Διαστάσεις Το ζην ελευθέρως

Γεννήθηκε το 1304 και πέθανε το 1374. Διάβασε, ερωτεύτηκε, έγραψε και
προετοίμασε την Αναγέννηση. Πετράρχης, ο κορυφαίος ιταλός Ουμανιστής.

Πετράρχης: τον Ιούλιο του 2004 θα τιμηθούν στην Ιταλία, και σε όλο τον κόσμο, τα 700 χρόνια από τη γέννησή του

Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησαν στη Γαλλία οι δύο πρώτοι τόμοι του έργου
«Επιστολές του γήρατος» (Εκδ. Les Belles Lettres). Πρόκειται για 18 βιβλία που
γράφτηκαν πριν από επτά σχεδόν αιώνες, διαβάζοντάς τα όμως κανείς σήμερα
διαπιστώνει έκπληκτος ότι θα μπορούσαν να αναφέρονται στην εποχή μας, θα
μπορούσαν να απαντούν σε σύγχρονους προβληματισμούς, θα μπορούσαν να αφορούν
τους πρωταγωνιστές του 21ου αιώνα. Αυτός είναι ο λόγος που η Μοντ
αποφάσισε να πάρει μια συνέντευξη από τον συγγραφέα, μια συνέντευξη φυσικά
φανταστική, όπου όμως οι απαντήσεις είναι αυθεντικές και ακριβείς,
σταχυολογημένες από εκείνες τις επιστολές.

«Ό,τι είναι ο σκώρος για τα ρούχα και η σκουριά για τα όπλα, είναι και η λήθη
για τα γράμματα και για τη γνώση: διαβρώνει τα πάντα, καταβροχθίζει τα πάντα,
εκτός από αυτά που ξεσκονίζουμε συχνά και εκείνα στα οποία οδηγούμαστε με
επιμελή μελέτη. Το πνεύμα, όπως και τα υπόλοιπα, εάν δεν συντηρείται συνεχώς,
απειλείται με ένα είδος σήψης». Αυτή την απάντηση δίνει ο Πετράρχης στην
ερώτηση αν φοβάται ότι μια μέρα θα τον ξεχάσουν. Εκείνος, πάντως, δεν αφήνει
το μυαλό του να σκουριάσει. Αναθεωρεί συνεχώς τις ιδέες του και τα γραπτά του.
Και έχει φτάσει σε μερικά αδιαμφισβήτητα συμπεράσματα. Σιχαίνεται, ας πούμε,
τους αστρολόγους. Θεωρεί πως ένα από τα τρία συμβαίνει: ή τα άστρα δεν ασκούν
πάνω μας καμιά επιρροή ή δεν μας αποκαλύπτουν τίποτα ή δεν είμαστε σε θέση να
τα κατανοήσουμε. Και στις τρεις περιπτώσεις, οι αστρολόγοι είναι απατεώνες. Οι
γιατροί, πάλι, εκμεταλλεύονται τη βλακεία και την αφέλεια των ασθενών τους.
Όπως οι πολέμαρχοι που έχουν κάνει τις πιο πολλές και τις πιο μεγάλες σφαγές
θεωρούνται οι πιο ένδοξοι, έτσι και οι γιατροί που έχουν θυσιάσει τα
περισσότερα θύματα για τα επικίνδυνα πειράματά τους θεωρούνται οι πιο καλοί.

Να ζούμε όσο το δυνατόν πιο ελεύθερα, χωρίς να υποτασσόμαστε σε κανέναν, με
εξαίρεση τους νόμους της αγαθοεργίας: αυτή τη συμβουλή μάς δίνει ο Πετράρχης.
Ο ίδιος θεωρεί πως υπήρξε πάντα ο πιο ελεύθερος άνθρωπος. Δεν κατάφεραν να τον
κάνουν να αλλάξει γνώμη ούτε η λάμψη του χρυσού ή της πορφύρας ούτε ο ρύπος
της ανέχειας ή η βαρβαρότητα της καθημερινότητας. Και ελπίζει πως θα συνεχίσει
να είναι ελεύθερος, πως δεν θα παραδοθεί στις δουλείες στα γεράματά του, πως
θα κρατήσει ελεύθερο το πνεύμα του σε κάθε περίσταση, όσο κι αν εξαρτιόμαστε
αναπόφευκτα από το σώμα και άλλα απρόοπτα, πιο μεγάλα από μας…