«Xρυσοί» και μετά θάνατον!

Ο Έλβις Πρίσλεϊ, ο Τσαρλς Σουλτζ και ο Τζ. P. Τόλκιν βρίσκονται στην κορυφή
της λίστας των καλλιτεχνών με τα μεγαλύτερα έσοδα μετά θάνατον. Πώς γίνεται να
κερδίζει κάποιος χρήματα μετά τον θάνατό του; Στην περίπτωση του Έλβις και του
ράπερ Τουπάκ Σακούρ για παράδειγμα, νέες συλλογές και ακυκλοφόρητα τραγούδια
πουλάνε εκατομμύρια κομμάτια -σύμφωνα με τα στοιχεία του «Forbes».

Ο Τόλκιν και άλλοι συγγραφείς κερδίζουν ποσοστά από τα βιβλία τους που
γίνονται ταινίες. Κέρδη έχουν και οι συνθέτες, όπως ο Τζον Λένον, τα τραγούδια
των οποίων εξακολουθούν να παίζονται στο ραδιόφωνο ή να ηχογραφούνται σε νέες
εκτελέσεις. Τέλος, οι διαφημιστές πληρώνουν ακόμα και σήμερα για να
χρησιμοποιήσουν την εικόνα της Μέριλιν Μονρό στις καμπάνιες.

«Βασιλιάς» ακόμα και μετά τη ζωή, ο Έλβις κέρδισε πέρυσι 40 εκατ. δολάρια, ενώ το έργο του Τσαρλς Σουλτζ, δημιουργού του Σνούπι, προσέθεσε άλλα 32 εκατ. στις τσέπες των κληρονόμων του

Ο Έλβις βέβαια παραμένει στην κορυφή σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τον
θάνατό του. Πέρυσι, τα κέρδη του έφθασαν τα 40 εκατ. δολάρια. Σ’ αυτό
συνέβαλλαν η κυκλοφορία της πρώτης συλλογής με τα 30 τραγούδια του που έφθασαν
στο νούμερο ένα των τσαρτ, η οποία πούλησε εννέα εκατομμύρια κομμάτια σε όλον
τον κόσμο, αλλά και της συνέχειάς της, που πούλησε 181.000 κομμάτια την πρώτη
εβδομάδα. Άλλο μεγάλο έσοδο ήταν οι 600.000 επισκέπτες στην έπαυλή του, στην
Γκρέισλαντ.

Δεύτερος μεγάλος κερδισμένος της λίστας είναι ο σχεδιαστής του Σνούπι, ο
Σουλτζ, με κέρδη που φτάνουν τα 32 εκατ. δολάρια από τις πωλήσεις των κόμικς.
Συνολικά, όμως, στις τσέπες των κληρονόμων μπήκαν 1,2 δισ. δολάρια το 2002,
κυρίως από τη χρήση των χαρακτήρων του κόμικς σε διαφημίσεις, κάρτες,
μπλουζάκια κ.λπ.

H επιτυχία του κινηματογραφικού Άρχοντα των Δαχτυλιδιών τα τελευταία
δύο χρόνια έχει δώσει νέα ώθηση στις πωλήσεις των βιβλίων του Τόλκιν. Κι έτσι,
ο συγγραφέας βρίσκεται στην τρίτη θέση της λίστας με 22 εκατ. δολάρια. Πέρυσι,
η τριλογία του πούλησε 8,6 εκατ. αντίτυπα μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ο
«Χόμπιτ», το βιβλίο που προηγείται της τριλογίας, πούλησε 2,3 εκατομμύρια.
Αλλά οι ευτυχείς κληρονόμοι του έχουν ποσοστά τόσο από τα έσοδα της ταινίας
όσο και του DVD και του βιντεογκέιμ, που φτάνουν συνολικά τα 5,6 εκατ.
δολάρια.

Το Τοπ-10 συμπληρώνεται με τους Λένον, Τζορτζ Χάρισον, δρα Σους (συγγραφέα
παραμυθιών), Ντέιλ Έρνχαρντ (οδηγό ράλι), τον ράπερ Τουπάκ Σακούρ, τον βασιλιά
της ρέγγε Μπομπ Μάρλεϊ και τη Μέριλιν Μονρό.

Χατζιδάκις, ρεμπέτες και ποιητές

Στα ελληνικά μουσικά πράγματα, ο αξέχαστος Μάνος Χατζιδάκις εξακολουθεί
πάντα να είναι το «Νο 1», όπως είπε πρόσφατα και ο Διονύσης Σαββόπουλος. Μόνον
δύο έργα του, το δημοφιλέστατο – εσαεί – «Χαμόγελο της Τζοκόντας» και ο
«Μεγάλος Ερωτικός» πουλάνε, αδιαλείπτως, πάνω από 10.000 αντίτυπα το χρόνο.
Όμως, «μπεστ σέλερ» είναι και οι ρεμπέτες και λαϊκοί συνθέτες (Τσιτσάνης,
Βαμβακάρης, Παπαϊωάννου, Μητσάκης, Ζαμπέτας, Χιώτης), οι οικογένειες των
οποίων – όπως είπε χαρακτηριστικά στέλεχος της Ανώνυμης Εταιρείας Πνευματικής
Ιδιοκτησίας, ΑΕΠΙ, «παίρνουν “σύνταξη” κατά πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι είχαν
φανταστεί στη ζωή τους εκείνοι»…

Στο πάνθεον των ελληνικών γραμμάτων, κερδισμένοι είναι οι ποιητές. Ειδικά η
«χρυσή τριάδα» του Ίκαρου, με τους δύο Νομπελίστες, Σεφέρη και Ελύτη, και τον
Καβάφη. H ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη είναι πιο «εμπορική», καθώς οι πιο
δημοφιλείς συλλογές του («Άξιον Εστί», «Μονόγραμμα», «Προσανατολισμοί», «Μαρία
Νεφέλη») εξαντλούν μία έκδοση των 7.000 αντιτύπων κάθε ένα έως ενάμιση χρόνο.
Πριν από δέκα μήνες κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά και τα άπαντα του ποιητή και
έως τώρα έχουν διατεθεί 26.000 αντίτυπα. Σεφέρης και Καβάφης (οι
συγκεντρωτικοί τόμοι των ποιημάτων τους) εξαντλούν σταθερά μία έκδοση των
10.000 αντιτύπων κάθε δύο χρόνια. Στην πεζογραφία, αυτήν τη στιγμή, πιο πολλά
αντίτυπα διατίθενται από έργα του Καραγάτση: υπολογίζονται σε 10.000 τον
χρόνο, μέρος όμως αυτών διατίθεται στα σχολεία. Ο απόλυτος «μπεστσελερίστας»
είναι βέβαια ο Καζαντζάκης, για τον οποίο όμως δεν υπάρχουν ασφαλή στοιχεία.