Aσεμνολογία και φαλλοί χωρίς φειδώ

Ο Πέτρος Φιλιππίδης σε μια από τις μεταμφιέσεις του, παρωδώντας την Ανδρομέδα, έχει πάντα δίπλα του τον Γιώργο Γαλίτη, στον εμβόλιμο ρόλο της Γιουγκοσλάβας δούλας Γκάγκα που κρατάει χρυσό φαλλό

Το μισογεμάτο θέατρο στην πρεμιέρα της Παρασκευής και σχεδόν γεμάτο το
Σάββατο, σε παράσταση έργου Αριστοφάνη και μάλιστα με πρωταγωνιστή τον Πέτρο
Φιλιππίδη, είναι μια ένδειξη για το «κράτημα» του κόσμου, στο οποίο αθροίζεται
ο κορεσμός ενός φεστιβάλ που συμπληρώνει του χρόνου μισόν αιώνα ζωής. Απ’ την
άλλη, 12.000 άτομα δεν είναι και μικρός αριθμός για ένα διήμερο, τη στιγμή που
η βραδιά κοστίζει χοντρικά σε μια τετραμελή οικογένεια το λιγότερο 100 ευρώ.

Εξάλλου, μια εκδρομή μετά θεάματος στην Επίδαυρο δεν μονοπωλεί την καλοκαιρινή
ψυχαγωγία του Νεοέλληνα, αφού οι περισσότερες από τις παραστάσεις που
παίζονται στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου περιοδεύουν στη συνέχεια σε όλη τη
χώρα, οπότε καμία αγωνία από τους θεατρόφιλους μήπως χάσουν κάποια φεστιβαλική
παράσταση. Αλλά και από καλλιτεχνικής απόψεως, το φετινό φεστιβάλ αρχαίου
δράματος διαγράφεται χλωμό μέσα από τις οκτώ παραγωγές του, που λίγο έως πολύ
συνεχίζουν στα γνωστά, καθιερωμένα, χνάρια.

Στα καθιερωμένα και η «παράσταση» πριν από την παράσταση, με τις εισόδους
διασημοτήτων. Τι φοράνε, ποιους και πώς χαιρετάνε. Προχθές, για παράδειγμα, η
είσοδος της κ. Δήμητρας Λιάνη – Παπανδρέου με τη φίλη της Καίτη Γαρμπή έκλεψε
τα βλέμματα των θαμώνων, καθώς εκείνη έστελνε με θεαματική χειρονομία της
παλάμης της ένα φιλί στη Μαρινέλλα.

H παράσταση ξεκίνησε με φόρτε. Χειροκροτήματα άμα τη εμφανίσει του χορού και
των πρωταγωνιστών φανέρωναν την πρόθεση του κοινού να διασκεδάσει…

Αν οι «Θεσμοφοριάζουσες» σατιρίζουν τα ήθη της εποχής του
Πελοποννησιακού Πολέμου, την ανανεωτική γραφή του Ευριπίδη με τη παρωδία τριών
έργων του, η παράσταση του Κώστα Τσιάνου – που έκανε και τη μετάφραση –
αξιοποίησε το αστείο της μεταμόρφωσης του κεντρικού ήρωα σε γυναίκα, δίνοντας
την ευκαιρία στον Πέτρο Φιλιππίδη να τα δώσει όλα. Και τι δεν έκανε ο
δαιμόνιος κωμικός, ερμηνεύοντας τον φουκαρά Μνησίλοχο, που μεταμφιέζεται σε
γυναίκα για να τρυπώσει στον ναό των Θεσμοφορίων.

Στη σκηνή, όπου κυριαρχεί ένα τεράστιο σπετσάτο – πρόσοψη ναού (σκηνικό Αντώνη
Χαλκιά), εμφανίζεται ο Ευριπίδης (Γιάννης Βούρος) που εξομολογείται στον
συγγενή του Μνησίλοχο (Πέτρο Φιλιππίδη) ότι οι γυναίκες στα Θεσμοφόρια
πρόκειται να πάρουν απόφαση να τον εξοντώσουν για τον μισογυνισμό που υπάρχει
στα έργα του. Πάει, λοιπόν, να παρακαλέσει τον φίλο του ποιητή Αγάθωνα
(Γιάννης Σαμσιάρης) να μπει κρυφά στη σύναξη και να τον υποστηρίξει.
«Κανονική» γυναίκα ο γυναικωτός Αγάθων, άδοντας, απαγγέλλοντας και παρωδώντας
την έμπνευση των ποιητών, αρνείται τελικά τη συμμετοχή στη συνωμοσία. Κι έτσι
ο κλήρος πέφτει στον Μνησίλοχο. Τον γδύνουν, του καψαλίζουν τις τρίχες και τον
μεταμφιέζουν σε γυναίκα. Κλασική κωμική σκηνή, και ευκαιρία για τον αεικίνητο
Φιλιππίδη να αλωνίσει. Ξεγυμνωμένος, φορώντας μπεζ μάλια που έδινε την αίσθηση
γυμνού σώματος, ανέβηκε, κατέβηκε στις κερκίδες κι έπαιξε με το κοινό
χρησιμοποιώντας τον μακρύ φαλλό ως λάσο, μικρόφωνο, λάστιχο κ.λπ. Δίπλα του,
σε ρόλο βουβό, η δούλα Γκάγκα (Γιώργος Γαλίτης) μοιραζόταν τα αστεία, καθώς,
ως μετανάστρια Γιουγκοσλάβα, καταλάβαινε μόνο… αγγλικά!

Ο Χορός των γυναικών, δυναμικός, χύνεται στη σκηνή. Χρώματα γαιώδη,
πέπλα και κοστούμια κωμικά, με μεγάλα στήθη και τονισμένους γοφούς (κοστούμια
Γιάννης Μετζικώφ). Ανάμεσά τους ο Μνησίλοχος με ξανθούς βοστρύχους και κόκκινο
φουστάνι αντιμετωπίζει, εκτός ρόλου, το τακούνι που τού ‘φυγε επί σκηνής και,
αυτοσχεδιάζοντας με τον Γιάννη Βούρο, σχολιάζουν την κακή ποιότητα της γόβας
και το κούνημα που προκαλείται από το ανισόπεδο.

Στοιχεία επιθεώρησης

Καθώς η πλοκή πυκνώνει με τα ευρηματικά απρόοπτα και τις παρωδίες των έργων
του Ευριπίδη «Παλαμήδης», «Ελένη» και «Ανδρομέδα» όπου το δίδυμο Φιλιππίδης –
Βούρος μεταμφιέζονται και μοιράζονται τους ρόλους, η παράσταση, ενσωματώνοντας
στοιχεία της επιθεώρησης, μιμείται τους τρόπους του Μποστ, ενώ οι φαλλοί,
μικροί, μεγάλοι, χρυσοί ή πάνινοι «παίζουν» διαρκώς με την ασεμνολογία και την
αριστοφανική παράδοση. H τελευταία σκηνή με την χορευτριούλα και τον Τοξότη
που την λιμπίζεται και την ακολουθεί, ξεχνώντας τον κρατούμενό του –
Μνησίλοχο, δίνει το αίσιο τέλος σε μια παράσταση που επεδίωξε να παρουσιαστεί
ως πανηγύρι, με πολλά τραγούδια (μουσική Μιχάλης Χριστοδουλίδης) και χορούς
(χορογραφίες Φωκάς Ευαγγελινός).

Φινάλε με πλήθος κόσμου, κυρίως παιδιά, στα καμαρίνια να στριμώχνονται για ένα
αυτόγραφο από τους πρωταγωνιστές.

INFO

H επόμενη παράσταση στην Επίδαυρο είναι η «Ηλέκτρα» του Ευριπίδη (18 και 19/7)
από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας.