H… παρέα των Δελφών

Είναι φίλοι από τα αμερικανικά πανεπιστήμια όπου διδάσκουν, έχουν και οι δύο ιρλανδική καταγωγή και το έργο τους αντανακλά την Ελλάδα. Ο πεζογράφος και μεταφραστής Έντμουντ Κήλυ (επάνω) και ο νομπελίστας ποιητής Σέιμους Χήνυ (δεξιά), θα συναντηθούν με Έλληνες και ξένους ομότεχνούς τους στους Δελφούς, γιά να συζητήσουν πώς έχουν εισπράξει την νεοελληνική αύρα

«H Ελλάδα με ώθησε να είμαι περισσότερο ο εαυτός μου», σημειώνει ο Έντμουντ
Κήλυ, παραπέμποντας σε έναν στίχο του νομπελίστα Σέιμους Χήνυ, προκειμένου να
εξηγήσει πώς επέδρασε πάνω του η «ελληνική εμπειρία». Οι δυο τους θα
συναντηθούν στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών για να συμμετάσχουν στη Διεθνή
Λογοτεχνική Συνάντηση (ιδέα της λέκτορος Κίρκης Κεφαλέα) που ξεκινά αύριο.

Ο Κήλυ είναι ίσως ο παλαιότερος «Έλληνας» από τους ξένους
προσκεκλημένους, αφού αγάπησε την Ελλάδα από τα οκτώ του, όταν έφτασε το 1936
στη Θεσσαλονίκη όπου ο πατέρας του είχε τοποθετηθεί πρόξενος. Και την αγάπησε
με τέτοιο τρόπο ώστε έγραψε 6 μυθιστορήματα με φόντο την πρόσφατη ιστορία της
(π.χ. τη «Σιωπηλή κραυγή της μνήμης» για τη σφαγή στον Χορτιάτη), μετέφρασε
τους μεγάλους ποιητές της, τους δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον από το
1954 – δημιούργησε μάλιστα και το Τμήμα Ελληνικών Σπουδών – και το 1999 στο
«Αναπλάθοντας τον Παράδεισο» (Εξάντας) μίλησε ακριβώς για τη γοητεία που
άσκησε η (προπολεμική κυρίως) Ελλάδα σε διάσημους αγγλόφωνους συγγραφείς, όπως
ο Μίλερ ή ο Ντάρελ. Σε λίγες ημέρες, άλλωστε, θα κυκλοφορήσουν (από την
Ωκεανίδα) και οι νεανικές αναμνήσεις του από τη χώρα μας.

Ο Χήνυ απ’ την πλευρά του, είναι ο πιο πρόσφατος «Έλληνας» της παρέας
των Δελφών – τριγυρνούσε στην Πελοπόννησο το 1995, όταν έμαθε ότι του
απονεμήθηκε το Νόμπελ. Ήδη όμως έχει κτίσει μια υπαρξιακή σχέση μαζί της, όπως
φαίνεται και από τα «Σονέτα (του) από την Ελλάδα» (Ερμής), όπου οι εικόνες της
καθημερινότητάς της συναντούν τον μύθο της.

H «ελληνική εμπειρία» των ξένων συγγραφέων έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή
σαν τη σημερινή, που η Ελλάδα έχει τα φώτα της δημοσιότητας στραμμένα πάνω της
λόγω των Ολυμπιακών Αγώνων και (ισχυρίζεται ότι) θέλει να απελευθερωθεί από τα
στερεότυπα της εξωτικής επαρχίας μέσα από τα οποία ένα μεγάλο μέρος του
δυτικού κόσμου εξακολουθεί να την προσεγγίζει. H νοσταλγική λατρεία του
παρελθόντος της π.χ. μπορεί να θολώνει τη σύγχρονη εικόνα της, η φολκλορική
αντιμετώπισή της μπορεί να αναστέλλει τη δυναμική της, η απουσία κριτικής
μπορεί να προκαλεί δυσπιστία κ.ο.κ.

Μεγάλα ονόματα, διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες

Στη «Συνάντηση…» αναμένονται επίσης: από τη Γαλλία ο 79χρονος Ζακ
Λακαριέρ, ο κυριότερος πρέσβης της Ελλάδας στο γαλλόφωνο κοινό (βλ. π.χ. «Το
ελληνικό καλοκαίρι», 1976 ή το «Ερωτικό Λεξικό της Ελλάδας», 2001) και ο
85χρονος ακαδημαϊκός Μισέλ Ντεόν (βλ. «Το Μπαλκόνι των Σπετσών», 1961, στις
«Σελίδες από την Ελλάδα», Χατζηνικολής). Από τη Γερμανία ο 60χρονος Μίχαελ
Κρούγκερ, ποιητής, πεζογράφος και έγκριτος εκδότης που γνωρίζει την Ελλάδα του
’80, όπως και ο 73χρονος Εράσμους Σέφερ (ο οποίος εμπνεύσθηκε ένα πολιτικό
μυθιστόρημα από τον θάνατο σε διαδήλωση, το 1981, της εργάτριας Σ.
Βασιλακοπούλου). Από την Αμερική η ποιήτρια και μεταφράστρια Ρέιτσελ Χέιντας
που έζησε στη Σάμο τη δεκαετία του ’60 και από την Ιαπωνία ο 59χρονος Νατσούκι
Ικεζάουα, ο οποίος μεταφράζει τα Άπαντα του Καβάφη και έχει γράψει τη δημοφιλή
συλλογή ταξιδιωτικών δοκιμίων «Ο πειρασμός της Ελλάδας». Από ελληνικής
πλευράς, με τους 8 ξένους συγγραφείς θα διασταυρωθούν 10 Έλληνες ποιητές και
πεζογράφοι που έχουν κι αυτοί αποτυπώσει διάφορες όψεις της Ελλάδας στο έργο
τους – Τίτος Πατρίκιος, Μένης Κουμανταρέας, Θανάσης Βαλτινός, Κατερίνα
Αγγελάκη-Ρουκ, Ρέα Γαλανάκη, Ζυράννα Ζατέλη, Νάσος Βαγενάς, Δημοσθένης
Κούρτοβικ, Άρης Μαραγκόπουλος, Χάρης Βλαβιανός. Επίσης 7 Έλληνες
πανεπιστημιακοί και 7 εκδότες.

H… παρέα των Δελφών απαρτίζεται λοιπόν από σημαντικά ονόματα, με πολυποίκιλο
έργο και πολύ διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες – κάτι που οπωσδήποτε θα ζωντανέψει
τη συζήτηση. Ωστόσο δεν μπορεί να μην παρατηρήσει κανείς ότι ο μέσος όρος
ηλικίας των προσκεκλημένων είναι αρκετά υψηλός, ότι ελάχιστοι από τους ξένους
γνωρίζουν ικανοποιητικά τη σημερινή Ελλάδα του «εκσυγχρονισμού» και της
«αλλαγής», ότι δεν αντιπροσωπεύονται ούτε οι επικριτικές φωνές ούτε οι
βαλκανικές και ότι οι αιρετικοί μόνον μεταξύ των Ελλήνων μπορούν να
αναζητηθούν. Με αυτά τα δεδομένα, οι εκπλήξεις μάλλον αποκλείονται.

INFO

H Διεθνής Λογοτεχνική Συνάντηση διοργανώνεται στους Δελφούς στις 6, 7, 8
Φεβρουαρίου από το υπουργείο Πολιτισμού και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών με τη
συμμετοχή 32 προσκεκλημένων. Τα πρακτικά της θα κυκλοφορήσουν σε βιβλίο.