Aνταπόκριση για μια ιστορική προσφορά

H δήμαρχος Αθηναίων Ντόρα Μπακογιάννη με τον υπουργό Εσωτερικών Κώστα Σκανδαλίδη, κατά τη χθεσινή παρουσίαση της «Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού»

«Εθνικό είναι το αληθές. H πρωτοβουλία των “ΝΕΩΝ” έχει λοιπόν μεγάλη πολιτική
σημασία, η έκδοση του συγκεκριμένου έργου αποτελεί μια εύστοχη, ορθολογική και
αποτελεσματική επιλογή», είπε ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος κατά
τη χθεσινή παρουσίαση του μεγάλου εκδοτικού έργου «Ιστορία του Νέου
Ελληνισμού». Το δεκάτομο έργο που θα δίδεται από το Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου, σε
τεύχη, δωρεάν μαζί με «TA NEA», παρουσιάστηκε χθες το απόγευμα στην κατάμεστη
αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Το παρουσίασαν ο
διευθυντής της εφημερίδας «TA NEA» Παντελής Καψής και οι ιστορικοί Βασίλης
Παναγιωτόπουλος (διευθυντής έκδοσης, συντονιστής της προσπάθειας των 135
επιστημόνων-συγγραφέων του δεκάτομου έργου), Σπύρος Ασδραχάς και Βασίλης
Κρεμμυδάς.

Για μία «πολύ ωραία στιγμή της ελληνικής ωριμότητας» μίλησε ο διευθυντής
έκδοσης κ. Βασίλης Παναγιωτόπουλος, καθώς «πρόσωπα που διαχειρίζονται τα κοινά
όπως ο διευθυντής των “ΝΕΩΝ” και ένας εν ενεργεία υπουργός έχουν ορθές
αντιλήψεις για την Ιστορία. Και είναι μεγάλη τύχη για έναν ιστορικό στην
ωριμότητά του να σχεδιάσει και να διευθύνει ένα τέτοιο έργο».

Ο διευθυντής των «ΝΕΩΝ» κ. Παντελής Καψής θύμισε τον αφορισμό του Άρθουρ
Μίλερ: «Μια ιστορική εποχή τελειώνει όταν εξαντλούνται οι αυταπάτες». Και
πρόσθεσε ότι σήμερα είναι μια τέτοια στιγμή, καθώς «εξαντλήθηκαν πράγματι οι
αυταπάτες και του σοβιετικού και του αμερικανικού ονείρου». Αλλά και στην
Ελλάδα «όλοι συνειδητοποιούμε ότι βλέπαμε την Ιστορία μέσα από φτιασίδια.
Σήμερα πατάμε πια καλύτερα στα πόδια μας για να δούμε και τις δικές μας
αυταπάτες. Και ίσως για να δημιουργήσουμε και τις αυταπάτες του μέλλοντος».

Ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης

«TA NEA» δημιούργησαν μια παράδοση τέτοιων προσφορών, σημείωσε ο κ.
Καψής, με την έκδοση του Grand Larousse και τη «Μεγάλη Ιστορία του 20ού
Αιώνα». «H “Ιστορία του Νέου Ελληνισμού” είναι το μεγαλύτερο έργο που
αναλάβαμε, ώς τώρα, να εκδώσουμε – ένα έργο ίσως κολοσσιαίο, που το κοιτούμε
με δέος και το οποίο φέρνουμε εις πέρας μόνο χάρις στη συμπαράσταση κορυφαίων
ιστορικών».

«Πολύτιμο έργο αναφοράς για όλους τους Έλληνες» χαρακτήρισε την έκδοση ο
διευθυντής του εκδοτικού οίκου «Ελληνικά Γράμματα» κ. Παύλος Παπαχριστοφίλου.
Σε σύντομη ομιλία του, ο πρόεδρος του ομίλου Altec, που συνέβαλε στο κόστος
της έκδοσης, κ. Θανάσης Αθανασούλης τόνισε ότι «η γνώση και η πληροφορία είναι
καταλύτες για να αξιοποιηθεί η τεχνολογία».

Την εκδήλωση στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» παρακολούθησαν προσωπικότητες
του πολιτικού κόσμου, της επιστήμης και των γραμμάτων. Ανάμεσά τους ο πρόεδρος
της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης, η δήμαρχος Αθηναίων Ντόρα Μπακογιάννη, οι
υπουργοί κ.κ. Τηλέμαχος Χυτήρης, Κώστας Σκανδαλίδης, Γιώργος Λιάνης, Χρήστος
Πρωτόπαπας, Νάσος Αλευράς, Χάρης Καστανίδης, ο γραμματέας της K.E. του ΠΑΣΟΚ
Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, οι κ.κ. Γιάννης Καψής, Χρήστος Παπουτσής, Μιχάλης
Νεονάκης, Μιλένα Αποστολάκη, καθώς και οι κ.κ. Αδαμάντιος Πεπελάσης, Γιάννης
Βούλγαρης, Παύλος Γιαννακόπουλος, ο συγγραφέας Θανάσης Βαλτινός και ο ποιητής
– δημοσιογράφος Λευτέρης Παπαδόπουλος.

Ευάγγελος Βενιζέλος: «Ξεπερνά τα στερεότυπα»

«”TA NEA” γνωρίζουν πως η Ιστορία έχει μια ανελέητη επικαιρότητα», είπε ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος

Ο υπουργός Πολιτισμού κ. Ευάγγελος Βενιζέλος σημείωσε στη χθεσινή παρουσίαση
της «Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού» ότι «”TA NEA” γνωρίζουν πως η Ιστορία έχει
μια ανελέητη επικαιρότητα. Ότι ο ρόλος της εφημερίδας είναι ενημερωτικός, αλλά
και ευρύτερα παιδαγωγικός. Και ότι όταν ξεπερνά τα στερεότυπα, μπορεί να βρει
νέα κοιτάσματα αναγνωστών.

Είναι ένα ερώτημα γιατί κάθε γενιά θέλει να αφηγηθεί ξανά την Ιστορία. Ειδικά
γιατί η σημερινή μετανεωτερική γενιά θέλει να μπει σε αυτήν την περιπέτεια.
Είναι όμως πράγματι αναγκαίο να γίνει. Το δείχνει τόσο η απόφαση των ιστορικών
να την ξαναγράψουν όσο και η απόφαση των “ΝΕΩΝ” να τη διαθέσουν στο ευρύ
κοινό. Είναι άλλωστε γεγονός ότι κάθε γενιά νιώθει την ανάγκη να ξεπεράσει την
ιδεολογική χρήση της Ιστορίας. Διότι είναι αιχμάλωτη των στερεοτύπων με τα
οποία μεγάλωσε. Δημιουργούνται προκαταλήψεις, ιδεολογικοί συλλογικοί μύθοι που
φτάνουν στο σημείο να φαίνονται αυταπόδεικτοι. Ίσως η προσπάθεια να ξενίσει
ορισμένους. Αλλά νομίζω ότι και ο περιβόητος “μέσος αναγνώστης” είναι επίσης
ένας μύθος. Είναι ικανός για πρόσληψη μεγαλύτερη απ’ ό,τι πιστεύεται συνήθως».

«Αυτό που εισφέρει η μετανεωτερική εποχή μας είναι μια διαφορετική αίσθηση του
χρόνου. Κινούμαστε ταυτόχρονα σε τρεις χρονικές διαστάσεις. Σ’ ένα παρόν, σε
μία διάσταση πρόγνωσης για το μέλλον, ενώ μαθαίνουμε ταυτόχρονα περισσότερα
και καλύτερα πράγματα για το παρελθόν. Είναι προνομιακή η αίσθηση του χρόνου
που κομίζει η εποχή μας. Συγχαίρω λοιπόν την εφημερίδα, τον επιμελητή, τους
συγγραφείς και εύχομαι καλή απόλαυση», κατέληξε ο υπουργός.

«Εθνικό αφήγημα με ποιότητα και αυστηρότητα»

Οι ιστορικοί Βασίλης Κρεμμυδάς και Σπύρος Ασδραχάς με τον διευθυντή των «ΝΕΩΝ» Παντελή Καψή

Το δεκάτομο έργο περιλαμβάνει ύλη 4.000 σελίδων και 5.000 φωτογραφιών, χαρτών,
σχεδιαγραμμάτων. Αναφέρεται στην περίοδο 1770-2000 και επεξεργάζεται όχι μόνο
το γνωστό ιστορικό υλικό, αλλά και όσα προέκυψαν τα τελευταία τριάντα χρόνια.

«Μας μεταβιβάστηκε η λογική του περιορισμένου χρόνου», είπε ο διευθυντής
έκδοσης της «Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού» κ. Βασίλης Παναγιωτόπουλος. «Αυτό
ήταν ένα ελάττωμα που ξεπεράστηκε με ένα τέχνασμα που αύξησε την ποιότητα του
έργου. Ζητήσαμε τη συνεργασία πολλών επιστημόνων και αποκλειστικά για ζητήματα
που γνωρίζουν πολύ καλά. Με αυτή τη μέθοδο αποφύγαμε τον πλατειασμό και
κερδίσαμε σε ταχύτητα. Είναι μια σπονδυλωτή Ιστορία. Δεν είναι λημματολογικά
διατυπωμένη, είναι αφήγηση. Σπονδυλωτή, αλλά με υψηλό επίπεδο συνοχής των
επιμέρους άρθρων.

Ένα πρόβλημα που βρήκαμε μπροστά μας ήταν το εξής: όταν ο ιστορικός καλείται
να γράψει ένα κεφάλαιο Ιστορίας, η τάση είναι προς τη συγγραφή δοκιμίου. Στο
σημείο αυτό κάναμε παρέμβαση. Ζητήσαμε να κρατηθεί το δοκιμιακό ύφος, αλλά να
εμπλουτιστεί το κείμενο με όλα τα απαραίτητα στοιχεία που θα κάνουν το κείμενο
ζωντανό για τον αναγνώστη. Ένα άλλο πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε είναι αυτό της
εθνικής ιδεολογίας. Είμαστε προοδευτικοί ιστορικοί και δεν υποχωρούμε στην
αυστηρότητα της εργασίας μας. Αλλά αποδεχόμαστε ότι κάθε ιστοριογραφία είναι
εθνικό αφήγημα. Το μειονέκτημα αυτό διορθώνεται από την ποιότητα, την
αυστηρότητα και την κριτική στάση των ίδιων των συγγραφέων αλλά και των
αναγνωστών. Σε κάθε περίπτωση, μπορώ να διαβεβαιώσω ότι το έργο δεν διαπνέεται
από κανενός είδους σωβινιστική αντίληψη. Όπως και το ότι δεν υπήρξε κανενός
είδους λογοκρισία ούτε στο ύφος ούτε στο περιεχόμενο των κειμένων».

«Έργο υψηλής εκλαΐκευσης»

O διευθυντής έκδοσης του έργου Βασίλης Παναγιω-τόπουλος

Ο ιστορικός κ. Σπύρος Ασδραχάς επισήμανε ότι σήμερα έχουν διευρυνθεί τα όρια
της Νεώτερης Ιστορίας. «Κάποτε θεωρείτο ότι δεν μπορούσαμε να γράψουμε για την
πρόσφατη Ιστορία. Σήμερα είναι δεκτό ότι μπορούμε να γράψουμε και για τη
διαδραματιζόμενη Ιστορία. Τα αρχεία έχουν σταματήσει πλέον να είναι απρόσιτοι
χώροι. Έχει ξεπεραστεί ο φόβος του μεγάλου αριθμού τεκμηρίων. Όλα συνηγορούν
ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα έργο υψηλής εκλαΐκευσης», κατέληξε.

Από την πλευρά του ο ιστορικός κ. Βασίλης Κρεμμυδάς μίλησε για τον ρόλο της
οικονομίας στις εξελίξεις της νεώτερης Ελλάδας. «Οι οικονομικές διαδικασίες
που συνέβαλαν στην Επανάσταση του ’21 ξεκίνησαν ήδη από το τέλος του 17ου
αιώνα», είπε. «Όταν η αποικιακή Ευρώπη ενέταξε και την περιοχή μας στην
αποικιακή της πολιτική. Το Αιγαίο έγινε τότε μία προνομιούχος βάση του
ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Και οι ντόπιοι ενεπλάκησαν στο ευρωπαϊκό εμπόριο». H
καμπή της προεπαναστατικής οικονομίας ήταν όμως αποφασιστικού χαρακτήρα. «Στο
’21 πήγαμε με κρίση, όχι με άνθηση. Ήταν ένας πόλεμος. Και ο πόλεμος είναι
κατεξοχήν οικονομικό γεγονός», κατέληξε ο κ. Κρεμμυδάς.

H Ιστορία του Νέου Ελληνισμού

10 τόμοι

4.000 σελίδες

5.000 φωτογραφίες, χάρτες, σχεδιαγράμματα