MATIEΣ Eυγνωμοσύνη

Έχω στο γραφείο μου μια φωτογραφία που μού έστειλε ο συνάδελφος Βαρυτιμιάδης,
από το «Έθνος». Δείχνει τον Ουκρανό ποδοσφαιριστή Αντρέι Σεβτσένκο, που έπαιξε
προ ημερών και στην Αθήνα, κατά της Εθνικής μας, να τοποθετεί το κύπελλο, το
οποίο κατέκτησε η ομάδα του, η Μίλαν, στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ, στα
πόδια ενός αγάλματος. Του αγάλματος του προπονητή Βαλερί Λομπανόφσκι. «Τον
Λομπανόφσκι τον είχα δάσκαλό μου. Τον αγαπούσα σαν πατέρα μου. Αυτός μ’ έμαθε
ποδόσφαιρο, απ’ αυτόν ανέβηκα τόσο ψηλά. Ο αείμνηστος προπονητής μου είχε
όνειρό του το Τσάμπιονς Λιγκ. Ήθελε να το κερδίσει. Το κέρδισα εγώ. Κι αμέσως
μετά, πήρα το κύπελλο και του το ‘φερα. Του χρωστούσα αυτή την τιμή». Τα λόγια
του παίκτη-μαθητή.

Κοιτώ και ξανακοιτώ τη φωτογραφία. Ο Λομπανόφσκι κάθεται στον πάγκο της ομάδας
του και, λίγο σκυμμένος προς τα μπρος, παρακολουθεί με αγωνία, προφανώς, έναν
αγώνα της Δυναμό Κιέβου. Στα πόδια του το κύπελλο, που τόσο πολύ επιθυμούσε να
σηκώσει, θριαμβευτικά, στον αέρα. Λίγο πιο πέρα, ο Σεβτσένκο. Σκέφτομαι: έχει
κάνει κάτι ανάλογο κάποιος Δυτικοευρωπαίος ποδοσφαιριστής; Νομίζω πως όχι.
Ίσως γιατί στη Δυτική Ευρώπη δεν συνηθίζουν να στήνουν αγάλματα σε προπονητές.
Και να τιμούν, βέβαια, οι παίκτες τους δασκάλους τους.

Θέλω να πω, εδώ, ότι ο Σεβτσένκο μεγάλωσε σε μια κοινωνία που ο σεβασμός στον
δάσκαλο ήταν μεγάλος. Και όχι μόνο στον δάσκαλο του σχολείου. Αλλά και στον
δάσκαλο της μουσικής και στον δάσκαλο της ζωγραφικής και στον δάσκαλο του
ποδοσφαίρου. Έμαθε, ο Σεβτσένκο, από τα γεννοφάσκια του, ότι υπάρχει κάτι
σπουδαίο στη ζωή των ανθρώπων: η ευγνωμοσύνη. Που οφείλουν οι άνθρωποι
να την δείχνουν, σε κάθε ευκαιρία. Για να γίνει ο κόσμος καλύτερος.

Στην Ελλάδα, μπορεί να τιμούμε, σε πολλές περιπτώσεις, τον δάσκαλο, αλλά με
την ευγνωμοσύνη δεν τα πάμε καθόλου καλά. Ιδίως στον χώρο του τραγουδιού, που
τον παρακολουθώ 40 χρόνια, από πολύ κοντά, εκείνο που κυριαρχεί είναι η
αγνωμοσύνη. Παίρνει ένας σπουδαίος συνθέτης μιαν ασήμαντη τραγουδιστριούλα, τη
μαθαίνει πώς να τραγουδάει, την κατευθύνει, της γράφει και σπουδαία τραγούδια
κι αυτή, μόλις αρχίσει να κάνει κάποιες επιτυχίες, του γυρνάει την πλάτη και
ούτε τον ξαναθυμάται πια! Για εκείνην σημασία έχουν πια τα μεγάλα μεροκάματα,
οι μπίζνες, τα παλάτια, τα διαμάντια…

Τέτοια παραδείγματα έχω δεκάδες. Μέσα και από τη δική μου τη ζωή. Μου έλεγε ο
Βίρβος, που ανέδειξε πλήθος τραγουδιστών, ότι ένας-δυο απ’ αυτούς, μόνο, του
πρόσφεραν μια… μπίρα, όταν πήγε να τους ακούσει στα μαγαζιά που
εμφανίζονταν! Οι άλλοι, το 95%, του ζήτησαν λογαριασμό, γι’ αυτήν την μπίρα!
Αχ, πόσα θα ‘λεγε επ’ αυτού, αν ζούσε, ο Μάνος Λοΐζος…