Kουρελάκια, καρφάκια και χειροκροτήματα

Στυλιζαρισμένη η σκηνή όπου η Ηλέκτρα «λυγίζει» κάτω από την παρουσία και το απολογητικό ύφος της Κλυταιμνήστρας, με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και τη Μάγια Λυμπεροπούλου

Πραγματικά, η κοσμοσυρροή του περασμένου διημέρου (9.000 την Παρασκευή και
10.000 το Σάββατο) στο αρχαίο αργολικό θέατρο οφείλει πολλά στην παρουσία της.
Εξάλλου, το ίδιο το θέατρο της Πάτρας την πρόβαλε – ακόμα και στις
διαφημιστικές του αφίσες δέσποζε σε γκρο πλαν το πρόσωπό της – ως την απόλυτη
πρωταγωνίστρια της πρώτης εν Επιδαύρω παραγωγής του.

Είναι το πρώτο διήμερο των φετινών Επιδαυρίων που συγκεντρώνεται τόσος κόσμος
για μία παραγωγή. Κι ενώ στην πρεμιέρα οι υπεύθυνοι του Φεστιβάλ ανησυχούσαν
μήπως προκληθεί κάποιο δυσάρεστο περιστατικό εξαιτίας της παρουσίας του «τέως»
και της οικογένειάς του, τελικά δεν συνέβη τίποτα το διαφορετικό, αν
εξαιρέσεις κάποια γιουχαΐσματα στην έναρξη της παράστασης – αυτό συνέβη την
επομένη, όπου σ’ ένα θέατρο όπου δεν έπεφτε καρφίτσα, κάποια από τους θεατές
λιποθύμησε και μια άλλη γλίστρησε, προκαλώντας αναστάτωση. H παράσταση
«πάγωσε» για δέκα λεπτά, τα φώτα άναψαν, έβγαλαν έξω την ασθενή και η δράση
συνεχίστηκε, πιάνοντας τη σκηνή του γεωργού (Χάρης Σώζος) από την αρχή.

Ανάμεσα στην τραγωδία και τη σκηνική της απόδοση, ανάμεσα στην
ψυχαγωγία και το θέαμα κυριάρχησε ο λόγος, που αποδόθηκε ποιητικά, καθαρά από
τον K.X. Μύρη. Από τα θετικά στοιχεία της παράστασης, που επεδίωξε την
εξπρεσιονιστική ερμηνεία (σκηνοθεσία Θέμης Μουμουλίδης) και ατμόσφαιρα, με
ανάλογη όψη και φωτισμούς.

Στην ορχήστρα δέσποζε ένα κυκλικό πατάρι στο οποίο «έπεφταν» ακτινωτά τρεις
διάδρομοι. Έξω από το πατάρι, ξερά κλαδιά σαν λόγχες σημάδευαν απειλητικά τους
ήρωες (σκηνικό – κοστούμια Γιώργου Πάτσα). Εδώ κινήθηκε η δράση και το αίτημα
εκδίκησης και δικαιοσύνης σε ανθρώπινα μέτρα.

Στην τραγωδία του Ευριπίδη, την Ηλέκτρα την έχει παντρέψει η
Κλυταιμνήστρα με έναν αγρότη. H κόρη της ζει, με «λευκό γάμο», σ’ ένα καλύβι
στα σύνορα της αργείτικης χώρας. Εδώ φτάνει ο Ορέστης με τον φίλο του Πυλάδη.
Όταν τα δύο αδέλφια αναγνωρίζονται, αποφασίζουν να δράσουν. Ο Ορέστης σκοτώνει
τον Αίγισθο και η Ηλέκτρα παγιδεύει τη μάνα της, πως δήθεν γέννησε και πρέπει
να έρθει να τη δει. Ανύποπτη φτάνει η Κλυταιμνήστρα. Αλλά η Ηλέκτρα είναι
αποφασισμένη. Την μπάζει στο καλύβι και γίνεται ο φόνος. Τα δύο αδέλφια
βγαίνουν με ματωμένα χέρια, συντετριμμένα από τη μητροκτονία. Τότε
εμφανίζονται οι Διόσκουροι, αδέλφια της Κλυταιμνήστρας, και δίνουν τέλος στην
τραγωδία, καθώς λένε πως σωστά σκοτώθηκε η Κλυταιμνήστρα. Ορίζουν να
παντρευτεί ο Πυλάδης την Ηλέκτρα και ο Ορέστης να προσπέσει στο άγαλμα της
Αθηνάς, ενώ ο Φοίβος Απόλλων θα πάρει πάνω του το φονικό.

H Ηλέκτρα (Καρυοφυλλιά Καραμπέτη), αυστηρή μέσα στο περίτεχνο μαύρο
κοστούμι της, φτιαγμένο από κουρελάκια, με τα μαλλιά όρθια – ένα μοντέρνο πανκ
– ερμήνευσε μια παθιασμένη ηρωίδα. Εκδικητική, στα όρια του νευρωτισμού,
«λύγισε» κάτω από την επιβλητική παρουσία και την απολογητική στάση της
Κλυταιμνήστρας (Μάγια Λυμπεροπούλου). Ανάμεσα στο στυλιζάρισμα και στην
τελετουργία οι ερμηνείες άφηναν κενά για απλουστευτικές ερμηνείες, όπως ήταν η
στάση του χορού, που τραγούδησε και κινήθηκε σε ρυθμούς «λάιτ», αλλάζοντας
πανομοιότυπα κοστούμια – πρώτα μαύρα, μετά λευκά και πάλι μαύρα – αλλά και
όπως αποδόθηκε ο ρόλος του Ορέστη από τον Δημήτρη Αλεξανδρή, ο οποίος,
ενσωματώνοντας την απειρία του στο αρχαίο δράμα απέδωσε ρεαλιστικά ένα
αδύναμο, άβουλο πλάσμα. Κι ωστόσο, η αναμενόμενη περίφημη αναγνώριση, αν και
παιγνιώδης – με το ανάποδο αγκάλιασμα και το στροβίλισμα της Ηλέκτρας από τον
αδελφό της – φαίνεται πως συγκίνησε το κοινό, που διέκοψε την παράσταση με
χειροκρότημα. H παρουσία των Διόσκουρων (Γιάννης Νταλιάνης, Περικλής
Βασιλόπουλος) στις άκρες του θεάτρου, καθώς φωτίζονταν με δυνατούς προβολείς,
έδινε το μέγεθος της από μηχανής θεϊκής λύσης.

Μονάδα στο σύνολο

Το αποτέλεσμα ήταν συμπαθητικό και η κλασικίζουσα αισθητική έδειξε να
ικανοποίησε τους περισσότερους από τους συνολικά 19.000 θεατές, που
χειροκρότησαν κυρίως την πρωταγωνίστρια. Αλλά η Καραμπέτη δεν πλασάρισε την
επιτυχία της. Δεν προχώρησε μπροστά για να υποκλιθεί. Ο θίασος υποχώρησε
αφήνοντάς την για λίγο μόνη στο προσκήνιο. Σκηνοθετημένος από πριν φυσικά ο
χαιρετισμός, σίγουρα όμως σε αρμονία με το σκηνικό ήθος της Καραμπέτη, που
εντάσσεται ως μονάδα στο σύνολο, και ο θίασος την αντιμετωπίζει ως μονάδα,
αλλά όχι ως σταρ.