Mονομαχίες και βεντέτες στον «πόλεμο των πίξελ»

Πιστοποιητικό γάμου, όχι «τέχνη για την τέχνη», είναι το περίφημο «Πορτρέτο του Αρνολφίνι» (1434), και έγινε με τη βοήθεια πρώιμης φωτογραφικής μηχανής. H σημερινή «μονομαχία» των κορυφαίων μοντέλων Cannon 300D και Sony DSC-F828 έχει πίσω της νοοτροπίες που ανάγονται σ’ εκείνα τα χρόνια, πολύ πριν από την πρώτη (Giroux, 1839) φωτογραφική μηχανή

Ένας «άγνωστος πόλεμος» μαίνεται στον κόσμο της φωτογραφίας. H Kodak σταματά
την παραγωγή φιλμικών φωτογραφικών μηχανών σε βασικές αγορές (ΗΠΑ. Ευρώπη,
Καναδάς) και αφοσιώνεται στις ψηφιακές. H Canon ανακοίνωσε 20 νέα ψηφιακά
μοντέλα για το 2004. Και η διαμάχη των κατόχων τής Digital Rebel με τους
«οπαδούς» τής Sony DSC-F828, που μόλις κυκλοφόρησε, απασχολεί καθημερινά τις
σχετικές ιστοσελίδες, με εκατοντάδες επιχειρηματολογίες.

Στο πρώτο πλάνο, οι αιτίες του «πολέμου» είναι προφανείς: 53.000.000 ψηφιακές
φωτογραφικές μηχανές θα πωληθούν εφέτος, για πρώτη φορά περισσότερες από τις
φιλμικές. Στο δεύτερο είναι πολυπλοκότερο, αφορά τον οπτικό πολιτισμό, τις
νοοτροπίες μας και τις παλιές διαμάχες στον χώρο της ζωγραφικής, τις οποίες
κληρονόμησε η φωτογραφία, με την οποία οι αλληλεπιδραστικές σχέσεις της
ζωγραφικής παραμένουν ισχυρές.

Οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές (digicam) εμφανίστηκαν πριν από 10
χρόνια. Με «τσιπάκια» αντί για φιλμ, αυτοματισμούς στο διάφραγμα και ειδικό
λογισμικό επεξεργασίας, ανέδειξαν τον υπολογιστή σε εργαστήριο φωτογραφίας. Οι
μικρές κάμερες σε κινητά τηλέφωνα τώρα, προετοιμάζουν ακόμη περισσότερους
χρήστες.

Οι digicam δίνουν τη δυνατότητα να φωτογραφίζουμε χωρίς διαμεσολάβηση ειδικού
(ανθρώπου ή καταστήματος), να τυπώνουμε ή να στέλνουμε φωτογραφίες σε όλόκληρο
τον πλανήτη με το Διαδίκτυο. Δεκάδες είναι τα συμπληρωματικά προϊόντα: φακοί,
τσιπάκια αποθήκευσης, εκτυπωτές, περιοδικά, ιστοσελίδες, γκαλερί και τεράστια
η διαφημιστική δαπάνη.

Ένας θαυμαστός νέος κόσμος για την εικόνα. Εφεξής, η οπτική επικοινωνία
δεν είναι μόνο φυσική όραση, αλλά και καταγραφόμενη. Είναι όπως τότε που ο
πολύς κόσμος πρωτοέμαθε να γράφει και όχι μόνο να μιλά.

Τον «πόλεμο» των πίξελ (των ψηφιακών κουκίδων) πυροδότησε η κυκλοφορία τής
Sony DSC-F828. Φωτογραφίζει σε 8 μεγκαπίξελ (σαν το φίλμ), με επταπλό ζουμ,
πολυάριθμες ρυθμίσεις, βίντεο 640 γραμμών-30 καρέ, «όλα σε ένα». Είναι ένα
εργαλείο-μαγνήτης, αν όχι για τους επαγγελματίες, οπωσδήποτε για τους χρήστες
υπολογιστών. Βασικός ανταγωνιστής, η Cannon 300D («Digital Rebel», SLR, 6
μεγκαπίξελ), με λιγότερες ρυθμίσεις, αλλά με δυνατότητα για εναλλακτικούς
φακούς, ελκυστική για «μεταγραφή» των έμπειρων φωτογράφων της φιλμικής εποχής.

Κάθε «μονομάχος» εκπροσωπεί δεκάδες άλλα μοντέλα και αντίστοιχες νοοτροπίες.
Πλήρη έλεγχο στους φακούς – και θέα μέσα απ’ αυτούς, «SLR»- προτιμούν οι
Cannonites, αυτοματισμούς και μικρότερο όγκο, οι φίλοι των digicam.

Τα πρώτα χρόνια της φωτογραφικής μηχανής (1839 κ.εξ.) θυμίζει η
διαμάχη, τότε που τα εργαστήρια των ζωγράφων μετατράπηκαν σε φωτογραφεία, όπως
έγινε με τους Αδελφούς Μαργαρίτη («Φωτογράφοι και Ζωγράφοι» έγραφε η ταμπέλα
τους), στην Αθήνα του 1960. Γρήγορο και φτηνό φωτογραφικό πορτρέτο για τους
πολλούς, επιδέξιο ζωγραφικό «λίφτινγκ» της φυσικής όψης των πραγμάτων για τους
λίγους πλούσιους. H ζωγραφική έχασε την προαιώνια πελατεία της, αλλά αμέσως
μετά «εφηύρε» τον ιμπρεσιονισμό, το υποκειμενικό βλέμμα, τη σύγχρονη τέχνη.

Όμως η «βεντέτα» ξεκίνησε τέσσερις αιώνες πριν, όταν η μνημειακή
τοιχογραφία της καθολικής Ιταλίας νικήθηκε από την λεπτομερειακή ελαιογραφία
της προτεσταντικής Βόρειας Ευρώπης. Όπως αποδεικνύουν πρόσφατες μελέτες – και
μία του ζωγράφου Αντ. Χόκνεϊ – η μισή Ιστορία της Τέχνης διαβάζεται και ως
προϊστορία της φωτογραφίας, αφού στην camera obscura – πρώιμη φωτογραφική
μηχανή – βασίστηκαν οι Βαν Άικ, Μπρέγκελ, Βερμέερ, Βελάσκεθ, κ.ά.π.!

Πιστοποιητικό γάμου, όχι «τέχνη για την τέχνη», είναι το περίφημο «Πορτρέτο
του Αρνολφίνι». Με τη φωτογραφία, ο καθένας – όχι μόνο οι πλούσιοι – απέκτησε
όργανο οπτικής μαρτυρίας. H καλλιτεχνία ήλθε μετά.

Οι δύο αντίπαλοι

SLR λοιπόν, με πολλά σεμινάρια και τελετουργία των εναλλακτικών φακών; Ή
«point-and-shoot digicam», εικόνα έτοιμη σε δευτερόλεπτα, από τον καθένα; Στις
πωλήσεις μεταξύ έμπειρων φωτογράφων νικά τώρα η Canon, με πολλούς φακούς SLR,
τη φθηνή 300D ή τις ακριβότερες αδελφές της 10D ή 1Ds, έστω και με ανταγωνισμό
από τις FujiS2-Pro, Pentax1stD, Sigma10D, Olympus Ε-1, κ.ά. Όμως, στο
μάρκετινγκ των εκατομμυρίων νεοεισερχόμενων, η Sony είναι πιο έμπειρη.

Για το 2004 πάντως, τα αναμενόμενα μερίδια αγοράς είναι: Cannon 25%, Sony 14%,
Nikon 11%, Olympus 10%, Fuji 9%, κ.ο.κ.

LINKS

http://www.dpreview.com/reviews/

http: //www.dpreview.com/forums/

http: //www.digicamhistory.com/

http: //www.luminous-landscape.com/

http: //www.popphoto.com/