Aπόλλων και Ίων… σαμπανιζέ

Έργα του Γιάννη Τσαρούχη περιλαμβάνονται στην έκθεση «H κληρονομιά του Απόλλωνα», που φιλοξενείται στους Δελφούς

Πάντα οι Δελφοί παραμένουν ένα κομμάτι της Ελλάδας που προσφέρει σε όσους το
επισκέπτονται τη μοναδικότητα – μια έντονη, πυκνή ατμόσφαιρα μνήμης,
πολιτισμού, φυσικού κάλλους και απέραντης γοητείας. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών
με τις διεθνείς διοργανώσεις του είναι ο καλύτερος πρεσβευτής για να θυμίζει
πως μεταξύ της αρχαίας και της σύγχρονης Ελλάδας συνεχίζουν να κυκλοφορούν
παράλληλες αγωνίες.

H φετινή «συνάντηση» με άξονα τον ηλιοφανή θεό Απόλλωνα, τον πρώτο οικιστή του
χώρου, δίνει ανάγλυφα τη σχέση της αρχαιότητας με τον σύγχρονο κόσμο, αφού η
επίδραση του Μουσηγέτη στον δυτικό πολιτισμό υπήρξε έντονη και συνεχίζει να
λειτουργεί.

Ο Απόλλων και οι μύθοι σχετικά με τον μαντικό Λοξία εμπνέουν τον
σύγχρονο άνθρωπο να ανταλλάξει και να αναπτύξει στην τέχνη ιδέες και
εμπειρίες. Το διαπιστώνεις άμεσα στην έκθεση «H κληρονομιά του Απόλλωνα» που
οργάνωσε με γνώση και ευαισθησία ο Τάκης Μαυρωτάς, συγκεντρώνοντας περισσότερα
από 50 πρωτότυπα μεγάλα έργα διασήμων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών: Ντε
Κίρικο, Νταλί, Αρμάν, Μποτέρο, Τάκις, Χρύσα, Χατζηκυριάκος-Γκίκας,
Εγγονόπουλος, Τσαρούχης, Σικελιώτης, Μυταράς, Φασιανός, Καραβούζης,
Ψυχοπαίδης, Σακελλίων, Ξένος. H επίδραση και η αναφορά από και προς το
απολλώνειο πνεύμα είναι φανερή στα έργα τους.

Το διαπιστώνεις ακούγοντας και τις εισηγήσεις Ελλήνων και ξένων
καθηγητών που συμμετέχουν στο επιστημονικό συμπόσιο «Απολλώνια Ποιητική και
Πολιτική». Ένα εξειδικευμένο συνέδριο με αυστηρά επιστημονικές ανακοινώσεις
και αναλύσεις. Κυρίως όμως το αισθάνεσαι, παρακολουθώντας τους συνέδρους να
συνδιαλέγονται μεταξύ τους, περπατώντας στα δρομάκια του Κέντρου και να
αναφέρονται στο δελφικό φως απολαμβάνοντάς το.

Αν το φετινό συνέδριο οριοθετήθηκε από τις εξειδικευμένες εισηγήσεις της
επιστημονικής κοινότητας, η μαγεία του χώρου διαχέεται χωρίς όρια παντού.
Ακόμη μια φορά βιώσαμε την εμπειρία πως το θείο μπορεί να μπλεχτεί με το τοπίο
μέσα από σούρουπα πυκτά και ξεχασμένες μυρωδιές της φύσης.

Συγχρόνως γευτήκαμε και μια παράσταση, του Εθνικού Θεάτρου, «σαμπανιζέ».
Ευφάνταστα προωθημένη, με ένα κλείσιμο του ματιού στον θεατή. Ο «Ίων» του
Ευριπίδη παίχτηκε στο τοπίο όπου διαδραματίζεται η ιστορία. Στον Ναό του
Απόλλωνος, στους Δελφούς. H σκηνοθεσία της Λυδίας Κονιόρδου μάς παρουσίασε ένα
έργο γεμάτο ειρωνεία και χιούμορ, που δεν σταματά να δείχνει όλες τις
αδυναμίες, ανθρώπων και θεών. H παράσταση προσπάθησε να κρατήσει αυτό το
ύπουλο δίπλευρο της ζωής, που ισορροπεί ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικό. H
όψη της μας μετέφερε σε χώρους μνήμης των πρώτων φωτογραφιών, όπου οι
βασιλικές οικογένειες του τέλους του 18ου αιώνα επισκέπτονταν λατρευτικούς
αρχαιολογικούς χώρους.

H εικαστική πρόταση του Διονύση Φωτόπουλου προσπάθησε να κρατήσει την ειρωνεία
της παράστασης και του έργου, μέσα από την ελαφράδα του υλικού που στήθηκε σαν
ημιτελής μακέτα. Ένα οργανωμένο αρχιτεκτονικό και αφαιρετικό σκηνικό με
διάσπαρτα τμήματα κιόνων και ένα πατάρι που υποδηλώνει τον ναό και την αρχαία
σκηνή. Τα κοστούμια, σαν φιγούρες απλοποιημένες, έδιναν την τάξη και το ύφος
φθαρμένων λιθογραφιών, ή «φρέσκων» της εποχής, που τμήματά τους δεν έχει
φθείρει ο χρόνος.

H μουσική του Τάκη Φαραζή, ένα πλέγμα στοιχείων από μνήμες μακρινών
ακουσμάτων και σύγχρονης μουσικής. Μια παρτιτούρα, που εμπλουτιζόταν από
πλήθος οργάνων ζωντανής ορχήστρας και από φωνές και κραυγές του χορού, με
μουσικούς ήχους – ακόμα και πουλιών -, έδινε μια θεατρικά ιδιάζουσα μουσική
ατμόσφαιρα.

H Λυδία Κονιόρδου, βασίλισσα Κρέουσα με την ακολουθία της, ο Νίκος Καραθάνος,
βασιλιάς Ξούθος με τα στρατιωτάκια του, ο Χρήστος Λούλης, ένα καλογεράκι στον
ναό με τους φίλους του, ο Κοσμάς Φοντούκης, υπερπροστατευτικός επικίνδυνος
γέροντας, η Μαρία Καντιφέ, ημίτυφλη Πυθία με έναν χείμαρρο από κόκκινα μαλλιά,
ο Δημήτρης Οικονόμου, αστείος Ερμής, και η Αννέζα Παπαδοπούλου, φαιδρή Αθηνά –
δύο θεοί ξεπεσμένοι που σχεδόν αναγκάζονται να δείξουν τα σύμβολά τους στους
θνητούς για να τους πείσουν πως αυτοί είναι.

Ήρωες και αντιήρωες, με ερμηνείες στα όρια του κωμικού, μοίρασαν το κοινό της
πρώτης παράστασης στους Δελφούς σε δύο στρατόπεδα. Στους υπερασπιστές μιας
φρέσκιας παράστασης που φωτίζει αυτό το παράξενα μοντέρνο έργο και στους
αρνητές της που αναζήτησαν μάταια «οικίες» τραγικές σκευές και ερμηνείες.

INFO

H Διεθνής Συνάντηση που διοργανώνει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών και το
υπουργείο Πολιτισμού θα διαρκέσει έως τις 11 Ιουλίου.