«H τέχνη θέλει τόλμη»

Σελίδες από την ελληνική και διεθνή καριέρα του συνθέτη Γιάννη A.Παπαϊωάννου στην έκθεση για τη ζωή και τη δράση του

Φωτογραφίες, παρτιτούρες, σημειώματα και κριτικά σημειώματα από έντυπα
φωτίζουν τη ζωή και τη δράση του συνθέτη, ερευνητή και σπουδαίου δασκάλου της
σύγχρονης μουσικής Γιάννη A. Παπαϊωάννου, που τιμάται στο Μουσείο Μπενάκη με
μια έκθεση και σειρά τεσσάρων συναυλιών.

«Αναζήτηση και πρωτοπορία» είναι οι λέξεις-κλειδιά που συνοψίζουν την
εξηντάχρονη πορεία του Γιάννη A. Παπαϊωάννου (1910-1989), ενός από τους
σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες του 20ού αιώνα, που πέρασε από όλα τα στάδια
της τονικής μουσικής, της Εθνικής Ελληνικής Σχολής, της ατονικής για να
κατακτήσει ένα προσωπικό μουσικό ιδίωμα.

Ατάκα: «H κατανόηση του καινούργιου χρειάζεται ισχυρή διαίσθηση,
διορατικότητα, ευαισθησία, οξύνοια αλλά και καλή πίστη».

Σύνθεση: «Στη σύνθεση το πιο σημαντικό είναι η γομολάστιχα».

Εθνική Σχολή: Στα έργα του της πρώτης περιόδου αναγνωρίζεται «ο
μελωδικός πλούτος και η ποικιλία των κλιμάκων και των τρόπων των δημοτικών
τραγουδιών και της βυζαντινής μουσικής», που αποτελούν τις πηγές για τη
δημιουργία εθνικής μουσικής. Τη βυζαντινή μουσική τη μελέτησε βαθιά – γράφει η
Αγγλοελληνική Επιθεώρηση του Δεκεμβρίου του 1947. Ο Παπαϊωάννου αποσπά τους
κανόνες του αυθεντικού υλικού και τους εφαρμόζει σε διάφορα επίπεδα αφαίρεσης,
διατηρώντας έναν ήχο κι ένα άρωμα ελληνικό, που βοήθησαν στην καθιέρωσή του.

Έτος-σταθμός το 1949-50, όταν ο Γιάννης Ανδρέου Παπαϊωάννου
επισκέπτεται με υποτροφία της Ουνέσκο για έναν περίπου χρόνο τα μουσικά κέντρα
της Ευρώπης και ξεκινά τη γνωριμία, μελέτη και αφομοίωση των νεωτεριστικών
μουσικών τάσεων με τη δωδεκαφωνική σειραϊκή και μετασειραϊκή μουσική και τη
μελέτη των μαθηματικών. Το 1965 ιδρύεται ο Ελληνικός Σύνδεσμος Σύγχρονης
Μουσικής. «Επιθυμία μου είναι να μελετήσω τις τάσεις, τις κατευθύνσεις και το
πνεύμα που εμπνέει τη σύγχρονη ευρωπαϊκή μουσική δημιουργία. Εύχομαι να
διαμορφώσω τη νέα γενιά συνθετών της πατρίδας μου και να τους δώσω υγιείς
σταθερές και καθαρά διατυπωμένες κατευθύνσεις».

Ρεκόρ: H Πέμπτη Συμφωνία του έκανε 60 εκτελέσεις στις Ηνωμένες
Πολιτείες!

Μουσικός «σταθμός»: Εδώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ακροασθούν ηχητικά
ντοκουμέντα από διάφορες εκτελέσεις έργων του, ενώ διάχυτη στην έκθεση θα
ακούγεται και η μουσική τού συνθέτη.

Προέλευση: Ο κορμός του εκθεσιακού υλικού προέρχεται από το αρχείο του
συνθέτη το οποίο δωρήθηκε από τη σύζυγό του Ειρήνη στο Ιστορικό Αρχείο του
Μουσείου Μπενάκη, ενώ για την οργάνωση της έκθεσης συνεργάστηκαν το Ιόνιο
Πανεπιστήμιο και άλλοι φορείς, όπως λ.χ. το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο
Βορείου Ελλάδος, για τις παραστάσεις των οποίων ο Γ. Παπαϊωάννου συνέθεσε
μουσικές.

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Το μουσικό κουτί» με καρτέλες που μας
μεταφέρουν στο εργαστήρι του συνθέτη και ένα CD που δείχνει πώς λειτουργεί η
δωδεκάφθογγη τεχνική σύνθεσης. Πληροφορίες στο τηλ. 210-3671.043.

Απόψε: Μουσική εκδήλωση στο Μουσείο Μπενάκη με το Ελληνικό Συγκρότημα
Σύγχρονης Μουσικής, υπό τον Ιάκωβο Κονιτόπουλο. Είσοδος: 10 ευρώ.

INFO

«Γιάννης Παπαϊωάννου: Ο Συνθέτης, ο Δάσκαλος, Αναζήτηση και Πρωτοπορία», στο
Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1, τηλ. 210-3671.000). Επιμέλεια: Βαλεντίνη Τσελίκα,
Σταμάτης Ζάννος. Έως 29 Φεβρουαρίου.