Kατ’ εικόνα και ομοίωση…

«Χαλασμένοι», ανεύθυνοι εμφανίζονται οι νέοι στα σίριαλ

Γόνοι μικρομεσαίων οικογενειών, οι οποίες εμφανίζονται με ήθη χαλαρά και
ενδοοικογενειακές αντιπαλότητες, κακομαθημένοι από εκείνο τον πνιγηρό
προστατευτισμό που χαρακτηρίζει τις ελληνικές οικογένειες, χαζούλικοι –
άλλωστε και οι γονείς δεν χαρακτηρίζονται από εξυπνάδα – και έρμαια της
λαχτάρας των γονιών τους να ικανοποιήσουν τα δικά τους διαψευσμένα όνειρα για
σουξέ, τα τηλεοπτικά νιάτα εμφανίζονται ανώριμα και «χαλασμένα».

Είναι επόμενο, όταν οι γονείς παρουσιάζονται ως καρικατούρες της χειρότερης
εκδοχής Νεοέλληνα, με όλα τα ελαττώματα που θέλει το τηλεοπτικό θέαμα των
ριάλιτι και των κουτσομπολικών εκπομπών να χαρακτηρίζουν το κοινό τους –
κουτσομπόληδες, σεξουαλιζόμενοι με γειτόνους και κουμπάρους, μπουζουκόβιοι –
τα παιδιά να εμφανίζονται ως ανάλογες αν όχι χειρότερες εκδοχές.

Έτσι βλέπουμε βλαστάρια της κομπιναδόρικης, μικρομεσαίας Ελλάδας, να
μην ξέρουν ποια είναι τα μισά της χιλιάδας, όπως στο σίριαλ του Antenna «Ελλάς
το μεγαλείο σου», να έχουν όνειρο τίτλο στα καλλιστεία αν είναι ωραία
κορίτσια, να σκοτώνονται στην πληρωμένη προπόνηση για να συμμετέχουν ως
αθλητές στους Ολυμπιακούς γιατί είναι το όνειρο του πατέρα, βουτυρομπεμπέδες
που στο τέλος βλέπουν το φως το αληθινό στο πληρωμένο σεξ (! ). Στο ίδιο
σίριαλ, η μορφωμένη έφηβη της οικογένειας είναι η ασχημότερη και η πλέον
ακοινώνητη, ενώ ο αδελφός της είναι χαρακτηριστικό δείγμα ανεπρόκοπου,
χαραμοφάη.

Μια θλιβερή εκδοχή επίσης «βλασταριού» βλέπουμε στο σίριαλ του Alpha
«Οίκος αντοχής», όπου ο γιος του ζεύγους των κεντρικών χαρακτήρων, που έχει ως
οικογενειακή επιχείρηση έναν φούρνο, είναι το λιγότερο βλάκας, ένα είδος
κουτοπόνηρου μαμάκια, άξιος γιος ενός επίσης ανόητου πατρός, ο οποίος φυσικά
κερατώνει τη μαμά. Στην εξέλιξη της ιστορίας, η παχουλή νοικοκυρά μάνα,
συναντά και αυτή τον έρωτα σε έναν νεώτερό της, αγανακτισμένη από την
συμπεριφορά του συζύγου και την πίεση της πεθεράς.

Σε όλες αυτές τις οικογένειες κοινό «πολιτισμικό» χαρακτηριστικό είναι το
«κέρατο», με άλλα λόγια η υποκρισία των συναισθημάτων.

Το ίδιο συμβαίνει και στα δραματικά σίριαλ, όπου εμφανίζονται εξίσου
ανώριμοι και ανεύθυνοι γόνοι πλουσίων οικογενειών, όπου επίσης οι εξωσυζυγικές
σχέσεις χαρακτηρίζουν το στενό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Παράδειγμα
το σίριαλ του Alpha «Ακροβατώντας», όπου δίπλα στις ιστορίες των γονιών,
εκείνες των παιδιών φέρνουν όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά μιας γενιάς που
σηκώνει τα βάρη της καταπιεστικής ανατροφής της.

Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι οι κωμικές σειρές είναι ένα ακραίο, για τις
ανάγκες της τηλεοπτικής δραματουργίας, σχόλιο των κοινωνικών και οικογενειακών
ηθών, η αίσθηση ότι μεγαλώνει μια γενιά που κάθε άλλο παρά περήφανους μας
κάνει ως έθνος και κάθε άλλο παρά ελπίδα είναι για το μέλλον είναι σαφής.

Είναι φανερό, δεν έχουμε την καλύτερη γνώμη για τους εαυτούς μας, αλλά το
χειρότερο είναι ότι έχουμε την ίδια και για τα παιδιά μας, αν όχι ακόμη
χειρότερη. Και αν η κωμική τηλεόραση απλώς σαρκάζει τα ελαττώματα της φυλής,
εμφανίζοντας δισδιάστατες προσωπικότητες, σαν χαλκομανίες με μεγέθυνση των
αθλιότερων χαρακτηριστικών, η υπόλοιπη τηλεόραση δεν προσφέρει παραδείγματα
για να ισορροπήσει η τραμπάλα.

Παραμορφώνει τη νεολαία

Νέους, με την βιολογική έννοια, βλέπουμε μόνο, κατά καιρούς σε πάνελ, να
πλαισιώνουν πολιτικούς, όταν αυτοί θέλουν να ανανεώσουν την εικόνα τους, όπου
προβάλλεται θαυμαστικά μια μεγαλίστικη ωριμότητά τους. Και αυτό πάλι, μόνον
όταν προβάλλεται ο θεσμός της Βουλής των εφήβων, όπου και εκεί σε αναπαράσταση
μιας ενηλίκου κατάστασης τους βλέπουμε. Με άλλα λόγια γίνονται αποδεκτοί από
το τηλεοπτικό θέαμα όσοι μιμούνται την κυρίαρχη μεγαλίστικη συμπεριφορά, είτε
γελοία είναι αυτή, όπως στα κωμικά σίριαλ είτε σοβαροφανής, όπως στα πάνελ.

Και ακόμη χειρότερη είναι η γνώμη που σχηματίζουμε από εκείνα τα περίφημα
ρεπορτάζ δρόμου σε εορτές και επετείους, όπου η υποτιθέμενη άγνοια ιστορικών
γεγονότων μας ανατριχιάζει. Αυτή είναι η νεολαία; Πού πάμε; Πουθενά δεν πάμε,
αυτή είναι απλώς η τηλεόραση. Μια παραμορφωτική εικόνα νιάτων, τα οποία δεν
γνωρίζουμε, δεν βλέπουμε και το κυριότερο απαιτούμε να κουβαλούν είτε τα
διαψευσμένα όνειρά μας, είτε τα χειρότερα ελαττώματά μας.