Eίκοσι τρεις για τον Nίκο Eγγονόπουλο

Είκοσι τρία χρόνια μετά το πρώτο, μικρό αφιέρωμα στον Νίκο Εγγονόπουλο, το
περιοδικό επανέρχεται αφιερώνοντας εξ ολοκλήρου το τεύχος στον ζωγράφο, ποιητή
και Δάσκαλο. Το αφιέρωμα ξεκινάει με ανέκδοτο ποίημα του Εγγονόπουλου και με
επίσης ανέκδοτη μεταφραστική δουλειά του, στο ποίημα του Τζιόρτζιο ντε Κίρικο
«H νύχτα». Ακολουθούν κείμενα είκοσι τριών ανθρώπων της τέχνης, των γραμμάτων
και της κριτικής, που συνεισφέρουν στην εκτίμηση της προσωπικότητας και του
έργου του τιμωμένου. Ένα μικρό απόσπασμα από το κείμενο της κόρης του
Ερριέττης Εγγονοπούλου: «Πόσα πράγματα θυμόταν… Οι αναγνώσεις του ήταν, όπως
θα λέγαμε, “ενεργητικές”, λειτουργούσαν αρκετά και ως άσκηση μνήμης.

Παρά τους εναλλασσόμενους χρωματισμούς της φωνής, αναγνωρίσιμους κι απ’ τον
καθένα σήμερα μέσα απ’ τις απαγγελίες του σε δίσκο, ο Εγγονόπουλος, μακριά
ασφαλώς απ’ την ψυχική πλαδαρότητα, υπήρξε άνθρωπος πράος και ιδιαίτερα
συζητητικός. Σου έλεγε όμως την γνώμη του μόνο εάν την ζητούσες. Αυτός ο
γλυκομίλητος, ο αρνητής της φιλονικίας, αυτός ο “μια καλή κουβέντα”, ίσως
ερχόταν απ’ τον ήρεμο φιλολογικό συνάδελφο, τον λάτρη του καφέ και των
καφενείων. Θυμάμαι που επαναλάμβανε στωικά, σχεδόν μοιρολατρικά, την εξής
τούρκικη έκφραση: “μπου ντουνιά, τσαρκ φιλέκ”, δηλαδή “ο κόσμος είναι
στρογγυλός και γυρίζει”».

Γράφουν ακόμα: Έκτωρ Κακναβάτος, Νάνος Βαλαωρίτης, Γιάννης Δάλλας, Λευτέρης
Ξανθόπουλος, Μίλτος Σαχτούρης, E.X. Γονατάς (προφορική μαρτυρία), Σωτήρης
Σόρογκας, Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, Αλέκος Φασιανός, Γιώργης Γιατρομανωλάκης,
Ρένα Ζαμάρου, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Μαρίνα Καραγάτση, Γιάννης Γκούμας,
Γιάννης Βαρβέρης, Κώστας Βούλγαρης, Φαίδων Πατρικαλάκης, Δημήτρης Κοσμόπουλος,
Αθηνά Σχινά, Μιχάλης K. Άνθης, Helena Badell, Κ. Περπινιώτη-Αγκαζίρ.

Με το τεύχος προσφέρεται CD, με είκοσι ένα ποιήματα του Εγγονόπουλου, που
διαβάζει ο Δημήτρης Καταλειφός.

«ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ KAI ΤΕΧΝΕΣ»

Ο χορός στην αρχαιότητα

Για το τρέχον έτος το περιοδικό αποφάσισε να παρουσιάσει τέσσερα τεύχη
αφιερωμένα στον χορό, ξεκινώντας από την αρχαιότητα. H οργάνωση του
αφιερώματος (Κατερίνα Τσεκούρα) είναι τέτοια ώστε να δίνει διαφορετικά
χαρακτηριστικά της αρχαίας χορευτικής τέχνης. Έτσι υπάρχουν κείμενα για τους
θρησκευτικούς και λατρευτικούς χορούς, για τους εκστατικούς, αφιερωμένους
συνήθως στον Διόνυσο, τους ενόπλιους (πυρρίχιος), τους «θεραπευτικούς».
Παρουσιάζονται ακόμα άρθρα για την όρχηση στο αρχαίο θέατρο, αλλά και τη
μουσική «τη μία από τις τρεις όψεις της τέχνης των Μουσών που συνδέεται άμεσα
με τον χορό».

Με μεγάλο ενδιαφέρον υποθέτουμε ότι θα διαβαστεί και από τους μη ειδικούς η
μελέτη της Αλεξάνδρας Γουλάκη-Βουτυρά για τον πυρρίχιο και τις πυρριχίστριες:

«… Στα μέσα του 5ου αιώνα π.X., και κυρίως στο δεύτερο μισό του αιώνα,
εμφανίζονται στα αττικά αγγεία πολλές σκηνές πυρρίχιου που χορεύεται από
γυναίκες. Οι παραστάσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ιστορία
αυτού του χορού, μια και λείπουν αναφορές στη γραπτή παράδοση.

Στις παλιότερες σκηνές με πυρριχίστριες παριστάνεται συνήθως η χορεύτρια μόνη
της σε κάποιον χορευτικό βηματισμό συνοδευόμενη από μια αυλητρίδα. Οι
χορεύτριες είναι συνήθως γυμνές, φορούν περικεφαλαία, σταυρωτές ταινίες στο
στήθος, καλτσοδέτα στον μηρό και κάποιες φορές περίζωμα, όπως οι αθλήτριες ή
οι ακροβάτιδες. Χορεύουν κρατώντας δόρυ ή κάποιο ελαφρότερο ραβδί, καθώς και
μικρή ασπίδα…».

ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΜΟΣ. * Στον τσεχικό και σλοβακικό σουρεαλισμό (πεζά, ποιήματα,
εικαστικά έργα), που συμπληρώνει 70 χρόνια δράσης είναι αφιερωμένο το νέο
τεύχος του «Φαρφουλά». «Οι μεγάλες μορφές που σημάδεψαν τον τσεχικό
σουρεαλισμό παραμένουν άγνωστες στη χώρα μας, παρ’ όλο που με το έργο τους και
τη συνεισφορά τους στο κίνημα δεν υστερούν σε τίποτα από άλλες που είχαν την
τύχη να γίνουν περισσότερο γνωστές», σημειώνεται στο εισαγωγικό σημείωμα. Σε
άλλες σελίδες υπάρχει αναφορά στη μορφή και το έργο του σπουδαίου ποιητή Θωμά
Γκόρπα, από τον υπεύθυνο έκδοσης Διαμαντή Καράβολα. Απόσπασμα από ανέκδοτο
ποίημα (1988) του Γκόρπα: «… Ένα λουλούδι λοιπόν / κ’ ένα λουλούδι για σένα
/ ένα ποτήρι κρασί και μια παλιά ταινία για την καρδιά μας. / Ας ανακαλύψουμε
τα καινούργια ξαφνικά προάστια πέρα από την / πλησμονή και τη μαυρίλα των
κομπλεξικών συγκροτημάτων άστεων / ας ανακαλύψουμε τα καινούργια ξαφνικά λόγια
/ κατεδαφιστικά / όρθια και λυγερά πάνω στα πιο ωραία παλιά μας λόγια / ας
ανακαλύψουμε αυτό το έκλαμπρο χρώμα που θα μας βάψει για / τον άλλο αιώνα /
μέσα στα τελευταία σκοτάδια του τωρινού που μας ρήμαξε και τον / ρημάξαμε…».
* Σε έναν άλλο, πολύ καλό επίσης ποιητή και δοκιμιογράφο, τον Μάριο
Μαρκίδη, είναι αφιερωμένες οι «Σημειώσεις» των Εκδόσεων Έρασμος. Ο
Στέφανος Ροζάνης θα σημειώσει στο μικρό, αλλά μεστό κείμενό του για τον
Μαρκίδη: «… Στην παροξυσμική ποιητική φαντασμαγορία του Μαρκίδη, οι συλλογές
του τών ποιητικών σπαραγμάτων θυμίζουν στον μοντερνισμό έναν όρο ξεχασμένο,
και πάντως παραμελημένο, από τη συναστρία των μοντερνικών ποιητών: το δικαίωμα
των ποιητικών κειμένων να επιβιώνουν ως ένα είδος αρχείου και μέσω αυτού του
αρχείου να “διαβάζονται” υπονομευτικά, διαβρωτικά εκτός του ποιητικού τους
συμφραζομένου και της ιστορίας τους…».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«H ΛΕΞΗ»: Διον. Αιγινήτου 26, Αθήνα – 115 28, τηλ.: 210-7222.855

«ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ KAI ΤΕΧΝΕΣ»: Πλατεία Καρύκη 10, Αθήνα – 102 37, τηλ.:
210-3253.246

«ΦΑΡΦΟΥΛΑΣ»: Νικαίας 126, Πάτρα – 262 26, τηλ.: 6974-003741

«ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ»: Μαυρομιχάλη 133, Αθήνα – 114 72, τηλ.: 210-6436.676