Aνατροπές και στις τηλεοπτικές συνεντεύξεις

Άψογα οργανωμένη η συνέντευξη του Γιώργου Παπανδρέου στη NET, προσεκτικά
σκηνοθετημένη, ανέδειξε τον λόγο στη θέση των εντυπώσεων.

Με μία μόνο λέξη, ο διάλογος που διεξήχθη προχθές στο στούντιο της NET μεταξύ
του κ. Γιώργου Παπανδρέου, πέντε διευθυντών απογευματινών εφημερίδων και
αντιπροσωπευτικής ομάδας πολιτών, υπήρξε υποδειγματικός. Τον χαρακτήρισε η
ευγένεια από όλες τις πλευρές, που όμως δεν εμπόδισε κανέναν από το να
διεκδικήσει απάντηση στις ερωτήσεις του, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ούτε ίχνος
επιθετικότητας και εκείνης της χαρακτηριστικής αλαζονικής αυθάδειας, η οποία
συχνά σφραγίζει τις τηλεοπτικές συνεντεύξεις, που έχουν στόχο τις εντυπώσεις
και το σουξέ της ατάκας. Με άλλα λόγια, επιτεύχθηκε το προφανές: υψηλός βαθμός
πολιτισμού.

Και επειδή κατά τη διάρκεια του λόγου του ο κ. Γιώργος Παπανδρέου επέμεινε
ιδιαιτέρως σε λέξεις όπως «διάλογος» και «νέες νοοτροπίες», το πλαίσιο της
συνέντευξης υπήρξε ιδανικό για να τις υπογραμμίσει, καθώς έδινε το στίγμα
τουλάχιστον μιας νέας νοοτροπίας στις τηλεοπτικές συζητήσεις.

H αλήθεια είναι ότι οι συνεντεύξεις των πολιτικών αρχηγών, ακριβώς επειδή
οργανώνονται ως την τελευταία λεπτομέρειά τους, επιτρέπουν στις απόψεις να
αναπτυχθούν και στα προγράμματα να αναλυθούν. Ωστόσο, η προχθεσινή διακρίθηκε
από την διακριτική, πλην άψογα οργανωτική διεύθυνση του Παύλου Τσίμα και από
τις σαφείς, ουσιαστικές ερωτήσεις των πέντε διευθυντών – Σεραφείμ Φυντανίδης
«Ελευθεροτυπία», Μπάμπης Κούτρας «Ελεύθερος Τύπος», Δημήτρης Μπενέκος «Έθνος»,
Λάμπρος Σμαΐλης «Απογευματινή», Παντελής Καψής «TA NEA».

Αποφεύγοντας τον λαϊκισμό που χαρακτηρίζει τις δημοσιογραφικές ερωτήσεις, όταν
βασίζονται στον τρόπο που τα δελτία ειδήσεων αναδεικνύουν τα προβλήματα της
καθημερινότητας, δηλαδή την επιμονή στη γαστριμαργική λεπτομέρεια, οι πέντε
διευθυντές των εφημερίδων υπερασπίστηκαν με επιτυχία την ειδοποιό διαφορά του
έντυπου λόγου, που απαιτεί ουσία και βάθος. Ζήτησαν απαντήσεις για τις
συντάξεις, που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων, αλλά και για το
ιδεολογικό πλαίσιο που θα καθοδηγήσει τις αλλαγές του ΠΑΣΟΚ και την κοινωνική
πολιτική του Γιώργου Παπανδρέου για τη διαφθορά, τις μικροεξουσίες που έχουν
διαμορφωθεί από τις στρεβλώσεις στη λειτουργία της δημοκρατίας, για το πώς ο
ίδιος θα αντιμετωπίσει τις παλιές νοοτροπίες που επικρατούν στο κόμμα του.

Άλλωστε, η τηλεοπτική φαντασμαγορική μέθοδος στην προσέγγιση της
πραγματικότητας, μας έχει συνηθίσει να κοιτάμε εκστασιασμένοι τα «ατυχήματα»
της πολιτικής, σαν τροχαία, αναζητώντας ενόχους-πρόσωπα, ξεχνώντας να
ασχοληθούμε με τις θεσμικές δισλειτουργίες που οδηγούν σ’ αυτά και οι
ερωτήσεις των διευθυντών των εφημερίδων έδωσαν την ευκαιρία να ανοίξει η
συζήτηση για τους θεσμούς, για τους νόμους, και στον Γιώργο Παπανδρέου να
αναπτύξει απόψεις για αλλαγές σε νοοτροπίες και λειτουργίες εσωκομματικές,
αλλά και του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Μικρές επιδιορθώσεις στην εμφάνιση, μια και στην τηλεόραση, το ξέρουμε πλέον, ο λόγος απαιτεί τη συνδρομή της εικόνας για να «ακουστεί»

Σημαντική υπήρξε και η συμβολή των ερωτήσεων του κοινού – προσεκτικά
επιλεγμένο προφανώς – οι οποίες διατυπώθηκαν με εξαιρετική ακρίβεια και
συντομία που θα την ζήλευε ακόμη και ο πιο έμπειρος τηλε-παρουσιαστής, και
έθιξαν το θέμα των πτυχίων και των εξετάσεων, το θέμα των συντάξεων, της
διαφθοράς.

Μπορεί οι συνθήκες της συζήτησης να ήταν ιδανικές, αλλά επειδή στην τηλεόραση
παίζει ρόλο και η εικόνα, τα χρώματα και τα σκηνικά, η αλήθεια είναι ότι σ’
αυτά τα σημεία η NET υστερούσε. H επιλογή τού θαλασσί ως βαθύ μπλε, κλασική,
αλλά τα χρώματα ήταν ξεθωριασμένα, ενώ οι θέσεις κοινού και διευθυντών
έμοιαζαν στριμωγμένες σε μια γωνία, σαν να μη χωρούσαν.

Είναι γεγονός ότι ο τηλεοπτικός φακός υπογραμμίζει πάντα τα ιδιαίτερα
χαρακτηριστικά ενός προσώπου και αν ένα από αυτά αναδείχθηκε κατά την
προχθεσινή συνέντευξη του Γιώργου Παπανδρέου ήταν μια ιδιαίτερη, φιλική
ευγένεια, που έδινε την αίσθηση «ανθρώπινης επαφής». Σε συνδυασμό με την
έμφαση στο ανθρώπινο στοιχείο, στον άνθρωπο, στον πολίτη. που φρόντιζε να
δίνει κατά τη διάρκεια της έκθεσης των απόψεών του, υπογράμμιζε ιδανικά για
τον τηλεοπτικό φακό τον διαφορετικό επικοινωνιακό «αέρα» που κομίζει ο ίδιος,
ως πρόσωπο, στον τομέα του «θεάματος» της πολιτικής. Αν η επικοινωνιακή
ψυχρότητα υπήρξε το χαρακτηριστικό του Κώστα Σημίτη, η εκ διαμέτρου αντίθετη
εικόνα του Γιώργου Παπανδρέου είναι φανερό ότι αποτελεί ήδη το εμβληματικό
στοιχείο των «νέων νοοτροπιών», που είναι ένα από τα συνθήματα της πολιτικής του.