίας της, αύξηση της
θνησιμότητας και φωτιές».
«Είμαστε απροετοίμαστοι για τις κλιματικές αλλαγές»
![]() |
|
Γκρεγκ Άσνερ: H αλλαγή του κλίματος έχει τύχει μικρής προσοχής από τα μίντια |
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι η υγρασία στον Αμαζόνιο μειώνεται και
τα φυλλώματα των δέντρων αφυδατώνονται, αλλά δεν πρέπει να ανησυχούμε,
τουλάχιστον, «Όχι ακόμη», λέει ο Γκρεγκ Άσνερ. Ωστόσο, πριν από μερικούς
μήνες, ο κορυφαίος επιστημονικός σύμβουλος του Τόνι Μπλερ, Ντέιβιντ Κινγκ,
δήλωσε ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι μεγαλύτερη απειλή για τον
πλανήτη από τη διεθνή τρομοκρατία (και μάλιστα κατηγορήθηκε γι’ αυτό).
«Πιστεύω ότι η αλλαγή του κλίματος έχει τύχει μικρής προσοχής από τα μίντια
και την αμερικανική κυβέρνηση. Είναι ένα πραγματικό και τωρινό πρόβλημα που
πρέπει να αντιμετωπιστεί», τονίζει ο Άσνερ.
Αλλά το μέλλον δεν τον τρομάζει. «Είναι μια πρόκληση και είναι θαυμαστά
περίπλοκο». Και σε όσους πιστεύουν ότι η μελέτη της οικολογίας είναι μια
αντιεμπορική και ρομαντική επιστήμη, απαντά: «Όποιος θεωρεί την αλλαγή του
κλίματος και την οικολογική έρευνα αντιεμπορικά, εστιάζει μόνο στο παρόν,
γιατί αυτό θα αλλάξει. Το κλίμα και τα οικοσυστήματα του κόσμου είναι πράγματα
που θεωρούμε δεδομένα τώρα, αλλά αλλάζουν με μεγάλη ταχύτητα αυτή τη στιγμή
που μιλάμε. Οι άνθρωποι είναι απροετοίμαστοι για τις συνέπειες μιας τόσο
γρήγορης αλλαγής στο κλιματικό σύστημα και τα οικοσυστήματα».
«Σκέπασαν» 10.000 τ.μ.!
H ειδική ομάδα επέλεξε ένα αντιπροσωπευτικό τμήμα του δάσους ως προς τη
δασική δομή και τη σύνθεση της περιοχής, το οποίο είχε καθοριστεί από
προηγούμενες έρευνες στον Αμαζόνιο. «Τότε, φτιάξαμε μία τάφρο ύψους ενός
μέτρου γύρω από 10.000 τετραγωνικά μέτρα του δάσους. Μια περιοχή
χαρακτηρίστηκε ως “περιοχή ελέγχου”. Σ’ αυτήν δεν έγινε καμιά περαιτέρω
παρέμβαση. Έγιναν οι ίδιες μετρήσεις στο δάσος και στο χώμα, όπως και στη
“στεγνή” περιοχή. H “στεγνή” περιοχή εφοδιάστηκε με πλαστικά χωρίσματα, μερικά
μέτρα πάνω από το έδαφος, για να διοχετεύεται η εισερχόμενη βροχή σε αυλάκια,
τα οποία με τη σειρά τους έφταναν στην τάφρο μέσα από ένα δίκτυο καναλιών»,
σημειώνει.
H δομή, η χημεία και το περιεχόμενο σε νερό της βλάστησης και του χώματος
παρατηρούνταν εβδομαδιαία και στην περιοχή «ελέγχου» και στις «στεγνές»
περιοχές για δύο χρόνια. «Τη δεύτερη χρονιά βάλαμε τον δορυφόρο ΕΟ-1 να
περάσει πάνω από την περιοχή, για να συγκεντρώσει “φασματοσκοπικές εικόνες”.
Με βάση μια στρατηγική διαλέξαμε την αρχή (Ιούλιο) και το τέλος (Νοέμβριο) της
ετήσιας εποχής της ξηρασίας, ώστε να ορίσουμε την ικανότητά μας να μετρήσουμε
από απόσταση τις επιδράσεις της τυπικής και της ακραίας ξηρασίας».
LINK
















