Κλοπή – μυστήριο

Έργο από την «Τζαζ», ένα από τα «Μεγάλα Βιβλία», που εκδόθηκε το 1947 σε 250 αντίτυπα και «προκάλεσε επανάσταση στο έργο του καλλιτέχνη και την ιστορία της σύγχρονης τέχνης», καθώς τα έργα είναι καμωμένα με κολλάζ

Η κλοπή του πιο σημαντικού βιβλίου που έφτιαξε ο Ανρί Ματίς (και «προκάλεσε
επανάσταση στην τέχνη») έγινε αντιληπτή από τον διευθυντή του
Μουσείου-Βιβλιοθήκης Στρατή Ελευθεριάδη – Teriade, Κωνσταντίνο Μανιατόπουλο,
το μεσημέρι της Κυριακής, στη διάρκεια ξενάγησης. Πότε έγινε; Άγνωστο. Η
«εξαφάνιση», πάντως, τοποθετείται μεταξύ 20ής Ιανουαρίου και 1ης Φεβρουαρίου,
σύμφωνα με τις αστυνομικές αρχές, καθώς «κατά τον καθιερωμένο έλεγχο, πριν από
δώδεκα ημέρες, δεν είχε εντοπιστεί πρόβλημα», όπως είπε στα «ΝΕΑ» ο κ.
Μανιατόπουλος.

Οι δράστες, που κινήθηκαν σαν «επαγγελματίες», όχι μόνον δεν άφησαν άφησαν
ίχνη, αλλά φρόντισαν να τοποθετήσουν στη θέση της «Τζαζ» ένα υποκατάστατο
μικρότερης αξίας. Άνοιξαν την προθήκη στο δεύτερο όροφο του μουσείου, χωρίς να
παραβιάσουν την κλειδαριά και, αφήνοντας το σκληρό εξώφυλλο, αφαίρεσαν τις 30
εσωτερικές σελίδες του βιβλίου, με 20 πρωτότυπες έγχρωμες λιθογραφίες του
κορυφαίου Γάλλου φωβιστή ζωγράφου, διαστάσεων 32Χ42 εκ., και χειρόγραφες
σημειώσεις του Ματίς. Στη θέση του τοποθέτησαν ένα αντίτυπο του Verve, του
περιοδικού που εξέδιδε ο Teriade με έργα ίδιας τεχνικής (κολλάζ)του
καλλιτέχνη, με σκοπό, όπως εικάζεται, να καθυστερήσουν την ανακάλυψη της
κλοπής.

«Η αξία του βιβλίου ξεπερνά τα 50 εκατ. δρχ., ενώ του περιοδικού είναι γύρω
στις 200.000», εξηγεί ο κ. Μανιατόπουλος. Η Αστυνομία εκτιμά πως οι δράστες
έκλεψαν το βιβλίο εν ώρα λειτουργίας, καθώς δεν υπάρχουν ίχνη παραβίασης της
εισόδου και των παραθύρων του μουσείου, ούτε και απενεργοποίηση του
συναγερμού, ενώ δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να επρόκειτο για άτομα που
μπορούσαν να κινούνται με άνεση στο μουσείο δίχως να προκαλούν υποψίες, όχι
δηλαδή απλοί επισκέπτες.

«Υπάρχουν μόνον δύο φύλακες σε ένα μουσείο με δύο ορόφους και 18 αίθουσες»,
λέει ο κ. Μανιατόπουλος. «Ο ένας μάλιστα εκτελεί και χρέη κλητήρα, οπότε ο
δεύτερος μένει αναγκαστικά στην είσοδο. Η κλοπή ίσως γίνει αφορμή να
ενδιαφερθούν οι αρμόδιοι ώστε να εκσυγχρονιστεί η ασφάλεια του μουσείου με
κάμερες, να αλλαχθούν οι προθήκες – καθώς, σύμφωνα με την Αστυνομία, η προθήκη
παραβιάστηκε με ευκολία λόγω της παλαιότητάς της – και να προσληφθεί επιπλέον
προσωπικό».

Για τέταρτη φορά η συλλογή Στρατή Ελευθεριάδη-Teriade πέφτει «θύμα» κλοπής. Η
αρχή έγινε το 1981, όταν από το μουσείο στη Βαρειά Μυτιλήνης εκλάπησαν «Μεγάλα
Βιβλία» των Πικάσο, Ματίς και Τζιακομέτι, ανυπολόγιστης αξίας (οι διαρρήκτες
παραβίασαν τη σιδερένια πόρτα των ξενώνων, στο πίσω μέρος του κτιρίου). Το ’81
«έκανε φτερά» και το έργο του Θεόφιλου «Η Παναγία και ο Χριστός», από το
παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής, ανάμεσα στο Μουσεία Θεόφιλου και Teriade. Τα
κλοπιμαία δεν βρέθηκαν ως σήμερα. Αντιθέτως οι 40 λιθογραφίες των Πικάσο,
Μιρό, Σαγκάλ, Τζακομέτι, Ματίς και άλλων, της ίδιας συλλογής, που εκλάπησαν
από το Ίδρυμα Γουλανδρή Χορν, το 1994, εντοπίστηκαν τρία χρόνια αργότερα…