Άνθρωπος στον Άρη; Mη βιάζεστε…

To πλησιέστερο σημείο του Άρη με τη Γη είναι 150 φορές πιο μακριά απ’ όσο ο
πλανήτης μας με τη Σελήνη. Ένα πιθανό ταξίδι στον Κόκκινο Πλανήτη θα διαρκέσει
τουλάχιστον έξι μήνες και θα πραγματοποιηθεί κάτω από εξαιρετικά αντίξοες και
επικίνδυνες συνθήκες. Οι επιστήμονες έχουν πολλά και καθοριστικά προβλήματα να
λύσουν ώσπου να μπορέσουν να οργανώσουν ένα ασφαλές ταξίδι στον Άρη. Ακόμη και
αν βρουν τρόπο να προστατεύσουν τους αστροναύτες από τις απειλές που προκαλεί
ένα τόσο μεγάλο διαστημικό ταξίδι, ακόμη κι αν βρουν τρόπο να κινήσουν και να
προσεδαφίσουν το διαστημικό σκάφος με ασφάλεια, ακόμη κι αν μπορέσουν να
εγγυηθούν τις συνθήκες ασφαλούς επιβίωσης στην επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη,
ώσπου αυτός να βρεθεί σε τροχιά τέτοια που θα επιτρέπει ένα σχετικά εύκολο
ταξίδι επιστροφής στη Γη, ακόμη και τότε δεν μπορούν να εγγυηθούν πως οι
αστροναύτες θα μπορέσουν να επιστρέψουν σώοι και αβλαβείς στα σπίτια τους.
Κάθε φάση, κάθε λεπτομέρεια στη διοργάνωση ενός ταξιδιού στον Άρη εγκυμονεί
κινδύνους για τη ζωή – όχι μόνο των αστροναυτών, αλλά και της ζωής του ίδιου
του πλανήτη Γη.

«Πριν αποτολμήσουμε να στείλουμε ανθρώπους στην επιφάνεια του Άρη, θα πρέπει –
εκτός από τις λύσεις σε τεχνικά και τεχνολογικά προβλήματα – θα πρέπει να
γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν υπάρχει ζωή ή όχι και τι είδους ζωή μπορεί να
συναντήσει κανείς εκεί», σημειώνει ο κ. Διονύσης Σιμόπουλος, διευθυντής στο
Ευγενίδειο Πλανητάριο. «Γιατί, αν τυχόν υπάρχουν μικροβιακές μορφές ζωής, δεν
μπορούμε με κανέναν τρόπο να ρισκάρουμε τη μεταφορά τους στο γήινο περιβάλλον
μαζί με την επιστροφή των πρώτων επισκεπτών του Άρη, στον πλανήτη Γη».

Τα σχέδια του Αμερικανού προέδρου Μπους να οργανώσει μία αποστολή
ανθρώπων στον Άρη μέχρι το 2020 προϋποθέτουν τεχνολογίες που δεν έχουν ακόμη
σχεδιαστεί. Ωστόσο θα είναι οι ίδιες τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν ως
υποδομή για τη δημιουργία μιας βάσης στη Σελήνη. Επομένως, ο δρόμος προς τον
Άρη περνά (αναγκαστικά) μέσω της Σελήνης. Και οι δύο αποστολές απαιτούν έναν
μηχανισμό εκτόξευσης ο οποίος δεν υπάρχει σήμερα και που θα μπορεί να θέσει σε
τροχιά ιδιαίτερα βαρύ εξοπλισμό και προμήθειες. Αν υπολογίσει κανείς τα
καύσιμα, τα τρόφιμα, το σκάφος προσεδάφισης και το ίδιο το σκάφος εκτόξευσης,
ακόμη και με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις το βάρος μιας αποστολής στον Άρη
θα ξεπερνά τους 150 τόνους. Το πιο βαρύ φορτίο που έχει μέχρι σήμερα τεθεί σε
τροχιά όχι πολύ μακριά από τη γήινη ατμόσφαιρα έχει βάρος μόλις 25 τόνους.

H Σελήνη θα αποτελέσει, αναγκαστικά, ενδιάμεσο σταθμό μεταξύ Γης και
Άρη, καθώς λόγω του χαμηλού βαρυτικού της πεδίου είναι πιο εύκολο να προωθήσει
κανείς από εκεί ένα ιδιαίτερα βαρύ σκάφος, απ’ ό,τι είναι στη Γη. Όπως εξηγεί
ο Steve Braham, αντιπρόεδρος του Mars Institute, του ερευνητικού ιδρύματος που
εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες, προωθεί και δοκιμάζει τα σχέδια μιας
μελλοντικής ανθρώπινης επίσκεψης στον κόκκινο πλανήτη: «Πολλά μικρά φορτία θα
μπορούσαν εύκολα να μεταφερθούν στη Σελήνη και από εκεί ένα μεγάλο φορτίο να
ξεκινήσει για τον Άρη». Καλύτερο και από τη Σελήνη θα ήταν το σημείο που είναι
γνωστό ως L1 και βρίσκεται περίπου στο 80% της απόστασης μεταξύ Γης και
Σελήνης, εξηγεί ο ίδιος. «Στο σημείο αυτό το βαρυτικό πεδίο των δύο ουράνιων
σωμάτων ισορροπεί. Άρα είναι ιδανικό σημείο εκκίνησης, καθώς από εκεί θα
μπορούσε κανείς να φθάσει στον Άρη καταναλώνοντας τη λιγότερη δυνατόν
ενέργεια». Τα καύσιμα, εξάλλου, είναι καθοριστικά στη συγκεκριμένη αποστολή.
Κάθε κιλό καυσίμου που θα εξοικονομηθεί μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο σε
επόμενη φάση του ταξιδιού. Το σημείο L1 όμως θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως
σημείο εκκίνησης μόνο αν είχε πρώτα οργανωθεί και εξοπλισθεί πλήρως μία βάση
στη Σελήνη.

55 απειλές για την υγεία των αστροναυτών

Κανένα διαστημικό ταξίδι δεν έκρυβε τόσους κινδύνους για την υγεία των
αστροναυτών απ’ ό,τι αυτό το πιθανό στον πλανήτη Άρη. Οι επιστήμονες της NASA
έχουν μέχρι στιγμής καταγράψει 55 πιθανές απειλές για τη ζωή των ανθρώπων που
θα επισκεφθούν τον Κόκκινο Πλανήτη – και είναι η μία πιο τρομακτική από την
άλλη. H έρευνα που θα πραγματοποιηθεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αναμένεται
να προσεγγίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια αυτές τις απειλές. Για παράδειγμα, η
χρόνια έκθεση σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας ή οι επιπτώσεις που μπορεί να
έχουν στο ανθρώπινο DNA οι κοσμικές ακτίνες και τα σωματίδια υψηλής ενέργειας
από τον ήλιο (κίνδυνοι από τους οποίους το μαγνητικό πεδίο της Γης μάς
προφυλάσσει). Οι μέχρι σήμερα έρευνες έχουν δείξει πως οι κοσμικές ακτίνες
μπορεί να προκαλούν καρκίνο, ενώ νέα δεδομένα αναφέρουν ότι μπορεί να
προκαλέσουν ακόμη και εγκεφαλικές βλάβες. Ερευνητές στο εργαστήριο Brookhaven
της Νέας Υόρκης έχουν αναλάβει να εξετάσουν πιθανά προβλήματα. Χρησιμοποιούν
επιταχυντές για να δημιουργήσουν σωματίδια αντίστοιχα με αυτά των κοσμικών
ακτίνων και δοκιμάζουν τις επιπτώσεις σε ποντίκια, αλλά και σε ανθρώπινους
νευρώνες που δημιουργούνται ειδικά για τα πειράματα στο εργαστήριο. Τα
συμπεράσματά τους μπορεί να είναι πολύ πιο συγκεκριμένα και ασφαλή όταν
μεταφέρουν αντίστοιχα πειράματα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, σε συνθήκες
πλησιέστερες σε αυτές που επικρατούν μακριά από τον πλανήτη Γη.

LINKS

http: //www.marsinstitute.info

http: //www.nasa.gov