Ένας Tούρκος… Kισλόφσκι

Το πλεονέκτημα του Νουρί Μπίλγκε Σεϊλάν είναι κινηματογραφικό. Και γι’ αυτό «αόρατο». Έχοντας αφομοιώσει τον μινιμαλισμό του Ρομπέρ Μπρεσόν και την ποιητική ενός Κριστόφ Κισλόφσκι (με επιρροές Ταρκόφσκι), καταφέρνει όσο κανείς άλλος τελευταία να «κυκλοφορεί» με άνεση στις γκρίζες ζώνες

Στο «Μουντιάλ 2002» η Τουρκία κέρδισε την τρίτη θέση. Ένα χρόνο αργότερα και
συγκεκριμένα τον Μάιο του 2003 έφυγε από το Φεστιβάλ των Καννών – τη
μεγαλύτερη κινηματογραφική διοργάνωση – κερδίζοντας τη δεύτερη θέση!

Για να καταλάβετε τι ακριβώς συνέβη εκείνη την απίστευτη Κυριακή 25 του Μάη,
ένα σας λέω. Όλοι, μα όλοι στοιχημάτιζαν πως ο Χρυσός Φοίνικας θα πέσει στην
αγκαλιά του «Dogville» και του Λαρς φον Τρίερ. Όμως ο πρόεδρος της Κριτικής
Επιτροπής, Πατρίς Σερό, είχε διαφορετική γνώμη. Έτσι, δύο αουτσάιντερ – ο
«Ελέφαντας» του Γκας Βαν Σαντ, που θα προβληθεί κι αυτό σε αβάν πρεμιέρ, και
το «Uzak» (Μακριά)… κάποιου Νουρί Μπίλγκε Σεϊλάν – γκρέμισαν όλες τις
προβλέψεις. Το πρώτο κατέκτησε Χρυσό Φοίνικα και βραβείο σκηνοθεσίας και το
δεύτερο το Μεγάλο Ειδικό βραβείο της Επιτροπής και καλύτερη ανδρική ερμηνεία
(από τους δύο πρωταγωνιστές, ο πρώτος, Μεχμέτ Εμίν Τοπράκ, βρήκε τραγικό
θάνατο σε τροχαίο).

Ο λόγος αυτού του ανέλπιστου θριάμβου ήταν αυτονόητος: Ο χαμηλόφωνος
44χρονος Τούρκος… Κισλόφσκι υπέγραψε μία από τις ελάχιστες και τόσο στέρεες
ταινίες της φετινής χρονιάς. Απλώς εμείς όλοι της δημοσιογραφικής «φυλής»
πιαστήκαμε ανέτοιμοι να παραδεχτούμε μια ολοφάνερη πραγματικότητα. Γιατί όχι
πρωτοπορία από την Τουρκία; Σάμπως οι ταινίες του μακαρίτη Γιλμάζ Γκιουνέι δεν
εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να είναι το καμάρι της λαϊκής οθόνης;

Στο «Uzak» το σενάριο προκύπτει μέσα από την αισθητική. Το ένα είναι σάρκα και
αίμα του άλλου. Σπάνιο.

Δύο εξαδέλφια από δύο διαφορετικούς κόσμους συναντώνται στον ίδιο
μελαγχολικό τόπο. Στη σημερινή Κωνσταντινούπολη. Ο πρώτος είναι ευκατάστατος
φωτογράφος, με καλλιτεχνικές ανησυχίες και ιδιοκτήτης ενός περιποιημένου
διαμερίσματος. Ο δεύτερος έρχεται από τη μακρινή και πρωτόγονη Ανατολία για να
βρει δουλειά στην Πόλη. Όλα είναι μουντά, σκοτεινά, βαριά και «ακίνητα». Όμως
αν προσέξεις, αντιλαμβάνεσαι την υπαινικτική κριτική διάθεση που υφαίνεται
στις σχέσεις και από τον περιβάλλοντα χώρο. Αλλοτρίωση, αποξένωση, κατάρρευση.
Μικρά, αδιόρατα γλιστρήματα προς το κενό. Το αποτέλεσμα είναι μοναδικό. Ο
Τούρκος… Κισλόφσκι καταφέρνει με ελάχιστα πρόσωπα και ανεπαίσθητες κινήσεις
να πει τόσα για το αληθινό πρόσωπο της σημερινής Τουρκίας όσα προσπαθούν να
περιγράψουν άλλοι με πλήρη ανθρώπινο και τεχνικό εξοπλισμό.

«Για την άχρωμη ζωή»

Με τα λόγια του σκηνοθέτη Νουρί Μπίλγκε Σεϊλάν: «Ήθελα να φτιάξω μια ταινία
για την άχρωμη, απαθή και μονότονη ζωή στην πόλη, όπου όλες οι μέρες είναι
όμοιες και περνούν χωρίς να αφήσουν κανένα ίχνος παρά μόνο ένα έντονο αίσθημα
ασημαντότητας. Αυτή ίσως είναι η πιο αυτοβιογραφική μου ταινία». Θα πρόσθετα
και μία από τις καλύτερες της χρονιάς!

INFO

Αβάν πρεμιέρ το Σάββατο, στις 14.00, στον «Απόλλωνα» (Σταδίου). Είσοδος με
προσκλήσεις που θα ανταλλάσσονται με τα κουπόνια του Cine Club, στο ταμείο του κινηματογράφου.