Χάνονται τα ψάρια μας!

Αν δεν σταματήσει η συστηματική αλιεία τότε σε λίγα χρόνια θα έχουν εξαφανιστεί πολλά είδη μεγάλων ψαριών, λένε ξένοι επιστήμονες. Ανάμεσά τους οι ξιφίες, οι τόνοι, τα σαλάχια, οι καρχαρίες

Από τις αρχές του 1950, όταν τα μεγάλα αλιευτικά σκάφη άρχισαν με εντατικούς
ρυθμούς να σαρώνουν από άκρη σε άκρη όλους τους ωκεανούς, οι πληθυσμοί των
μεγάλων ψαριών άρχισαν να αποδεκατίζονται. Καρχαρίες, τόνοι, ξιφίες,
μπακαλιάροι, γλώσσες, σαλάχια, είναι ορισμένα μόνο από τα είδη ψαριών που
έχουν εξολοθρευτεί συστηματικά και απειλούνται με εξαφάνιση τα επόμενα χρόνια,
αν δεν ληφθούν αμέσως μέτρα.

Ο Ράνσομ Μάγιερς, που είναι διεθνούς φήμης ερευνητής με αντικείμενο τη
Θαλάσσια Βιολογία στο Πανεπιστήμιο Dalhousie του Καναδά και επικεφαλής της
συγκεκριμένης έρευνας, απευθύνει δραματική προειδοποίηση. «Από το δεύτερο μισό
του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα, οι πληθυσμοί των μεγάλων ψαριών μειώθηκαν στο
10%. Από αυτή την υπεραλίευση που γίνεται ακόμη και με τη χρήση συστημάτων
νέας τεχνολογίας, όπως οι δορυφόροι, έχουν γλιτώσει μονάχα οι θαλάσσιες
περιοχές γύρω από τους πόλους της Γης. Μέχρι πότε όμως;».

Η εξέλιξη αυτή, όπως επισημαίνεται στην έρευνα, έχει επιφέρει καταλυτικό
χτύπημα στο θαλάσσιο οικοσύστημα. «Υπάρχουν μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που
στηρίζονται στην αλίευση τέτοιων ψαριών», τονίζει από την πλευρά του ο Μπορίς
Γουόρμ από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου στη Γερμανία. «Η κατάσταση αυτή δεν
θέτει μόνο σε κίνδυνο την ύπαρξη των ειδών και των ψαράδων που ζουν από το
εμπόριό τους. Πολύ περισσότερο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια
επαναδιάταξη του ωκεάνιου οικοσυστήματος με απρόβλεπτες συνέπειες σε παγκόσμια
κλίμακα».

Τα τελευταία 10 χρόνια οι ερευνητές συγκέντρωναν και συνέκριναν αριθμητικά
δεδομένα απ’ όλο τον κόσμο για τη δράση των αλιευτικών στόλων στις θάλασσες
του κόσμου. Ακόμα και οι απόψεις ορισμένων ειδικών ότι σε κάποια σημεία των
ωκεανών διατηρούνται ακόμη πληθυσμοί ψαριών ανέγγιχτοι από τα παραγάδια
φαίνεται να καταρρέουν.

Η ομάδα του Μάγιερς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ιαπωνικό αλιευτικό στόλο, ο
οποίος έχει τη μεγαλύτερη ακτίνα δράσης στους ωκεανούς από κάθε άλλο στόλο.
Παρομοιάζει μάλιστα τη δράση του με μια φλεγόμενη τρύπα στη μέση ενός χαρτιού.
Στην άκρη του χαρτιού βρίσκονται τα μεγάλα ψάρια που προσπαθούν να κρυφτούν
όσο η τρύπα μεγαλώνει. Στο τέλος δεν έχουν πουθενά να κρυφτούν. «Εκεί που πριν
από λίγα χρόνια τα ιαπωνικά παραγάδια έπιαναν 10 ψάρια σε 100 αγκίστρια, τώρα
πιάνουν μονάχα ένα».

Μια από τις επιπτώσεις της υπεραλίευσης είναι και το ότι τα ψάρια αυτά δεν
μπορούν πλέον να φθάσουν το μέγεθος και το βάρος που είχαν πριν από χρόνια. Τα
περισσότερα από αυτά φθάνουν από το 1/5 μέχρι το 1/2 του φυσιολογικού τους
μεγέθους, ενώ κάποια άλλα, όπως τα σαλάχια, δεν προλαβαίνουν να αναπτυχθούν
και να φθάσουν στο κανονικό τους βάρος. Ζυγίζουν συνήθως το 1/5 του βάρους
τους όταν πιάνονται στα δίκτυα.

Οι συγγραφείς της έρευνας έστειλαν τα αποτελέσματα των ερευνών τους σε
κορυφαίους επιστήμονες της Θαλάσσιας Βιολογίας. Οι περισσότεροι από αυτούς
δέχτηκαν ότι υπάρχει δραματική μείωση των πληθυσμών, αλλά κάποιοι αμφέβαλαν
πως ο τόνος κινδυνεύει με αφανισμό. Εκείνοι πάντως που προέβαλαν έντονη
διαφωνία ήταν οι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της
βιομηχανοποιημένης αλιείας.

Μείωση αλίευσης κατά 50 %

Η κατάσταση μπορεί να αποτραπεί, λένε οι ερευνητές, μόνο με άμεσα και πολύ
σκληρά μέτρα. Αν αυτή τη στιγμή μειωθεί η αλίευση των αποθεμάτων κατά 50%, σε
λίγα χρόνια οι αλιευτικοί στόλοι θα μπορούν να εξασφαλίζουν την ψαριά τους
καταβάλλοντας το 1/3 μέχρι και το 1/10 της προσπάθειας που κάνουν σήμερα.
Διαφορετικά τα μεγάλα ψάρια θα εκλείψουν μαζί με τους ψαράδες.

«Η εποχή που κάποτε ανοιγόσουν στο πέλαγος με μια βάρκα με κουπιά και
καμάκωνες έναν μεγάλο ξιφία, πέρασε για πάντα. Είναι μια ανάμνηση σαν το
μυθιστόρημα του Χέμινγουεϊ “Ο γέρος και η θάλασσα”. Αν η υπεραλίευση
συνεχιστεί, τα μεγάλα ψάρια θα ακολουθήσουν τον δρόμο των δεινοσαύρων…»,
καταλήγει ο Ρ. Μάγιερς.