Γυαλί που «έγραψε» ιστορία

Γυαλί στο χρώμα του ρουμπινιού. Στέλεχος κρυστάλλινο, πλεκτό, περίτεχνο. Και εγένετο… ποτήρι του 19ου αιώνα, από την έκθεση στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Γυάλινα αντικείμενα μπαρόκ, αναγεννησιακά, ισπανικής, νεοκλασικής, αρτ νουβό
τεχνοτροπίας, γυάλινα αντικείμενα χρηστικά αλλά και απλώς διακοσμητικά,
ενδεικτικά της εικαστικής αλλά και τεχνικής διαχρονίας της βιομηχανίας του
γυαλιού από την Αναγέννηση έως τον 19ο αιώνα, φιλοξενεί στις προθήκες της η
αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού της
Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για 62 συνολικά έργα – άγνωστα στο ευρύ κοινό έργα,
αφού ποτέ δεν είχαν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα σε περιοδικές ή μόνιμες εκθέσεις
– αντιπροσωπευτικά δείγματα της υαλουργικής παραγωγής Μουράνο του 19ου αιώνα,
αλλά και πρωτότυπα αυθεντικά βενετσιάνικα έργα αναγεννησιακής και μπαρόκ
περιόδου (16ος, 17ος, 18ος αιώνες).

Τα έργα προέρχονται από τις συλλογές τού Palazzo Barberini της Ρώμης, που
ανήκαν παλαιότερα στο Καλλιτεχνικό και Βιομηχανικό Μουσείο της Ρώμης και
προέρχονται κυρίως από την παραγωγή της βενετσιάνικης υαλουργικής εταιρείας
του 19ου αιώνα «Compagnia di Verti e Mosaici di Venezia e Murano».

Το 1956, εν όψει της ίδρυσης ενός μουσείου διακοσμητικών τεχνών στην
Εθνική Πινακοθήκη Αρχαίας Τέχνης του Παλάτσο Μπαρμπερίνι, αποφασίστηκε η
φύλαξη στο ίδιο κτίριο ενός τμήματος των συλλογών του πρώην Καλλιτεχνικού και
Βιομηχανικού Μουσείου της Ρώμης (είχε ιδρυθεί το 1874) και είχε ήδη ουσιαστικά
διαλυθεί. Στη συνέχεια η συλλογή εμπλουτίστηκε με σημαντικά κληροδοτήματα,
δωρεές και αγορές και σήμερα αριθμεί συνολικά 1.500 έργα (πορσελάνες, φαγιάνς,
κεραμικά, ταπισερί κ.ά.).

Σήμερα η συλλογή, με την ετερογένειά της που οφείλεται στη διαφορετική
προέλευση των έργων, αποτελεί μια σύνθεση των διαφόρων ρευμάτων revival
(αναβίωσης) τα οποία επικρατούσαν στην υαλουργία κατά το τελευταίο τέταρτο του
19ου αιώνα, όπως το νεο-αρχαιολογικό, το νεο-αναγεννησιακό, και το νεο-μπαρόκ,
καθώς επίσης και πρωτότυπα αυθεντικά βενετσιάνικα δείγματα των ιστορικών
προτύπων, από τα οποία εμπνεύστηκαν οι τεχνίτες του 19ου αιώνα. Περιλαμβάνεται
επίσης μια ομάδα γυαλιών εμπνευσμένων από την ισπανική υαλουργία του 16ου
αιώνα, καθώς και έργα τεχνοτροπίας αρτ-νουβό, που σηματοδοτούν το τέλος του
ύφους τού 19ου αιώνα και την απαρχή της σύγχρονης βενετσιάνικης υαλουργίας.

Πρόκειται κυριολεκτικά για αριστουργήματα τεχνικής σε δικτυωτό γυαλί, γυαλί με
εντύπωση πάγου ή φιμέ, γαλακτόχρωμο, χρωματιστό αδιαφανές γυαλί, γυαλί με
λαμπυρίζοντες χαλκόχρωμους βώλους (αβεντουρίνα), γυαλί με «χρυσό πυθμένα»
(διάχρυσο) κ.ά.

Την έκθεση διοργανώνουν το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης,
το υπουργείο Πολιτισμού και το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

INFO

«Βενετσιάνικο γυαλί από την Αναγέννηση έως τον 19ο αιώνα», στο Μουσείο
Βυζαντινού Πολιτισμού (Λεωφ. Στρατού 2, τηλ. 2310-868.570), από αύριο έως 11
Μαΐου. Δευτέρα 10.30-17.30, Τρίτη – Κυριακή 08.30-15.00.