Στο αντίθετο ρεύμα

Και ως διά μαγείας – δεν έχω καλύτερη λέξη για τη μουσική – βρισκόμαστε σε μια
πλατεία της Ουαχάκα, κόσμος περνάει δεξιά αριστερά, κλέβει ο ένας δυο
κουβέντες από τον άλλον, κανείς δεν φαίνεται να έχει σίγουρο προορισμό,
μοιάζουν ζαλισμένοι σαν να βγήκαν μόλις από το γλέντι και να έχουν πιει πολύ,
όπως όλοι μας άλλωστε.

«La Sanduga» Lila Downs (Virgin)

H Λίλα Ντάουνς μάγεψε το κοινό του Φεστιβάλ της Σάνης. Άντε και νοτιότερα…

Η φωνή που ακούγεται – στην ίδια πλατεία και οποιαδήποτε άλλη – μοιάζει σαν να
καθαρίζει τα νοθευμένα υλικά που είναι φτιαγμένα τα όνειρα… χρήσιμη σαν
πυξίδα στη ζούγκλα ή σαν σταυρός στον πύργο των βρικολάκων. H Λίλα Ντάουνς
(κωδικός «Φρίντα»), κόρη μιας Ινδιάνας «Μιστέκ» και ενός Αγγλοαμερικανού, έχει
βρει τρόπους και μονοπάτια να οδηγεί εκεί ακόμη και τους πιο απρόθυμους να
αφεθούν στο ταξίδι. Δεν είναι μόνο το συναίσθημα – το sentimiento, όπως λέει –
που κατακλύζει τα τραγούδια της, είναι, πίσω από αυτό, μια ανεξάντλητη πηγή με
μεξικάνικη παράδοση και μουσική παιδεία (η κοπέλα έχει σπουδάσει Μουσική και
Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα – αλλά το πιο πολύτιμο πράγμα στην
τέχνη της ήταν κοντά, στο αίμα της).

Έτσι η τζαζ συνάντησε λοιπόν τους θρύλους του Μεξικού. H ταινία «Φρίντα» ήταν
αφορμή το όνομα της Λίλα Ντάουνς να ταξιδέψει ακόμη πιο μακριά, ενώ τα
«Σύνορα» («Border»), τραγούδια εμπνευσμένα από τη ζωή των μεταναστών, πέρασαν
όλα τα απαγορευτικά που συχνά οι αξιόλογες παραγωγές συναντούν στον δρόμο.
Όπως και τα άλλα, λοιπόν, τα τραγούδια στο «La Sandunga» είναι τρισδιάστατα.
Έχουν ηχώ, την ιστορία τους και το πάθος που μεταφέρουν – la sandunga,
σημειώνει η Ντάουνς, είναι ένας μεξινάκινος θρήνος για την απώλεια της μάνας –
σαν μουσική είναι ένα είδος «μεξικάνικου βαλς» που αναδύθηκε όταν το ευρωπαϊκό
έφτασε εκεί. Ξανακυκλοφορεί, λοιπόν, το άλμπουμ που είχε ηχογραφήσει η Ντάουνς
το 1997, κάτω από διαφορετικό φως τώρα και στην ευχέρεια νέου κοινού να το
αναζητήσει με τρία νέα κομμάτια και σημειώσεις δικές της στο CD. Το γνωστό
μεθυστικό άρωμα από τις πρώτες νότες έχει δώσει το κλίμα, καθώς η Ντάουνς
τραγουδάει πότε σε ολίγον μαριάτσι στυλ (Pobre Changuita), πότε σε ελαφρώς
κουβανέζικο (κάτι τέτοιο πρέπει να παίζεται με τα μπόνγκος στον ρυθμό του
Naila), πότε ξεφεύγοντας από παντού – για να δικαιώσει όλους εκείνους που τη
θέλουν σε ένα όλο δικό της ιδίωμα «made» απλώς in Mexico. Πάντως, μεταξύ μας,
η αλήθεια κρύβεται στο αποφασιστικό της βλέμμα. Δεν θα μπορούσε τα τραγούδια
αυτά να είχαν άλλα μάτια.

«Mississippi To Mali», Corey Harris (Rounder)

Την ιδέα για αυτό το μακρινό ταξίδι την είχε ο Κόρεϊ Χάρις από τη στιγμή που
αναμείχθηκε στη μεγάλη παραγωγή του Μάρτιν Σκορτσέζε για τα «Μπλουζ» – γιατί
ήθελε να δείξει με τον τρόπο του όλους τους ολοζώντανους δεσμούς της
αφρικανικής μουσικής με την αφροαμερικανική, τη «μαύρη» μουσική που λέμε
σήμερα – είτε τζαζ είναι, είτε φανκ, είτε r’n’b και hip hop – ό,τι κι αν
πείτε. Ιδού, λέει ο Κόρεϊ Χάρις (και λάβετε την άποψή του σοβαρά) – γεννημένος
στο Ντένβερ του Κολοράντο, ταξιδεμένος στο Καμερούν της Αφρικής, με ναό της
έμπνευσής του στο Δέλτα του Μισισιπή, όπου αγκάλιασε τα μπλουζ και μπλουζ του
ανταπέδωσαν με εκείνο σαν… να παίζει ντραμς, παίξιμο της κιθάρας -, ακούστε
τον ρυθμό, τα όργανα, τους ήχους, τους καλεσμένους στο CD και κρίνετε από
μόνοι σας – όχι πως και ο Σκορτσέζε δηλαδή θέλει να σας παραπλανήσει. Πώς
κινούνται τα ρεύματα της μουσικής, από πού έρχονται και πού πηγαίνουν.

«The other Side» Lucky Dube (Α&Ν)

Το τζαμαϊκανικό κύμα που έφτασε ώς τη Νότια Αφρική έλουσε από την κορυφή ώς τα
νύχια τον Λάκι Ντουμπ, αστέρι σήμερα της νοτιοαφρικανικής ρέγγε. Στεκόταν εκεί
παίζοντας ροκ εν ρολ όταν άκουσε τον Μάρλεϊ και τον Τζίμι Κλιφ και ένιωσε τον
ρυθμό να χτυπάει κόκκινο. Στα μεγάλα φεστιβάλ της ρέγγε ο Ντουπ έχει πάντα
θέση και οι α λα Wailers μελωδίες του πιάνουν επαφή με την αλήθεια της
μουσικής, που μεταφέρει, εκεί που πάει να σε χαλαρώσει και να σε πάει μακριά,
μηνύματα για τη ζωή σαν το παιχνιδιάρικο «Ding Ding Licky Licky Bong», που
μιλάει για τον αγώνα επιβίωσης σε μεγάλο ζόρι. Αξίζουν για τις ρέγγε
αποκλίσεις τους και τις «μέσα από τη ζωή» παραστάσεις τα «Divorce Party» και
«Family Ties», αλλά και το «Julie Julie» που κάνει τα γλυκά μάτια σε μια
τζαζ-ο-φανκ συμμαχία. Όλα μπορείς να τα πεις αρκεί να έχεις τον τρόπο.

Όνομα και διεύθυνση

* Περιπλάνηση στα χρώματα και τις μουσικές με σύμβολα και
αναπαραστάσεις. Το αναλαμβάνει η Λίλα Ντάουνς http: //www.liladowns.com.

* Ωστόσο, αν κανείς θέλει να μάθει τι ακριβώς είναι οι «μαριάτσι» και
γιατί μας αρέσει η μουσική τους, κάτι λέει εδώ: http: //www.mexconnect.com/mex-/guadalajara/marhis.html

* Τι προσέφερε ο Μισισιπής στη μουσική; Ερώτηση ούτε για την A’
Δημοτικού. http: //www.msmusic.org/