Έκσταση για μια ταραντούλα

Ο Μικ ήταν ένας ψηλός αποχαυνωμένος χίπης με κάτισχνο κορμί και αμήχανη
έκφραση. Είχε μακριά μαλλιά, που τα συγκρατούσε με μια κορδέλα. Έπαιζε τα
πρώτα τραγούδια του Μπομπ Ντύλαν σε μια παλιά κιθάρα και συντηρούσε ένα
τεράστιο κομμάτι χασίς σε μέγεθος φραντζόλας. Το κομμάτι περνούσε τις μέρες
του σε μια ψωμιέρα στο γραφείο του δωματίου του και όταν ο Μικ ερχόταν να μας
επισκεφθεί έκοβε ένα κομμάτι και το κουβαλούσε μαζί του. Κάπνιζε τσιγαριλίκια
σε μέγεθος πούρου Αβάνας. Περιστασιακά μιλούσε κιόλας.

Ένα απόγευμα ο Μικ μάζεψε όση ενέργεια χρειαζόταν για να μας κάνει περιήγηση
στο Κασγκάρ. Τα σπίτια είχαν καφασωτά παράθυρα και μέσα διακρίνονταν
μισοσκότεινα δωμάτια που φωτίζονταν από λυχνάρια που τρεμόσβηναν. Σε κάποιους
δρόμους μας οδήγησε σε μικρά τζαμιά κρυμμένα πίσω από πλινθόκτιστους τοίχους.
Τα μιχράμπ ήταν ασπρισμένα και οι οροφές στηρίζονταν σε ξύλινους στύλους με
κιονόκρανα όμοια με σταλακτίτες. Συναντήσαμε ακροβάτες του δρόμου, μια αρκούδα
που χόρευε, μερικούς μάγους και ένα μουλά με μπότες, παντελόνι ιππασίας και
ρεντιγκότα.

Προσπεράσαμε μπαρμπέρηδες που ξύριζαν τις γενειάδες και τα κεφάλια των
πελατών τους και μάγους γιατρούς που εξέταζαν τις παλάμες των ασθενών τους και
έγραφαν γιατρικά των σαμάνων: φτερά νυχτερίδας και αλεσμένο κέρατο ελαφιού.
Όμως, πιο εντυπωσιακοί απ’ όλους ήταν αυτοί που έφτιαχναν λαζάνια. Δε μου είχε
περάσει ούτε στιγμή από το μυαλό πόση επιδεξιότητα χρειαζόταν για να φτιαχτούν
τα απλά, καθημερινά κινέζικα λαζάνια. Χτυπούσαν, ζουλούσαν και κυλούσαν ένα
κομμάτι ζυμάρι πάνω σ’ ένα τραπέζι μέχρι που γινόταν μαλακό και εύπλαστο.
Ύστερα ο κατασκευαστής το κυλούσε μέχρι που γινόταν σαν μακρύ λουκάνικο. Το
σήκωνε, το τραβούσε και το στριφογύριζε για να γίνει σαν κοτσίδα. Ένωνε τις
δύο άκρες και επαναλάμβανε τη διαδικασία. Σιγά σιγά το λουκάνικο μεγάλωνε σε
μήκος. Υποβαλλόταν και σ’ άλλες δοκιμασίες, το ζουλούσαν, το χτυπούσαν και το
διαμέλιζαν μέχρι που γινόταν λεπτό και ινώδες. Κατόπιν, σε μια τελευταία
επίδειξη μαστοριάς, οι ίνες χωρίζονταν και βυθίζονταν σε ένα καζάνι με βραστό
νερό. Ήταν εκπληκτικό θέαμα και κοιτούσαμε υπνωτισμένοι.

Ο Σον Κόνερι – Τζέιμς Μποντ εξολοθρεύει μια απειλητική ταραντούλα στην ταινία «Δρ Νο». Το -αποκλειστικά ανδρικό- κοινό πετάγεται από τις θέσεις του και ξεφωνίζει «Αλλάχ-ι-ακμπάρ» (ο Θεός είναι παντοδύναμος). Εικόνες από έναν κινέζικο κινηματογράφο εν έτει 1986…

Δεν είχα ξαναπάει ποτέ σε ασιατικό κινηματογράφο και, όπως και να ‘χει,
ενδιαφερόμουν να ελέγξω τον ισχυρισμό του ότι στην Κίνα προβάλλονταν
αγγλόφωνες ταινίες. Είχα πάντα την άποψη πως μεριμνούσαν οι δυτικές ταινίες να
παραμένουν μακριά από τη Λαϊκή Δημοκρατία, ώστε να είναι σίγουροι ότι κανείς
δεν εισέπραττε ποτέ τον παραμικρό υπαινιγμό για τη ζωή που απολάμβαναν από την
πλούσια πλευρά του «Παραπετάσματος από Μπαμπού». Την άποψη αυτή επιβεβαίωνε
και ο ταξιδιωτικός οδηγός μου για την Κίνα, που υποστήριζε ότι οι Κινέζοι
ακολουθούσαν μια κινηματογραφική δίαιτα από «H μειονότητα Τσουάγκ λατρεύει τον
πρόεδρο Μάο με φλογερή αγάπη» και «H ομάδα παραγωγής χαιρετίζει την άφιξη
αυτών που συλλέγουν κοπριές». Όμως ο Σαλίντι έλεγε την αλήθεια. Στο Κασγκάρ
Οντεόν (ή όπως αλλιώς το λέγανε) παίζονταν δύο ταινίες. H μία διαφημιζόταν με
φωτογραφίες από τη γνωστή ποικιλία των «Ευτυχισμένων Χωρικών» και θα μπορούσε
να αναφέρεται σ’ αυτούς που μαζεύουν κοπριά. Όσο για τη δεύτερη, εκεί δε
χωρούσε αμφιβολία. Ήταν ο «Τζέιμς Μποντ εναντίον Δρος Νο». Βγάλαμε δύο
εισιτήρια και μπήκαμε μέσα. H ταινία είχε μόλις αρχίσει.

H αίθουσα δεν ήταν μεγάλη, σύμφωνα με τα αγγλικά πρότυπα, ήταν όμως φίσκα. Το
κοινό αποτελούνταν αποκλειστικά από άντρες Ουιγκούρ, όλοι τους σε μεγάλη
έξαψη. Δε φαινόταν να έχει σημασία πως ελάχιστοι είχαν θέση και πως έπρεπε να
καθίσουν σε ένα πάτωμα που γυάλιζε από τα φτυσίματα. Το σινεμά ήταν μεγάλη
γιορτή και ήταν όλοι αποφασισμένοι να διασκεδάσουν, είτε οι συνθήκες ήταν
καλές είτε όχι· εν προκειμένω, είτε μπορούσαν να δουν και να ακούσουν
οτιδήποτε είτε όχι. Το υποθέτω αυτό επειδή οι Ουιγκούρ δεν είναι δυνατόν να
κατάλαβαν τίποτα απ’ ό,τι συνέβαινε. H ταινία είχε μεταγλωττιστεί από αγγλικά
όχι σε τουρκί αλλά σε γαλλικά, γεγονός που δεν πρέπει να διευκόλυνε την
παρακολούθηση. Και παρ’ όλους τους υπότιτλους, ούτε κι αυτοί βοηθούσαν. Οι
υπότιτλοι στα ουιγκούρ βρίσκονταν στο κάτω μέρος του κάδρου, κάτω από τους
αντίστοιχους στα θιβετιανά και στα κινέζικα, και λόγω ενός τεχνικού σφάλματος
στην καμπίνα προβολής βρίσκονταν όλοι εκτός οθόνης και τώρα προβάλλονταν πίσω
από τα κεφάλια αυτών που κάθονταν στις δύο πρώτες σειρές. Το ίδιο λάθος
στερούσε επίσης από το Σον Κόνερι και τον Τζόζεφ Γουάιζμαν τα κεφάλια τους,
που εμφανίζονταν πέρα από την οθόνη και μπορούσε κανείς να τα δει μαζί με
οτιδήποτε άλλο από το πάνω μέρος του κάδρου, εντελώς παραμορφωμένα στο
μπροστινό μέρος της αίθουσας.

Μόνο μια σκηνή στην ταινία εντυπωσίασε πραγματικά τους Ουιγκούρ. Ήταν
τότε που ο Τζέιμς Μποντ ξυπνάει και βρίσκει μια τεράστια και πολύ τριχωτή
ταραντούλα να έρπει πάνω στα πόδια του και να κατευθύνεται προς το στήθος του.
Δεν μπορεί να υπάρχουν πολλές ταραντούλες στο Κασγκάρ, όμως το κοινό έπιασε
την ουσία. Εξαγριώθηκε. Καθώς η αράχνη σερνόταν προς τα πάνω, οι ψίθυροι στον
κινηματογράφο άρχισαν να γίνονται όλο και πιο δυνατοί. Τη στιγμή που ο Μποντ
τίναξε το τέρας από το στήθος του και το πέταξε στο πάτωμα για να το λιώσει με
το παπούτσι του ο κινηματογράφος εξερράγη. Οι Ουιγκούρ πετάχτηκαν από τις
θέσεις τους και ξεφώνισαν «Αλλάχ-ι-ακμπάρ» (ο Θεός είναι παντοδύναμος). Ένας
πολύ γέρος άντρας δίπλα μου έβγαλε το παπούτσι του και άρχισε να χτυπάει μ’
αυτό το πάτωμα. Καπέλα πετάχτηκαν στον αέρα. Παιδιά σφύριζαν. Ήταν σαν το
επινίκιο γκολ στον τελικό…

Τι είναι αυτό πίσω από την ξανθιά;

Παρ’ όλα τα τεχνικά προβλήματα, οι Ουιγκούρ ήταν υπομονετικοί. Ακουγόταν ένα
μουρμουρητό έξαψης κάθε φορά που ο ήρωας έσκυβε και το πρόσωπό του άστραφτε
φευγαλέα πάνω στην οθόνη, ενώ το μουσουλμανικό κοινό συμπεριφερόταν με
εξαιρετική αυτοσυγκράτηση στις σκηνές σεξ. Ακόμα και η αναδυόμενη Ούρσουλα
Άντρες, ικανή να τρελάνει και το πιο ξεσκολισμένο δυτικό κοινό, απέτυχε να
προκαλέσει στους Ουιγκούρ οποιαδήποτε πραγματικά δραματική αντίδραση, αν και
αυτό μπορεί να οφειλόταν στο ότι κανείς από το κοινό δεν είχε ξαναδεί θάλασσα
(το Κασγκάρ απέχει από τη θάλασσα περισσότερο απ’ οποιαδήποτε άλλη πόλη στον
κόσμο), οπότε την προσοχή τους απέσπασαν οι πιο ερεθιστικές πλευρές της
εικόνας. Μπορεί επίσης να είχε σχέση με το γεγονός ότι τα πιο εμπρηστικά
τμήματα από το κορμί της Ούρσουλα Άντρες είχαν πέσει στο πάνω μέρος της οθόνης
και διακρίνονταν αμυδρά (αν και σε μεγέθυνση) στον μπροστινό τοίχο.

INFO

Ουίλιαμ Νταλρίμπλ, «Στα Βήματα του Μάρκο Πόλο». Θα κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο
από τις Εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Έφη Φαλίδα