Ποιητικό χέρι εποίησεν

Ο Κωνσταντίνος Καβάφης με τον λαιμό τυλιγμένο σε μια εσάρπα σε φωτογραφία μετά την εγχείρηση τραχειοτομής. Δίπλα, οι γονείς του ποιητή. Πέτρος Καβάφης και Χαρίκλεια

Για πρώτη φορά, εβδομήντα ολόκληρα χρόνια μετά τον θάνατο του
Αλεξανδρινού ποιητή το 1933, κι αφού έχουν γραφεί αμέτρητες σελίδες και
ερμηνείες για το νόημα αυτού ή του άλλου ποιήματος, ο K.Π. Καβάφης βάζει τα
πράγματα στη θέση τους. Σχολιάζει ο ίδιος τα ποιήματά του – τα αναλύει, δίνει
το ακριβές νόημα και τις επιθυμητές προεκτάσεις της σκέψης του. Αληθινός
θησαυρός οι σημειώσεις και τα σχόλια που παρατίθενται δίπλα στα χειρόγραφα με
τα ποιήματά του και βγαίνουν στο φως για πρώτη φορά λίγο πριν ο φιλόλογος
Μανώλης Σαββίδης, διευθυντής του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, προχωρήσει στη
δημοσίευσή τους. H Ιθάκη, μας πληροφορεί ο Καβάφης, δεν περιορίζεται στην
τέχνη.

Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο. Ξεκίνησε στη δεκαετία του ’60
και σήμερα διαθέτει οκτακόσια αρχεία επωνύμων, μεταξύ των οποίων των Στρατή
Τσίρκα, Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, Χαριλάου Τρικούπη, 3.500 χάρτες, 500.000
φωτογραφίες, εκατό χιλιάδες βιβλία, 15.000 τίτλους εφημερίδων, 180.000 καρτ
ποστάλ, αλλά και πλήθος γοητευτικών εφήμερων αντικειμένων: αφίσες, εισιτήρια,
κουτιά συσκευασίας, μπουκάλια κ.ά.

Murati: Από τις χίλιες «φίρμες» τσιγάρων που υπολογίζεται ότι άνοιξαν
οι Έλληνες σ’ όλο τον κόσμο, σώζεται σήμερα μόνο μία – σαν επωνυμία. Τα
τσιγάρα Murati κατάγονται από την καπνοβιομηχανία Μουράτογλου. Οι ελληνικές
«μάρκες» έσβησαν ή εξαγοράστηκαν μέχρι τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σκουπίδια: Πολύτιμα χειρόγραφα του Καβάφη – με ποιήματα, σχόλια και
σημειώσεις προσεκτικά συγκολλημένα θα δείτε στη δεύτερη αίθουσα. Σώθηκαν στο
παρά πέντε, αφού κάποιο χέρι κάποτε τα είχε σκίσει και τα είχε πετάξει στα
σκουπίδια. Εκεί τα εντόπισε ο παλαιοπώλης, πριν από δέκα χρόνια, τα μάζεψε και
τα πούλησε στο ΕΛΙΑ. Μέσα από τα σκουπίδια ανασύρθηκαν μια πρώτη μορφή του
γνωστού ποιήματος «Ιθάκη», το «Έπος Καρδίας» και άλλα ποιήματα.

«Άγνωστο σχόλιο» του Καβάφη πάνω στην ποίησή του: «H ζωή μου περνά μέσα
σε διακυμάνσεις ηδονικές, μέσα σε συλλήψεις, πραγματοποιημένες ενίοτε –
ερωτικές. Το έργο μου πάει προς τη σκέψη. Σωστά έτσι ίσως. Έπειτα το έργο μου
είναι σαν τον αμφορέα εκείνον που είπα. Σηκώνει εξηγήσεις διάφορες και ο
ερωτικός μου βίος έχει την εκδήλωσί του – σκοτεινή διά τους ανίδεους μόνον.
Εργαζόμουν σαν τους αρχαίους. Έγραφαν ιστορίαν, έκαμναν φιλοσοφίαν, δράματα,
μυθολογικής τραγικότητας. Ερωτοπαθείς το σόι τους όμοια σαν και μένα. 20.6.10.

Amores. Όπως τα βιβλία του Χάρι Πότερ και του Αστερίξ, έτσι και τα
ερωτικά ποιήματα του Καβάφη μεταφράστηκαν στα Λατινικά από την Αγγελική
Ηλιοπούλου και τέθηκαν σε κυκλοφορία σε δίγλωσσο κόκκινο βιβλιαράκι, έκδοση
του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου.

Αλεξάνδρεια: Την εποχή του Καβάφη, λ.χ. το 1930, στην Αλεξάνδρεια
ζούσαν περί τους 100.000 Έλληνες. Αφίσες, αντικείμενα, φωτογραφίες σκιαγραφούν
την ελληνική δόξα της Αλεξάνδρειας.

Ο άνθρωπος Καβάφης σκιαγραφείται μέσα από πλήθος ντοκουμέντων και
φωτογραφιών. Από το πιστοποιητικό της βάπτισής του, τις φωτογραφίες των γονιών
και των αδελφών του – μια πρόσκληση σε δείπνο, ένα εισιτήριο, μια χειρόγραφη
συνταγή για κολοκυθάκια, αλλά και το τετράδιο συνταγών μαγειρικής της μητέρας
του Χαρίκλειας, το γένος Φωτιάδη – που βγήκαν και σε βιβλίο.

«Όχι άλλη όρνιθα»: Από τη βιτρίνα με τα συγκινητικά σημειώματα που
αντάλλασσε ο Καβάφης στο νοσοκομείο, όταν δεν μπορούσε πια να μιλήσει – μετά
την εγχείρηση της τραχειοτομής που υπέστη το 1932.

INFO

«K.Π. Καβάφης, Ο άνθρωπος και η εποχή του», στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και
Ιστορικό Αρχείο (Αγ. Ανδρέου 5, Πλάκα, τηλ. 210-3250.378). Τετ. 10.00-20.00,
Πέμ.-Παρ. 10.00-18.00, Σάβ.-Κυρ. 10.00-14.00. Είσοδος δωρεάν.