Tο ηφαίστειο «μάτωσε» τον ουρανό

Ο Έντβαρντ Μουνκ δεν ήξερε ότι μία ηφαιστειακή έκρηξη χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά κοκκίνισε τον ουρανό του Όσλο. Βλέποντας το θέαμα «άκουσε» την κραυγή της φύσης, όπως τη ζωγράφισε 10 χρόνια αργότερα

Ο κατακόκκινος ουρανός του διάσημου πίνακα «H κραυγή» φαίνεται πως δεν ήταν
γέννημα της φαντασίας του ζωγράφου της Έντβαρντ Μουνκ. H έκρηξη του ηφαιστείου
της Κρακατόα – στην άλλη άκρη της Γης, στην Ινδονησία – το 1883, μία από τις
μεγαλύτερες στη σύγχρονη ιστορία, «μάτωσε» τον ουρανό πάνω από το Όσλο, όπως
και στις περισσότερες περιοχές του πλανήτη.

Τρεις καθηγητές του Πανεπιστημίου του Τέξας (Ράσελ Ντούσκερ, Ντον και Μέριλιν
Όλσον) μελέτησαν την «Κραυγή» και την ηφαιστειακή έκρηξη. Και παρουσιάζουν τα
αποτελέσματα της έρευνάς τους στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Sky &
Telescope», αναφέροντας ότι το χρώμα του πίνακα οφείλεται στα εντυπωσιακά
ηλιοβασιλέματα που προκάλεσε η έκρηξη τους τελευταίους μήνες του 1883 και τους
πρώτους του ’84.

Στις 30 Νοεμβρίου του 1883, η εφημερίδα του Όσλο γράφει: «Ένα λαμπρό φως
φάνηκε σήμερα και χθες στις πέντε το απόγευμα στον ουρανό δυτικά της πόλης.
Όλοι νόμιζαν ότι πρόκειται για μία μεγάλη φωτιά, αλλά ήταν μία κόκκινη
διάθλαση του φωτός στην ατμόσφαιρα μετά το ηλιοβασίλεμα».

Ο Μουνκ ζωγράφισε τον πίνακα το 1893. Όμως, 10 χρόνια νωρίτερα, περιγράφει στο
ημερολόγιό του μία σκηνή που του έμεινε για πάντα χαραγμένη στη μνήμη:
«Περπατούσα στον δρόμο και όταν έδυσε ο ήλιος ξαφνικά ο ουρανός έγινε κόκκινος
σαν το αίμα. Με κατέβαλε ένα αίσθημα μελαγχολίας. Έμεινα ακίνητος και
κουρασμένος να κοιτάζω σύννεφα σαν αίμα και γλώσσες φωτιάς κρέμονταν πάνω από
το μαύρο-μπλε φιορδ και την πόλη. Ένιωσα μια δυνατή ατελείωτη κραυγή να
διαπερνά τη φύση».