«Mετεξεταστέο» το Xόλιγουντ

Είτε ως «Μπρέιβχαρτ» είτε ως «Πατριώτης» (φωτό) ο Μελ Γκίμπσον αναδεικνύεται σε πρωταγωνιστή των ιστορικών λαθών

H μεταφορά στη μεγάλη οθόνη ιστορικών γεγονότων (ή η έκδοση μυθιστορημάτων με
ιστορικές αναφορές) σπανίως είναι εύκολη υπόθεση. Αν το ζητούμενο είναι η
διασκέδαση, τότε η ιστορία πάει… περίπατο.

Ενδεικτικό παράδειγμα του τι συμβαίνει στα μεγάλα χολιγουντιανά πλατό, όταν
καταπιάνονται με θέματα που αφορούν σε ιστορικά γεγονότα, είναι και η ταινία
«Ο πατριώτης» με τον Μελ Γκίμπσον στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι ερμηνείες
μπορεί να ήταν καλές, οι σκηνές των μαχών ρεαλιστικές, όμως η ιστορία
αλλοιώθηκε, σημειώνει ο καθηγητής Ιστορίας Ρίτσαρντ Χολμς στην εφημερίδα
«Daily Express». Σε μια σκηνή εμφανίζεται αξιωματικός του βρετανικού
εκστρατευτικού σώματος να δίνει εντολή να καεί η εκκλησία ενός χωριού με όλους
τους κατοίκους του στο εσωτερικό της. Ουδέποτε συνέβη κάτι τέτοιο αλλά οι
δημιουργοί της ταινίας εμπνεύσθηκαν από ένα περιστατικό με «πρωταγωνιστές»
τους Γερμανούς των Ες Ες στη γαλλική επαρχία το 1944!

Ο Μελ Γκίμπσον, πάντως, πρωταγωνιστεί και σε μία ακόμη ιστορική ταινία
γεμάτη ανακρίβειες. Στο «Μπρέιβχαρτ», ο ήρωας της ταινίας Γουίλιαμ Ουάλας
εμφανίζεται να φορά κιλτ στις ξιφομαχίες που δίνει καβάλα στ’ άλογο. Κι όμως η
στολή αυτή ήταν άβολη και δεν υπάρχουν ιστορικές αναφορές που να επιβεβαιώνουν
τις σκηνές της ταινίας. Επίσης ο βασιλιάς Εδουάρδος A’ παρουσιάζεται να ξεψυχά
την ώρα που αποκεφαλίζεται ο Ουάλας, ενώ στην πραγματικότητα έζησε δύο ακόμη
χρόνια!

Στην ταινία «Ο εχθρός προ των πυλών» του Ζαν Ζακ Ανό, παραποιείται απροκάλυπτα η ιστορία της πολιορκίας του Στάλινγκραντ

Όλα τούτα είναι μόνον η κορυφή του παγόβουνου του Χόλιγουντ. Διότι κάτω από
την επιφάνεια υπάρχει ένα πλήθος από ιστορικές ανακρίβειες σε ταινίες, όπως
για παράδειγμα στο φιλμ «Υποβρύχιο 571» που θέλει το «σπάσιμο» του κώδικα των
γερμανικών υποβρυχίων να γίνεται από αμερικανικό πολεμικό ενώ στην
πραγματικότητα είχαν εμπλακεί σκάφη του βασιλικού Ναυτικού της Αγγλίας.

Στην ταινία «Ο εχθρός προ των πυλών» του Ζαν Ζακ Ανό, με τον Τζουντ Λο,
παραποιείται απροκάλυπτα η ιστορία της πολιορκίας του Στάλινγκραντ. Ότι δηλαδή
οι Ρώσοι πολεμούσαν εναντίον των Γερμανών υπό την απειλή των ρωσικών
κυβερνητικών μυστικών υπηρεσιών.

Στο «H ζωή είναι ωραία» με τον Ρομπέρτο Μπενίνι η ιστορία… ξαναγράφτηκε! Ο
θεατής βλέπει τους έγκλειστους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Γερμανών να
απελευθερώνονται από Αμερικανούς κι όχι από Ρώσους στρατιώτες, όπως πραγματικά
συνέβη.

Αλλά και στο αμφιλεγόμενο «Περλ Χάρμπορ» αποσιωπείται το γεγονός ότι ο τότε
Αμερικανός πρόεδρος Ρούσβελτ και η αμερικανική κυβέρνηση γνώριζαν τα σχέδια
των Ιαπώνων για επιδρομή στον αμερικανικό ναύσταθμο.

Ελληνικές… αμαρτίες

Στην Ελλάδα, σε όλες τις ταινίες που έγιναν για λόγους προπαγάνδας στην
περίοδο της χούντας η ιστορία παραποιήθηκε ή αποσιωπήθηκαν γεγονότα. Στην
ταινία «ΟΧΙ» (του 1969), σε παραγωγή Τζέιμς Πάρις και σκηνοθεσία Ντίμη Δαδήρα
«απουσιάζει» το αντάρτικο. H μόνη μορφή αντίστασης που φαίνεται στην ταινία
είναι εκείνη από τους άνδρες του τακτικού ελληνικού στρατού. Στο ίδιο μοτίβο
ήταν η περιπέτεια «Οι τελευταίοι του Ρούπελ» (του 1971), παραγωγή του Τζέιμς
Πάρις (ξανά) σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου. Κι εδώ υποβαθμίζεται ο ρόλος των
ανταρτών και προβάλλεται η ηρωική αντίσταση του ελληνικού στρατού.

Στους «Σουλιώτες» (του 1972) εξωραΐζεται εντελώς το ’21 προκειμένου να τονωθεί
το εθνικοπατριωτικό αίσθημα που προωθούσε η χούντα των συνταγματαρχών. Κάτι
ανάλογο συμβαίνει και με το «Χώμα βάφτηκε κόκκινο» του Βασίλη Γεωργιάδη. Εκεί
η εξέγερση των αγροτών του θεσσαλικού κάμπου μετετράπη σε σπαγγέτι γουέστερν α
λα ελληνικά!