Tο σύνδρομο του… αγριότερα

Η εικόνα μοιάζει ειδυλλιακή, το κακό όμως καιροφυλακτεί και στο αγροτικό ριάλιτι όπου θα ενσκύψουν κομάντος λες και δεν φθάνουν οι εσωτερικοί καβγάδες

Συνήθεια όλα. Πράγματα που όταν τα πρωτόδαμε στη μικρή οθόνη, μας φάνηκαν
εξωφρενικά, μας φάνηκαν ανυπόφορα, μας φάνηκαν υπερβολικά, τώρα φαντάζουν
τετριμμένα. Καθημερινά. Προκαλούν πλήξη. Οι καβγάδες των ριάλιτι, για
παράδειγμα, δεν έχουν ενδιαφέρον.

Είναι αναμενόμενοι. Όσο κι αν αλληλοφαγωθούν οι συμμετέχοντες, όσο και αν
αλληλοκατηγορηθούν, όσο και αν «ματώσουν», θέαμα δεν προσφέρουν.

Πρέπει να εφευρεθεί κάτι ακόμη χειρότερο. Ο εθισμός στην αθλιότητα
είναι άλλωστε η μεγαλύτερη προσφορά των ριάλιτι στον πολιτισμό του εφήμερου
τίποτε. Τον πρώτο καιρό και μόνον η παραμονή μιας ομάδας μαντραχαλάδων σε ένα
σπίτι να ξύνονται ήταν θέαμα. Κατόπιν μας κούρασαν. Ακολούθησαν πιο πολύπλοκα
ριάλιτι. Οι συμμετέχοντες έπρεπε να περνούν διάφορες δοκιμασίες και βάσανα.
Τον πρώτο καιρό που τους είδαμε να μην έχουν να φάνε και να κυλιούνται στη
λάσπη, μας φάνηκε και αυτό θέαμα. Πιθήκων βέβαια, σε γυάλινο ζωολογικό κήπο.
Αλλά θέαμα.

Πάει και αυτό. Μας κούρασε. Όπως και τα ξεκατινιάσματα και τα καρφώματα και
όλα.

Έπρεπε να βρεθεί κάτι ακόμη πιο άγριο. Μια απειλή. Κάτι που να
προσφέρει την αγωνία.

Έτσι βλέπουμε στη «Φάρμα» μια ομάδα «καταδρομέων» εχθρών της «ήρεμης»
αγροτικής ζωής των φάρμερς να σχεδιάζει κάτι σαν επίθεση. Για να έχει
υποτίθεται σασπένς το θέαμα; Θα μιμηθεί με αυτόν τον τρόπο το ριάλιτι τον
κίνδυνο που παραμονεύει τη ζωή όλων μας; Ένα είδος διδάγματος για τους
συμμετέχοντες και το φιλοθεάμον κοινό, ότι την ίδια ώρα που γκρινιάζουν για
την καθημερινότητα καιροφυλακτεί το Κακό να τους εκτοπίσει και τότε θα
αντιληφθούν πόσο πολύτιμη είναι η ζωή με τους οικείους;

Όπως κι αν είναι, εμείς παρακολουθούμε μια ομάδα σκοτεινών προσώπων,
βαμμένα με φούμο μέσα στη νύχτα, κανονικοί «εισβολείς», να σέρνονται έξω από
το σπιτάκι στο λιβάδι και να σχεδιάζουν επίθεση.

Ποιος είπε ότι υπάρχει εξασφάλιση σε αυτή τη ζωή. Ο κίνδυνος είναι και εντός
και εκτός.

Και το θέαμα οφείλει να είναι τόσο άγριο, όσο απαιτεί πλέον ο εθισμένος
ουρανίσκος του θεατή στα καθιερωμένα καρυκεύματα.

H απειλή έρχεται από το σκοτάδι. Ο κίνδυνος υπάρχει έξω από την ομάδα.
Σατανικό. Τρομοκρατικό. Στο πνεύμα της εποχής. Κανείς δεν μπορεί να είναι
ήσυχος ότι δεν κινδυνεύει.

Και μιμούμαστε στα ριάλιτι τη σατανική ενέργεια του κολασμένου που
παραμονεύει, τη λάμψη του καταραμένου. Υποτίθεται ότι η εν λόγω ομάδα ζει μέσα
σε ερειπωμένο καταφύγιο, χωρίς θέρμανση, με κονσέρβες και ό,τι βρει.
Σκληραγωγημένη. Όπως είναι πάντα το Κακό όταν έρχεται να αντιπαρατεθεί με το
οργανωμένο, με την κοινωνία, που όσο κι αν νομίζει πως δεν έχει πληρότητα
αγαθών, έχει χαλαρώσει μέσα στις συνθήκες της κανονικότητας και της
προφύλαξης.

Όχι, δεν υπάρχει ασφάλεια. Είμαστε ευάλωτοι. Επειδή είμαστε «μαλθακοί» μέσα
στη σιγουριά μας.

Άλλωστε τα ριάλιτι δεν είναι άλλο από την προσποίηση – ακραία φυσικά – της
πραγματικότητας. Όλα είναι σαν πραγματικά. Δήθεν ζωή. Δήθεν κοινωνία. H
προσποίηση της αληθινής ζωής ολοκληρώνεται με την προσποίηση της απειλής. Και
η τηλεοπτική σκηνοθεσία του Εχθρού ακολουθεί τους όρους της πραγματικότητας.
Είναι σχεδόν αθέατος. Τη δική του ζωή δεν τη βλέπουμε, τα πρόσωπα μόνο σε
μακρινό πλάνο, τις συνθήκες τις υποψιαζόμαστε. Έρχεται από το σκοτάδι,
επιτίθεται στο σκοτάδι και διεκδικεί θέση στο ορατό. Μπροστά σε αυτό το σκιερό
κομμάτι της πραγματικότητας το φωτεινό είναι αδύναμο μέσα στη διαφάνειά του.

Συμβολισμοί του Κακού

Όλα συμβολικά. Όλα μια αναπαράσταση ζωής, όπου η απειλή γίνεται γοητευτική
χάρη στη σκηνοθεσία του ριάλιτι, συναρπαστική, καθώς υπόσχεται δράση. Και
διαρκώς πιο άγρια. Δεν επιβουλεύεται μόνον ο διπλανός, ο όμοιος τα
«κεκτημένα», αλλά και ο εξωτερικός εχθρός. Δεν αρκεί να καρφώσουμε τον
συγκάτοικο για να γλιτώσουμε, πρέπει να αντιμετωπίσουμε και τον «ξένο».
Αγριεύουν οι αρένες των ριάλιτι, όπως αγρίεψε και η ζωή στον δυτικό πολιτισμό.
Και επειδή δεν μπορούμε να κατονομάσουμε πλέον το Κακό, δεν μπορεί να είναι
μέσα μας, έρχεται απέξω. Από ποιους; Μα, από παρόμοιους. Οι παρόμοιοι μάχονται
μεταξύ τους για το ξεροκόμματο της δημοσιότητας.