Γλώσσα ροδάνι και βλέμμα μαστίγιο

Απ’ τους πολιτικούς που εμφανίζονται στην τηλεόραση, με τρομάζουν οι πλέον
ευφραδείς. Εκείνοι που έχουν την απάντηση κάτω απ’ τη γλώσσα και την δίνουν
δίχως να κομπιάζουν· χωρίς σαν άνθρωποι κι αυτοί να ξαφνιαστούν, να τα χάσουν
κάπως, βρε παιδί μου, απ’ την ερώτηση, να γυρίσουνε το μάτι έξω απ’ το πλάνο
στο κενό και ψάχνοντας με αγωνία την απάντηση μες στο μυαλό τους να δείξουν
ότι σκέφτονται. Όπως θα έκανε ο κάθε νορμάλ άνθρωπος.

Όχι. Αυτοί, κοιτάζοντας την κάμερα κατάματα, ελέγχοντας πλήρως τη σύνταξη και
επιλέγοντας τις λέξεις μία μία, με ακρίβεια νευροχειρουργού, τις πετούν χωρίς
κανέναν ενδοιασμό, σαν να σε πυροβολούν.

A πα πα! λέω, δεν είναι δυνατόν. Τέτοια πλοκή πειθαρχημένη, κι από πάνω τα
ευφυολογήματα σωρός, τα γλωσσικά τερτίπια και τα καλολογικά στοιχεία, δεν
μπορεί, την είχε ετοιμάσει την απάντηση η γάτα. Μια δυο τρεις, πόσο να είναι
προετοιμασμένοι πια; Άρχισα κι εγώ να τους φοβάμαι. Τώρα, λέω, θα μου πετάξουν
το γλωσσικό τσιτάτο τους στη μούρη.

Αφήνω δε που, αναλόγως με το είδος της ερώτησης, οι ευφραδείς της εξουσίας
παίρνουν εν τω άμα και το ύφος. Άλλοτε εμφανώς ενοχλημένοι κινούν το κοφτερό
τους βλέμμα πάνω κάτω σαν καμτσίκι, λες και μαστιγώνουν νοερά τον δημοσιογράφο
που τόλμησε να τους υποβάλει το εκνευριστικό ερώτημα (έννοια σου όμως και πήρε
πληρωμένη την απάντηση! κι αυτός κι εμείς που ακούμε), και πότε εκστομίζοντας
τον λόγο με κρεμασμένο στο ακροχείλι τους ένα χαμογελάκι ειρωνείας: «Σε τα
‘μας τώρα;».

Ενώ οι χειμαρρώδεις της αντιπολίτευσης, που η γλώσσα τους πάει κι αυτωνών
ροδάνι, έχουν πάντοτε μια στωικότητα, ένα μειλίχιο ύφος – όσο αμείλικτος κι αν
είναι ο δημοσιογράφος. Μέχρι να ανεβούν κι αυτοί στους θώκους κι από
χαμηλοβλεπούσες Μαγδαληνές να γίνουν επιτιμητικές γλωσσοκοπάνες.

Από τους ευφραδείς λοιπόν πολιτικούς, προτιμάω τους αμήχανους. Εκείνους που
ζορίζουν το μυαλό τους, ψάχνουν τις λέξεις, στο βλέμμα τους διακρίνεις μια
υποψία αγωνίας, στριμώχνονται σαν άνθρωποι κανονικοί, δεν έχουν την απάντηση
για όλα και το δείχνουν. Πού και πού, πάνω στο στρίμωγμα τούς φεύγει και
κανένα λάθος της γραμματικής ή τού συντακτικού. Ίσα ίσα που το σφάλλειν
αποδεικνύει ότι είναι ανθρώπινοι.

(Μην παίρνουν θάρρητα οι άσχετοι! Άλλο αυτό που λέω τώρα κι άλλο η έλλειψη
συγκρότησης και δομημένου λόγου, όπου διαπιστώνεις με οδύνη πως η άβυσσος την
άβυσσον επικαλείται. Γνωρίζω κάμποσους, που απ’ την πόλη έρχονται και στην
κορυφή κανέλα. Δεν εννοώ αυτούς).

Το ξέρω, ωστόσο, πως τα ψέματα και οι αλήθειες μπορεί να λέγονται απ’ όλους.
Όμως, οι ευφραδείς σε παρασέρνουν στη γοητεία της γλωσσικής τους τελειότητας,
αλλά και στην ακράτεια μιας ανούσιας, εντέλει, φλυαρίας. Ενώ οι άλλοι οι
καημένοι, όσο και να το θέλουν, δύσκολα μπορούν να σου κρυφτούν.

O Κώστας Λογαράς είναι φιλόλογος – συγγραφέας