Πίντερ πολλών αστέρων

Τρεις πρωταγωνιστές, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, η Όλια Λαζαρίδου και ο Σταμάτης Φασουλής, συνεργάζονται για πρώτη φορά και δημιουργούν μία μαγνητική θιασική πυραμίδα στο θέατρο «Δημήτρης Χορν», για το έργο του Χάρολντ Πίντερ «Old Time», που αποδίδεται «Σαν άλλοτε»

Με ένα έργο-σφραγίδα της σύγχρονης δραματουργίας, το «Old Time» του Χάρολντ
Πίντερ, και μια εντυπωσιακή διανομή, ο Σταμάτης Φασουλής σχεδιάζει την
παράσταση του χειμώνα, επιστρέφοντας στο θέατρό του, στη σκηνή του «Δημήτρης
Χορν». Ένας εκλεκτισμός και μία επιλογή πολλαπλών αναγνώσεων, που συμβολικά
μεταφράζεται σε συνένωση δυνάμεων και που πρακτικά, με εμπορικούς όρους,
δημιουργεί μια «γερή» θιασική μονάδα με τρεις θιασάρχες.

«Είναι από τα έργα που περιμένουν τη στιγμή και τη διανομή τους. Αλλιώς δεν
ανεβαίνουν. Γιατί εδώ η διανομή είναι η μισή σκηνοθεσία, όπως σε όλα τα μεγάλα
έργα άλλωστε», λέει ο Σταμάτης Φασουλής, ο οποίος ήθελε τα τελευταία χρόνια να
ανεβάσει το συγκεκριμένο έργο, αλλά το ανέβαλλε γιατί δεν είχε την ιδανική
διανομή. Αυτήν που εξασφάλισε τώρα με τις δύο λαμπερές πρωταγωνίστριες, την
Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και την Όλια Λαζαρίδου, ηθοποιούς κύρους και άξιας
πορείας.

«Ο άνδρας μπορεί να είναι οποιοσδήποτε, αλλά οι γυναίκες πρέπει να είναι η μία
το “αρνητικό” τής άλλης. H μία είναι αυτό που λέμε σύζυγος-γυναίκα, που
φωτίζει τη ζωή με το φως ενός κεριού. H άλλη είναι η γυναίκα-μύθος που έρχεται
από το παρελθόν φωταγωγημένη από τον πόθο. Μία ενζενί και μία ντάμα σε ίδιες
ηλικίες».

Ο ίδιος συμπρωταγωνιστεί, σκηνοθετεί και μεταφράζει το «Old Time»,
αρχίζοντας από τον τίτλο. H καθιερωμένη έως τώρα άμεση μετάφραση «Παλιοί
καιροί», αποδίδονται από τον Φασουλή «Σαν άλλοτε».

«Στο έργο η λέξη old (παλιός) έχει την έννοια του περασμένου χρόνου, ο οποίος
όμως μπορεί να είναι και πάμφωτος και να τον επικαλείσαι, ενώ στη γλώσσα μας
το παλιός έχει την έννοια του φθαρμένου, που βέβαια δεν επικαλείσαι».

Το έργο πραγματεύεται την επανασύνδεση παλιών φίλων. «Σαν άλλοτε» συζητούν,
προκαλούν ό ένας τον άλλον, ανασύρουν μνήμες από το παρελθόν. Το παρελθόν όμως
διαθλάται. Τι πραγματικά συνέβη είκοσι χρόνια πριν και τι συμβαίνει στη σκηνή;

«Είναι μια ερωτική ιστορία με “αστυνομικό” ενδιαφέρον. Σε ένα ζευγάρι, τον
Ντίλι και την Κέιτ – στο μέσον της κοινής ζωής τους – εισβάλλει η Άννα, φίλη
τής γυναίκας, είκοσι χρόνια πριν. Με την εισβολή της Άννας αρχίζει να
λειτουργεί και η μνήμη. Αυτό όμως που έρχεται στο φως είναι πραγματικό ή και
τα ίδια τα πρόσωπα δεν το ξέρουν; Το ερώτημα που γεννιέται από την πρώτη
στιγμή είναι αν η γυναίκα που έρχεται, έρχεται να φανερώσει ή να κρύψει κάτι
από το παρελθόν.

Είναι όντως παλιά φίλη, συγκάτοικος της Κέιτ, είκοσι χρόνια πριν, όπως
λέει, ή μήπως είναι φίλη του Ντίλι, όπως αναφέρεται σε κάποια στιγμή; ΄H
μήπως, το χειρότερο, η φίλη είναι ένα εφεύρημα του ζευγαριού, για να μπορέσει
να αντέξει το παρόν; H τεχνική του λόγου, που περνάει από τον παρατατικό στον
ενεστώτα, από τη μια βοηθάει στην εξέλιξη, από την άλλη “θολώνει” τα νερά,
γιατί πολλές φορές έχεις την αίσθηση, αυξάνοντας το σασπένς, ότι το “τότε”
γίνεται “τώρα” μπροστά στα μάτια σου. H δράση τού έργου περνάει από το λίβινγκ
ρουμ στην κρεβατοκάμαρα, με ό,τι συνεπάγεται η φράση. Αλλά, κάτω από τη δράση
του έργου, αυτό που κυκλοφορεί, σαν ήσυχο ποτάμι, είναι η μνήμη».

Αναζητώντας τον αέρα του χρόνου

H σχέση του Σταμάτη Φασουλή με το έργο του Πίντερ, «Σαν άλλοτε», αρχίζει
πριν από τρεις δεκαετίες. «Διάβασα το έργο του Πίντερ, τη δεκαετία του ’70,
μαζί με το έργο του Προυστ “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο”. Τα κράτησα μέσα μου
συνδεδεμένα. Μέσα από την αναζήτησή τους κατάλαβα πολλά πράγματα για τον
έρωτα, το σινεμά, τη μνήμη. Διαβάζοντας το “Old time” λες, δεν μπορεί, αν ο
Πίντερ δεν έχει συναντήσει ήδη τον Προυστ θα τον συναντήσει οπωσδήποτε τώρα.
Δύο χρόνια μετά, ο Τζόζεφ Λόουζι τού αναθέτει το σενάριο του “Χαμένου χρόνου”
για το σινεμά. Ο Λόουζι δεν προλαβαίνει να το γυρίσει. Το σενάριο ανεβαίνει
σαν θεατρικό έργο το 2002 στο National Theatre του Λονδίνου. Ένας αέρας που
κυκλοφορεί ελεύθερα στο έργο του Πίντερ το κάνει να “ανασαίνει” αλλιώς».