Με έναν… αστεροειδή στις αποσκευές του

Το διαστημόπλοιο Muses-C, που εκτοξεύτηκε από την Ιαπωνία στις 9 Μαΐου, φιλοδοξεί να γυρίσει πίσω έχοντας δείγματα από έναν αστεροειδή που βρίσκεται 200 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη

Το 2007 θεωρείται από πολλούς αστροφυσικούς ως ορόσημο στην έρευνα για την
κατανόηση των συνθηκών που δημιούργησαν το ηλιακό μας σύστημα. Η αποστολή, που
ανέλαβε να διεκπεραιώσει το ιαπωνικό διαστημόπλοιο Muses-C, είναι η πρώτη στο
είδος της και αρκετά ριψοκίνδυνη. Θα επιχειρήσει να πλησιάσει τον αστεροειδή
1998 SF36, που έχει μήκος 700 μέτρα, να πάρει δείγματα από την επιφάνειά του
και να τα φέρει πίσω στη Γη. Είναι μια αποστολή που ξεκίνησε στις αρχές Μαΐου,
όταν το διαστημόπλοιο εκτοξεύτηκε από το Διαστημικό Κέντρο Καγκοσίμα, και θα
ολοκληρωθεί σε περίπου 4,5 χρόνια, με την προσγείωσή του στη Νότια Αυστραλία
το 2007.

«Είναι η δεύτερη φορά, μετά τη Σελήνη, που ο άνθρωπος επιχειρεί να φέρει στη
Γη δείγματα εδάφους από άλλο ουράνιο σώμα», λέει στα «ΝΕΑ» ο δρ Απόστολος
Χρήστου, ο οποίος είναι ειδικός στη Δυναμική του Ηλιακού Συστήματος στο
αστεροσκοπείο Armargh στη Βόρεια Ιρλανδία. «Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το
εγχείρημα είναι πολύ σημαντικό γιατί θα έχουμε την ευκαιρία να αναλύσουμε
δείγματα από έναν αστεροειδή σε απόσταση μεγαλύτερη από 200 εκατομμύρια
χιλιόμετρα από τη Γη. Για πρώτη φορά θα έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα για τη
σύσταση των αστεροειδών, που κρύβουν πληροφορίες από πρώτο χέρι για τη
δημιουργία του ηλιακού μας συστήματος πριν από δισεκατομμύρια χρόνια».

Το ιαπωνικό διαστημόπλοιο θα προσεγγίσει τον αστεροειδή το 2005, ύστερα από
πτήση 22 μηνών. Για τρεις μήνες θα έχει οπτική επαφή μαζί του από απόσταση 20
χιλιομέτρων. Στη συνέχεια θα επιχειρήσει να δοκιμάσει τρεις «αστραπιαίες»
προσεδαφίσεις σε ισάριθμα σημεία του ουράνιου σώματος. Οι Ιάπωνες τεχνικοί
έχουν εφοδιάσει το διαστημόπλοιο με έναν συλλεκτήρα δειγμάτων που μοιάζει με
χωνί και ο οποίος έχει διάμετρο 40 εκατοστά στο κάτω του μέρος.

Πριν το όργανο αυτό τεθεί σε λειτουργία, το διαστημόπλοιο θα εκτοξεύσει
βλήματα πάνω στον αστεροειδή με ταχύτητα 200 έως 300 μέτρων το δευτερόλεπτο,
ώστε από τις μικρές εκρήξεις να απελευθερωθεί σκόνη η οποία θα συγκεντρωθεί
από τον συλλεκτήρα. Η ποσότητα δειγμάτων που το διαστημόπλοιο θα αποθηκεύσει
για να φέρει στη Γη δεν θα ξεπερνά τα τρία γραμμάρια.

Ο δρ Απόστολος Χρήστου εξηγεί στα «ΝΕΑ» ότι «σήμερα, οι σύγχρονες τεχνολογίες
ανάλυσης δειγμάτων μάς επιτρέπουν να αντλούμε σημαντικές πληροφορίες
εξετάζοντας λίγα γραμμάρια σκόνης και όχι ολόκληρα πετρώματα, όπως συνέβαινε
παλαιότερα τη δεκαετία του 1970 με τις διαστημικές αποστολές Απόλλων».
Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι ότι λίγα γραμμάρια από τα δείγματα που θα φέρει
πίσω το Muses-C θα αποθηκευτούν σε ειδικούς χώρους ώστε να εξεταστούν ύστερα
από χρόνια, όταν οι μέθοδοι ανάλυσης θα έχουν εξελιχθεί ακόμη περισσότερο.

Το σώμα του διαστημοπλοίου μοιάζει με ένα τετράγωνο κουτί που έχει διαστάσεις
1,5 επί 1 μέτρο. Το βάρος του φθάνει τα 500 κιλά. Η διαφορά όμως από άλλα
διαστημόπλοια είναι ο κινητήρας ιόντων που διαθέτει και ο οποίος είναι πολύ
ισχυρότερους από τους συνηθισμένους κινητήρες καύσης, εξασφαλίζοντας ταχύτητα
έως και 10 φορές μεγαλύτερη.

Μήκος από 10 έως 3.000 μ.!

Στο ηλιακό μας σύστημα τριγυρνούν χιλιάδες αστεροειδείς, κυρίως ανάμεσα
στους πλανήτες Άρη και Δία. Οι επιστήμονες ξέρουν την ταυτότητα περίπου 10.000
αστεροειδών και γνωρίζουν με λεπτομέρειες την τροχιά που ακολουθούν. Κάποιοι
έχουν μήκος 10 μέτρα και κάποιοι άλλοι (ελάχιστοι) 30 χιλιόμετρα.

Τα σώματα αυτά χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες ανάλογα με τη σύστασή
τους. Υπάρχουν οι αστεροειδείς τύπου C, που αποτελούνται κυρίως από άνθρακα,
και οι αστεροειδείς τύπου S, που έχουν ως βάση το πυρίτιο. Στην πρώτη
περίπτωση οι αστεροειδείς έχουν μαύρο χρώμα, ενώ στη δεύτερη το χρώμα είναι
επίσης πολύ σκούρο, με μια όμως αμυδρή ερυθρά απόχρωση. Περιέχουν ουσίες όπως
σίδηρο, τιτάνιο, νικέλιο, άργυρο, χρυσό, λευκόχρυσο, ψευδάργυρο, αλουμίνιο, ιρίδιο.