H πιο «Ολυμπιακή» στιγμή

Και ο ήλιος βγήκε και η φλόγα άναψε και τα μάτια όλου του κόσμου είδαν το θαύμα

Σαν παραμύθι που ζωντάνεψε μπροστά στην κάμερα η Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας στο
στάδιο της Ολυμπίας, μια σταλιά τόπος συγκριτικά με τα μεγαλειώδη στάδια της
εποχής. Μέσα στις ελιές, ένα μικρό πλάτωμα να συγκεντρώνει το βλέμμα του
κόσμου.

H τελετή, άριστα οργανωμένη, ίσως το μόνο κομμάτι αυτής της διοργάνωσης που
διατηρεί την αγνότητα των κλάδων ελαίας. Πουθενά ταμπέλες χορηγών, πουθενά
διαφημιστικά σήματα, πουθενά ογκώδεις κατασκευές – κρυμμένες μόνο από τις
κάμερες οι ηλεκτρονικές «πύλες» ελέγχου των επισκεπτών.

Μόνον 26 κορίτσια, η πρωθιέρεια και η Μαρία Χορς, η ψυχή επί σαράντα ολόκληρα
χρόνια του τελετουργικού της Αφής, με ένα απλό τύμπανο στο χέρι να δίνει τον
αργό, πολύ αργό, εξωπραγματικό για τις κάμερες ρυθμό.

Όλα λιτά, οι χιτώνες των κοριτσιών αργοκίνητοι γύρω τους και η
πρωθιέρεια με δυνατή φωνή απαγγέλλει τον ύμνο στον Απόλλωνα για να του ζητήσει
τη Φλόγα. H δάδα γέρνει στο κοίλο κάτοπτρο. Το ζουμ της κάμερας προεκτείνει το
βλέμμα έως το σημείο-κέντρο της γιορτής.

Μεγάλη στιγμή της τηλεόρασης. Από τις σπάνιες που μεταφέρει μήνυμα ειρήνης. H
EPT είχε την καλή ιδέα να προσφέρει εικόνα σε όσα κανάλια θέλουν να συνδεθούν.
Έτσι, η τελετή μεταδίδεται από το Mega και τον Antenna. Από το Mega ακούγεται
η φωνή της Μαρίας Καρχιλάκη, «επένδυση» πολεμικών ανταποκρίσεων συνήθως, αυτήν
τη φορά βρισκόταν να «επενδύει» μια ανταπόκριση-σύμβολο ειρήνης.

Οι σύγχρονοι τηλεοπτικοί συμβολισμοί ακολουθούν τους όρους της Ολυμπιακής
στιγμής και επιχειρούν να συμμετέχουν με το δικό τους τελετουργικό.

Μια στιγμή γιορτής, ίσως η μοναδική πριν ξεσπάσει η μάχη του
ανταγωνισμού, των τηλεοπτικών δικαιωμάτων, της πρωτιάς των αθλητών που δεν
σημαίνει πλέον κλάδο ελιάς, αλλά χρήμα μαζί με τη δόξα.

Αλλά για λίγο, στον απέριττο χώρο της Ολυμπίας, αυτά έμειναν μακριά. Για πολύ
λίγο.

Κι αν ο χορός και το τελετουργικό έμοιαζε ξένο στο βλέμμα του τηλεθεατή κι αν
τα βήματα των κοριτσιών πάνω στο γρασίδι φαίνονταν απλοϊκά μπροστά στα
ακροβατικά θεάματα που μάχονται να εντυπωσιάσουν στην εποχή μας κι αν οι
χιτώνες και τα πέπλα φάνταξαν σε ορισμένους σαν υπερβολική εμμονή σε μια
παράδοση που έχει μείνει σχήμα κενό, ενίοτε ρητορικό, δεν μπορεί κανείς να
αρνηθεί ότι αυτό, το τελετουργικό της Αφής, ήταν το πιο «Ολυμπιακό κομμάτι»
των Ολυμπιακών Αγώνων.

Εδώ και χρόνια οι ιέρειες και η χορογράφος Μαρία Χορς προσφέρονται
αφιλοκερδώς, έξω από τον χορό του χρήματος, πιστές στην τελετή της παράδοσης,
πιστές στην ιδέα.

Το θέαμα δεν είναι φαντασμαγορικό, αλλά είναι εύγλωττο με τους συμβολισμούς
του. H πρωθιέρεια ανάβει τη δάδα του πρώτου λαμπαδηδρόμου, του Κώστα
Γκατσιούδη, ο οποίος περιμένει με τον δαυλό στο ένα χέρι και ένα κλαδί ελιάς
στο άλλο. Μεταφέρει τη Φλόγα με το πλήθος να τον επευφημεί. Λίγο αργότερα
στους δρόμους της Πελοποννήσου, απ’ όπου ξεκίνησε η μεγάλη διαδρομή της Φλόγας
προς τις πέντε ηπείρους, θα κάνουν την εμφάνισή τους τα αυτοκίνητα των
χορηγών.

Πέρασε πολύς καιρός από την εποχή που οι Πέρσες είδαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες
και ρωτούσαν ανήσυχοι τον βασιλιά τους πώς μπορούν να τα βάλουν με άνδρες που
μάχονται για την αρετή και όχι για το χρυσάφι.

Εικόνες για να θυμόμαστε

Το μόνο που απέμεινε ίσως να θυμούνται όλοι με αγωνία και να προβάλλουν με
ελπίδα είναι η ιδέα της Ολυμπιακής Εκεχειρίας. Και εκείνη όμως ήταν
συνδυασμένη, όπως λέει η Ιστορία, με την αρετή και τον θαυμασμό στην αγνή
αθλητική άμιλλα. Εξηγεί ακόμη καλύτερα ο Πεσόα γιατί στην εποχή μας έμεινε
γράμμα κενό όλη αυτή η Ολυμπιακή Γιορτή: «Οι Αρχαίοι Έλληνες ήθελαν να είναι
πρώτοι στον αθλητισμό, γιατί ήταν πρώτοι σε όλα, στη φιλοσοφία, την ποίηση,
τις τέχνες. Εμείς θέλουμε τις αθλητικές πρωτιές γιατί δεν μπορούμε να είμαστε
πρώτοι πουθενά αλλού».

Από την τελετή πάντως θα μείνει στη μνήμη η προσέλευση του κόσμου, σχεδόν
40.000, με τα παιδιά στο χέρι για να δουν και να θυμούνται, οι επίσημοι στις
καρέκλες, πώς να μείνουν όρθιοι τόση ώρα, το βαθυπράσινο σακάκι της κ.
Αγγελοπούλου με το γρασιδένιο φόντο, που έκανε ένα ωραίο τον-συρ-τον σύνολο,
την ώρα που εκφωνούσε τον λόγο της και φυσικά η αναφορά όλων στην ειρήνη.