Διαστάσεις Οι συντηρητικοί της Eυρώπης

Ο αποδιοπομπαίος τράγος για το διαφαινόμενο ναυάγιο του ευρωπαϊκού
Συντάγματος βρέθηκε: είναι η Ισπανία και η Πολωνία. Μα οι πραγματικοί
υπεύθυνοι είναι άλλοι.

Ελπίζω η Ευρώπη να μην καταλήξει ένα είδος διευρυμένης Ιταλίας (του Αλτάν, από το Εσπρέσσο)

Την παραμονή της συνόδου των Βρυξελλών, η Ευρωπαϊκή Ένωση διέρχεται άλλη μία
υπαρξιακή κρίση. H αφορμή είναι ο τρόπος που θα λαμβάνονται οι αποφάσεις στην
Ευρώπη των «25»: το υπό συζήτηση σχέδιο Συντάγματος προβλέπει μια διπλή
πλειοψηφία (50% των κρατών συν 60% του συνολικού πληθυσμού), αλλά η Ισπανία
και η Πολωνία δεν δέχονται να εγκαταλείψουν τα προνόμια που απέκτησαν στη
Νίκαια. Ο Ζισκάρ προτιμά να μην υπάρξει καθόλου Σύνταγμα παρά ένα Σύνταγμα
νερόβραστο και αναποτελεσματικό, ενώ οι ηγέτες του γαλλογερμανικού άξονα
διακήρυξαν χθες ότι δεν είναι διατεθειμένοι να δεχθούν μια συμφωνία με
οποιοδήποτε τίμημα. Οι Αμερικανοί, βέβαια, τρίβουν τα χέρια τους. Και
ενθαρρύνουν τους διαφωνούντες να εμμείνουν στις διασπαστικές τους απόψεις,
καλλιεργώντας τον μύθο της εθνικής κυριαρχίας.

Διότι περί μύθου πρόκειται: το αποδεικνύει το παράδειγμα της Βρετανίας, η
οποία συντάχθηκε πλήρως με την Ουάσιγκτον στο θέμα του Ιράκ χωρίς να ενισχύσει
τη θέση της (μάλλον αποδυναμώθηκε) και χωρίς να κερδίσει σε αντάλλαγμα ούτε
καν μια ισχυρότερη δέσμευση της κυβέρνησης Μπους για την επίλυση του
Παλαιστινιακού. Αν όμως είναι σήμερα τόσο δύσκολο να εγκριθεί ένα ευρωπαϊκό
Σύνταγμα, δεν ευθύνονται (μόνο) εκείνοι που έχουν την ψευδαίσθηση ότι μπορούν
να επιζήσουν μόνοι τους, έξω ή πάνω από μια υπερεθνική Ευρώπη που θα μιλά εξ
ονόματος όλων των Ευρωπαίων. Την κύρια ευθύνη, σημειώνει η Μπάρμπαρα Σπινέλι
σε άρθρο της στη Στάμπα, την έχουν περιέργως εκείνοι που υποτίθεται ότι
εργάζονται για την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Εκείνοι που έχουν μια ευρωπαϊκή
ρητορική και μια αντιευρωπαϊκή πρακτική. Οι Γάλλοι και οι Γερμανοί – κυρίως οι
δεύτεροι.

H τελευταία εκδήλωση της αντιευρωπαϊκής συμπεριφοράς τους ήταν η πρόσφατη
σύνοδος των υπουργών Οικονομικών, όπου εγκαταλείφθηκαν οι διατάξεις του
Συμφώνου Σταθερότητας για τον έλεγχο των ελλειμμάτων. Είχε προηγηθεί βέβαια ο
πόλεμος στο Ιράκ, όπου Σρέντερ και Σιράκ εξέφρασαν τη (δικαιολογημένη)
αντίθεσή τους χωρίς να ενδιαφερθούν να οικοδομήσουν μια ευρωπαϊκή συναίνεση
γύρω από τις θέσεις τους. Πεισμένοι ότι αποτελούν τον ιστορικό κινητήρα της
Ένωσης, δεν προσπάθησαν να κατανοήσουν, να εμπνεύσουν, να ενώσουν. Ο Γερμανός
καγκελάριος, ιδιαίτερα, εμφανίζεται να μπλέκει νέες εθνικές φιλοδοξίες με
παλιά σύνδρομα κατωτερότητας. H στάση αυτή μπορεί να του χαρίζει ψήφους, αλλά
οδηγεί την Ευρώπη σε αδιέξοδο.

Είναι μάταιο λοιπόν να εξακολουθούμε να μιλάμε για αντιπαράθεση ανάμεσα σε μια
φιλοευρωπαϊκή, «προοδευτική» Αριστερά και μια αντιευρωπαϊκή, «συντηρητική»
Δεξιά. Ένα μεγάλο μέρος της Αριστεράς, όπως ακριβώς και της Δεξιάς, παραμένει
προσκολλημένο στην εθνικιστική χίμαιρα. Οι πολιτικοί που νομίζουν ότι ελέγχουν
οι ίδιοι το μέλλον τους, και αρνούνται να δώσουν στην Ένωση τα μέσα για να
οικοδομήσει ένα κοινό μέλλον, είναι οι συντηρητικοί τής εποχής μας.