Σκηνοθέτες… στα θρανία

Στιγμιότυπο από το «ανοιχτό» μάθημα του Εργαστηρίου, που επί δύο χρόνια παρακολούθησαν δωρεάν είκοσι νέοι ηθοποιοί – εκ των οποίων οι επτά έχουν στόχο τη σκηνοθεσία

Στην Αθήνα των 22 Δραματικών Σχολών Υποκριτικής Τέχνης, που βγάζουν κάθε χρόνο
περί τους 350 ηθοποιούς, απουσιάζουν οι αντίστοιχες σχολές σκηνοθεσίας
θεάτρου. Όσοι φιλοδοξούν να γίνουν σκηνοθέτες έχουν περιορισμένες επιλογές.
Παρακολουθούν μαθήματα υποκριτικής, γίνονται δηλαδή ηθοποιοί και στη συνέχεια
ασχολούνται εμπειρικά με τη σκηνοθεσία ή φροντίζουν να κάνουν μετεκπαίδευση σε
μία από τις πολλές σχολές του εξωτερικού. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές
πρωτεύουσες λειτουργούν σε πανεπιστήμια σχολές Σκηνοθεσίας τριετούς φοίτησης.

Το κενό της εκπαίδευσης σκηνοθετών, αλλά και της μετεκπαίδευσης
ηθοποιών, έρχεται να καλύψει η πρωτοβουλία του «Εθνικού Θεάτρου», με τη
δημιουργία Εργαστηρίου Σκηνοθεσίας και Υποκριτικής Θεάτρου.

Η αρχή έγινε πέρυσι. Ύστερα από δύο χρόνια, και με βάση τα θετικά
αποτελέσματα της λειτουργίας τους, το εγχείρημα θεσμοθετείται, το Εργαστήρι
συνεχίζει αναπτυσσόμενο, στοχεύοντας στην ακαδημαϊκή του αναβάθμιση.

Για όσους διεκδικούν τη θεατρική τέχνη έξω από τους νόμους της αγοράς,
το Εργαστήρι Σκηνοθεσίας και Υποκριτικής Θεάτρου αποβλέπει να αγγίξει τη ρίζα
της παραστασιακής τέχνης. Μέσα από ασκήσεις και θεατρικές πρακτικές
διαπαιδαγωγείται ο ηθοποιός, εκπαιδεύεται ο σκηνοθέτης.

Είκοσι νέοι ηθοποιοί μετεκπαιδεύτηκαν δωρεάν στο Εργαστήρι, που
υπάγεται στην Πειραματική Σκηνή του «Εθνικού». Επτά από αυτούς προορίζονται
για σκηνοθέτες θεάτρου. Η περίοδος μύησης σε τεχνικές και μεθόδους, με
πειράματα, δοκιμές, αναζητήσεις και ο χρόνος βιώματος, ολοκληρώθηκε φέτος, που
συμπληρώθηκε η διετία. «Η αποστολή ήταν απλή και δύσκολη», ομολογεί ο Στάθης
Λιβαθινός, που διευθύνει την Πειραματική Σκηνή.

Με τη φόρμα «ανοικτού» μαθήματος, πύκνωσαν τη δουλειά τους σε δύο
εξάωρα και την παρουσίασαν στον διευθυντή του «Εθνικού», Νίκο Κούρκουλο, και
σε περιορισμένο ακροατήριο.

Οι σωματικές ασκήσεις προηγούνται. Αρχικά ατομικές κι απλές, στη
συνέχεια ντουέτα, κουαρτέτα, πολύπλοκες συνθέσεις συλλογικές στον χώρο, σε
σχέση με αντικείμενα.

Τεχνικές αναπνοής, απελευθέρωσης φωνητικών αδένων, αντηχήσεις σώματος,
ασκήσεις βρόγχων, ασκήσεις έντασης ήχου. Σταθερά κλιμακώνεται πλέον μια
απόπειρα παράστασης με έντονη την αίσθηση του χιούμορ. Με υλικό τις σωματικές,
ηχητικές και εκφραστικές ασκήσεις που προηγήθηκαν, στήνονται πλέον ιστορίες.

Ιστορίες «γυμνές» από σκηνικά, με σώματα – εργαλεία, με σώματα –
εκφραστικά που, ενώνοντας όλα τα στοιχεία, μπορούν να ορίσουν τα πάντα. Να τα
εξυψώσουν, να τα γκρεμίσουν, να τα στριφογυρίσουν, να τα σπρώξουν στα άκρα. Οι
ηθοποιοί και οι σκηνοθέτες γίνονται οι ίδιοι τα υλικά, που με κινήσεις,
κραυγές, σύντομες φράσεις, φτιάχνουν εικόνες κι αυτές διηγούνται ιστορίες που
αποκαθιστούν τη χαμένη απλότητα.

Ο σκηνοθέτης και διευθυντής της Πειραματικής Σκηνής, Στάθης Λιβαθινός,
εξηγεί:«Γνωρίζοντας την τεχνική και αναπτύσσοντας τις σωματικές δυνατότητες, ο
ηθοποιός ελευθερώνει την ψυχή του. Ό,τι γεννιέται μέσα μας μπορεί και να
εκφραστεί».

Εμφανώς ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα που παρακολούθησε ο Νίκος
Κούρκουλος, αποκάλυψε τη φιλόδοξη σκέψη τους. «Στόχος μας είναι να
θεσμοθετήσουμε το Εργαστήρι, να το διευρύνουμε και από Ανοιχτό Πανεπιστήμιο να
γίνει Ακαδημία. Βρισκόμαστε σε καλό δρόμο. Η δουλειά που έγινε σε μία διετία
είναι μόνον η αρχή». Και, συμπληρωματικά, είπε πως το «Εθνικό Θέατρο» θα δώσει
την ευκαιρία σε σκηνοθέτες και ηθοποιούς που παρακολούθησαν το Εργαστήρι να
παρουσιάσουν δουλειά τους στον «Άδειο Χώρο» την επόμενη άνοιξη.

Στο Εργαστήρι δίδαξαν οι Έλληνες και ξένοι σκηνοθέτες και ηθοποιοί:
Θοδωρής Αμπατζής, Δημήτρης Ήμελλος, Ταμίλα Κουλίεβα, Μαριέλα Νέστορα,
Σλόμπονταν Ουνκόφσκι, Ιρίνα Προτίμοβα, Αντρέι Στσένκιν και Στάθης Λιβαθινός.