Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

H Αγγλίδα Λουίζ Μπράουν έκλεισε τα 25 χρόνια της ζωής της. H Λουίζ είναι το
πρώτο «δημιούργημα» μιας επιστημονικής επανάστασης: της τεχνητής
γονιμοποίησης. Σήμερα τα γεννημένα παιδιά με την ίδια τεχνική υπολογίζονται σε
ένα εκατομμύριο. Το Βατικανό είχε χαρακτηρίσει τότε το γεγονός ως
τερατούργημα, προβλέποντας πως «θα έχει σοβαρές συνέπειες για το μέλλον της
ανθρωπότητας». Έπειτα από 25 χρόνια, μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι η Λουίζ
δεν επηρέασε και πολύ τη μοίρα της ανθρωπότητας. Απλώς, όταν γεννήθηκε
χαροποίησε τους γονείς της…

***

«Τότε ήθελα να ανακαλύψω επίσης ποιος πραγματικά κάνει κουμάντο: ο Θεός
ή εμείς οι γιατροί στο εργαστήριο;» – λέει ο δρ Ρόμπερτ Έντουαρντς, ο
«επιστημονικός» πατέρας της Λουίζ. «Και η απάντηση που πήρα ήταν: Εμείς…».
Ενδεχομένως, ο Γάλλος ανθρωπολόγος Ρενέ Ζιράρ θα συμβούλευε τον δρα Έντουαρντς
να είναι πιο μετριόφρων: παρ’ όλες τις λαμπρές της νίκες, τελικά η επιστήμη
δεν μπόρεσε να αντικαταστήσει τον Θεό ή ακόμα περισσότερο να τον «διώξει».
Γιατί; Μια απλοϊκή απάντηση θα ήταν: διότι όσα «θαύματα» και αν καταφέρει η
επιστήμη, το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης δεν μπορεί να «κατασκευαστεί» στο
εργαστήριο…

***

Στο μεταξύ, η επιστήμη θα συνεχίσει να μας υπόσχεται όλο και πιο
εκκωφαντικά «θαύματα». Όπως αυτή που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ο δρ
Μάικλ Ζέι, μέλος της World Future Society: με τη βοήθεια διαφόρων τεχνικών,
περίπου ύστερα από πενήντα χρόνια οι άνθρωποι θα ζουν 180 χρόνια κατά μέσον
όρο… Μάλιστα, ο συνάδελφος του δρα Ζέι, ο δρ Λούρια, ήταν ακόμα πιο
αισιόδοξος και τα ανέβαζε σε 300 χρόνια!

***

Ο πόθος της αθανασίας και της αιώνιας νεότητας συγκαταλέγεται στα πιο
αρχαία όνειρα του ανθρώπου. Γι’ αυτό ίσως σε όλους τους πολιτισμούς οι θεοί
συνήθως παραμένουν νέοι και δεν γερνούν ποτέ. Το πρόβλημα είναι ότι η επιστήμη
της «μελλοντολογίας» μάς υπόσχεται ότι θα παρατείνει όχι τη νεότητά μας, αλλά
κυρίως… τα γεράματά μας. Επομένως, πώς θα νιώθουμε φυλακισμένοι για 100 και
πλέον χρόνια μέσα σε ένα σώμα που το έχει εγκαταλείψει ή μισο-εγκαταλείψει η
νεότητα; (Επιπλέον, πόσο χρόνων θα έπρεπε να βγούμε στη σύνταξη, 145 ή 155
χρόνων; Ή μέχρι τότε θα έχει εξαφανιστεί από το λεξιλόγιό μας ακόμα και η λέξη
σύνταξη..;).

***

Εξάλλου, δεν είναι εντυπωσιακό ότι αυτή η έμμονη ιδέα των
«μελλοντολόγων» με την επίγεια αθανασία αντιστοιχεί στον όλο και πιο
αυξανόμενο φόβο μας μπροστά στο μέλλον, στην όλο και πιο έντονη απροθυμία ή
ανικανότητά μας να ονειρευόμαστε ή να προγραμματίσουμε το μέλλον;

Εντούτοις, το κύριο πρόβλημα της ύπαρξής μας – εκτός του αιώνιου «να ζεις ή να
μη ζεις» – δεν είναι το πόσο θα υπάρχουμε, αλλά προπαντός το πώς
θα υπάρχουμε. Σε τελευταία ανάλυση, τι να τα κάνει η ανθρωπότητα τα 180 ή 300
χρόνια ζωής κατά μέσον όρο, σε έναν κόσμο όπου θα συνεχίζουν να πεθαίνουν
χιλιάδες παιδιά την ημέρα από την πείνα ή την έλλειψη φαρμάκων, όπου το χάσμα
ανάμεσα στους φτωχούς και τους πλούσιους θα έχει γίνει ακόμα πιο φριχτό, όπου
η Φύση θα συνεχίζει να καταστρέφεται με αχαλίνωτους ρυθμούς, όπου χιλιάδες
μετανάστες θα συνεχίζουν να πνίγονται μπροστά στις πύλες της «Αυτοκρατορίας
της κατανάλωσης» και όπου η λέξη αλληλεγγύη θα αντιμετωπίζεται ως μίασμα ή
σκελετός που ανήκει στην Εποχή του Χαλκού;

ΥΓ.: Προσωπικά, ως μετανάστη, με τρομοκρατεί το ενδεχόμενο να ζήσω 180
χρόνια. Φαντάζεσθε άλλα 145 χρόνια να περιπλανώμαι τουλάχιστον τρεις με
τέσσερις μήνες κάθε χρόνο σε διάφορες ουρές και υπηρεσίες, για να ανανεώσω την
Άδεια Παραμονής; Έλεος, δρ Ζέι…