Πρόσωπα Tο τελευταίο τσαντόρ

Από τα ένδεκα εκατομμύρια γυναίκες που ζουν στην Υεμένη, ένδεκα δεν
κυκλοφορούν καλυμμένες.

Αμάλ Μπάσα. H πρώτη Υεμενίτισσα που κυκλοφόρησε δημόσια χωρίς τσαντόρ

Δεν φορούν ούτε το νικάμπ, το ένδυμα που αφήνει ξεσκέπαστα μόνο τα μάτια και
το οποίο φοράει το 99% των γυναικών στη χώρα, ούτε το τσαντόρ, που καλύπτει το
πρόσωπο και τα μαλλιά. Ζουν στη Σαναά, το Άντεν και το Ταΐζ, γνωρίζονται
μεταξύ τους και διατηρούν επαφή. H πρώτη ήταν η Αμάλ Μπάσα, που αγάπησε το
σινεμά, την ελευθερία και τον άνδρα που η ίδια επέλεξε. Πιστεύει πως οι ένδεκα
θα γίνουν σύντομα πολύ περισσότερες, αλλά ξέρει επίσης πως πολλές γυναίκες
αισθάνονται καλύτερα καλυμμένες. Το σημαντικό είναι να μπορούν να επιλέξουν.

H Αμάλ γεννήθηκε στο Ταΐζ, σε μια οικογένεια τα μέλη της οποίας είναι απ’
ευθείας απόγονοι του εμίρη που κυβερνούσε κάποτε τη χώρα. Ο πατέρας της ήταν
ένας άνθρωπος μορφωμένος, το γραφείο του ήταν γεμάτο βιβλία και η Αμάλ
ονειρευόταν να γίνει κάποτε συγγραφέας. Αλλά στα επτά της, ο πατέρας της την
ενημέρωσε ότι θα γινόταν η σύζυγος του γιου ενός φίλου του. Ο γαμπρός ήταν
πέντε χρόνια μεγαλύτερός της, η Αμάλ τον γνώριζε, είχαν παίξει μαζί, αλλά η
ιδέα να τον παντρευτεί σε μερικά χρόνια την τρόμαξε. Σε αντίδραση, το ‘σκασε
από το σχολείο και πήγε σινεμά. Όταν επέστρεψε, ο πατέρας της ανακοίνωσε: «Από
αύριο θα φορέσεις τσαντόρ».

Στα 9 της, ο πατέρας πέθανε και η γιαγιά της επέβαλε το νικάμπ. «Κάτω απ’ αυτή
τη μαύρη κάπα δεν μπορούσα να αναπνεύσω, ζεσταινόμουν, δεν έβλεπα καλά. Και
ήμουν όλο και πιο θυμωμένη». Στα 12 της αρνήθηκε μπροστά στον δικαστή να
παντρευτεί τον έφηβο που της έδιναν. Και στα 13 της ξεσκέπασε το πρόσωπο (όχι
όμως και τα μαλλιά), βγήκε από το σπίτι και έκανε επί ώρες βόλτες σε κάθε
δρόμο της πόλης για να τη δουν οι πάντες και να είναι έτσι άχρηστο να
ξαναφορέσει το νικάμπ. H οικογένεια την εκδικήθηκε μερικά χρόνια αργότερα,
επιβάλλοντάς της έναν άλλο σύζυγο. Στα 16 της παντρεύτηκε, εννέα μήνες μετά
έγινε μητέρα και στα 17 της χώρισε. Για να κρατήσει τον γιο της, πλήρωσε στον
πρώην σύζυγο ένα σωρό χρήματα.

Στα 18 της πήγε στο Κάιρο και σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Αμερικανικό
Πανεπιστήμιο. Όταν επέστρεψε στη Σαναά, βρήκε δουλειά στον ΟΗΕ και παντρεύτηκε
από έρωτα τον Άχμεντ Ταμπούς, ιδεολόγο ενός αντιπολιτευόμενου κόμματος και
δημοσιογράφο, με τον οποίο απέκτησε δύο γιους. Ο Ταμπούς πέθανε το 1998 κάτω
από μυστηριώδεις συνθήκες, μάλλον δηλητηριασμένος, και η Αμάλ έφυγε με τα
παιδιά της για την Αγγλία, όπου έκανε ένα μάστερ. Επιστρέφοντας, άφησε το
τελευταίο της τσαντόρ στο αεροπλάνο.